تربیت و خانواده | مادران شاغل چگونه زمان کافی برای فرزندانشان پیدا کنند؟

هفت صبح | یکی از نگرانی های رایج مادران شاغل این است که مبادا دور بودن از خانه در ساعات کاری باعث شود فرزندشان احساس تنهایی یا کمبود محبت کند. در حالی که اشتغال مادر به تنهایی نمی تواند کیفیت رابطه او با فرزند را تعیین کند.

 

 

کودک بیش از هر چیز به احساس امنیت، محبت، توجه و قابل پیش بینی بودن رابطه با والدین نیاز دارد. ممکن است مادری ساعت های زیادی در خانه حضور داشته باشد اما به دلیل خستگی، تلفن همراه یا انجام مداوم کارهای خانه، ارتباط کمی با فرزندش برقرار کند. در مقابل، مادر شاغلی ممکن است زمان محدودتری داشته باشد اما همان زمان را با توجه کامل، گفت و گو و بازی با کودک سپری کند.

 

بنابراین هدف مادر شاغل نباید این باشد که تمام زمان از دست رفته را جبران کند، بلکه بهتر است زمان مشخصی را برای ارتباط واقعی و بدون حواس پرتی با فرزند خود در نظر بگیرد.

 

کیفیت زمانی که با فرزند می گذرانید، از تعداد ساعت ها مهم تر است

 

وقتی مادر بعد از یک روز کاری به خانه می رسد، طبیعی است که خسته باشد و کارهای زیادی نیز منتظر او باشد. با این حال، اختصاص دادن حتی 20 تا 30 دقیقه زمان با کیفیت می تواند به ایجاد ارتباط عاطفی قوی با کودک کمک کند.

 

 

در این زمان بهتر است تلفن همراه، کارهای خانه و مسائل کاری کنار گذاشته شوند. مادر می تواند با کودک بازی کند، درباره اتفاقات روز با او صحبت کند، نقاشی بکشد، کتاب بخواند یا حتی فقط به حرف های او گوش دهد.

نکته مهم این است که کودک در این زمان احساس کند واقعا دیده و شنیده می شود.

 

زمان ویژه را به یک عادت خانوادگی تبدیل کنید

اگر هر روز ساعت مشخصی برای ارتباط با کودک در نظر گرفته شود، این زمان به بخشی از زندگی خانوادگی تبدیل می شود. برای مثال:

• صحبت کردن درباره اتفاقات روز هنگام شام
• خواندن یک داستان قبل از خواب
• 20 دقیقه بازی مشترک بعد از بازگشت مادر از محل کار
• پیاده روی کوتاه در عصر
• انجام یک فعالیت مشترک در آخر هفته

این برنامه ها لازم نیست پرهزینه یا پیچیده باشند. چیزی که اهمیت دارد استمرار و حضور ذهنی والد است.

 

مادر شاغل باید بین «مادر بودن» و «کار کردن» یکی را انتخاب نکند

 

یکی از فشارهای رایج بر مادران شاغل این است که تصور می کنند برای مادر خوب بودن باید شغل خود را کنار بگذارند یا تمام انرژی خود را صرف خانواده کنند. از طرف دیگر، بعضی مادران نیز احساس می کنند اگر در کار خود موفق باشند، ممکن است از وظایف مادری فاصله گرفته باشند.

در واقع لازم نیست زندگی به انتخاب یکی از این دو محدود شود. هدف اصلی، ایجاد تعادل متناسب با شرایط هر خانواده است.

 

 

اشتغال مادر می تواند مزایایی مانند استقلال، احساس مفید بودن، ارتباط اجتماعی و کمک به وضعیت اقتصادی خانواده داشته باشد. کودک نیز می تواند از دیدن مادری که برای اهداف خود تلاش می کند، مسئولیت پذیر است و برای زندگی حرفه ای خود برنامه دارد، الگو بگیرد.

بنابراین نباید صرفا تعداد ساعت هایی را که مادر بیرون از خانه است، معیار خوب یا بد بودن شرایط قرار داد.

 

قبل از هر چیز، اولویت های واقعی زندگی را مشخص کنید

 

یکی از مهم ترین مهارت ها برای مادران شاغل، تشخیص کارهای ضروری از کارهایی است که فقط وقت و انرژی می گیرند.

قرار نیست همه کارهای خانه هر روز و به بهترین شکل ممکن انجام شوند. مادر می تواند از خود بپرسد:

کدام کارها واقعا ضروری هستند؟

کدام کارها می توانند به روز دیگری منتقل شوند؟

کدام کارها را می توان به همسر یا فرزندان سپرد؟

و کدام فعالیت ها ارزش زمانی را که از ارتباط با فرزند می گیرند ندارند؟

وقتی اولویت ها مشخص شوند، زمان بیشتری برای خانواده باقی می ماند.

 

 

همه کارها را همزمان انجام ندهید

 

یکی از اشتباهات رایج، تلاش برای انجام چند کار به صورت همزمان است. مثلا مادر همزمان که با فرزندش صحبت می کند، مشغول پاسخ دادن به پیام های کاری، مرتب کردن خانه یا بررسی تلفن همراه است.

این کار ممکن است باعث شود هم کارها با کیفیت پایین تری انجام شوند و هم کودک احساس کند توجه مادر را به طور کامل در اختیار ندارد.

بهتر است در هر زمان فقط روی یک فعالیت اصلی تمرکز کنید. وقتی زمان کودک است، کودک در اولویت باشد.

 

کارهای خانه را از دوش مادر تنها بردارید

 

بخش قابل توجهی از زمانی که مادران شاغل پس از بازگشت به خانه دارند، صرف کارهای خانه می شود. آشپزی، شستن ظرف ها، لباس ها، خرید، نظافت و رسیدگی به امور مختلف می تواند تمام ساعات باقی مانده روز را پر کند.

اگر قرار باشد مادر علاوه بر شغل، تمام مسئولیت های خانه را نیز به تنهایی انجام دهد، طبیعی است که انرژی چندانی برای ارتباط با فرزندان باقی نماند.

 

 

مسئولیت خانه باید خانوادگی باشد

 

تقسیم کار در خانه فقط یک کمک به مادر نیست، بلکه بخشی از مسئولیت پذیری اعضای خانواده است.

پدر می تواند در کارهایی مانند خرید، آشپزی، نظافت، رسیدگی به تکالیف کودک یا آماده کردن او برای خواب مشارکت کند. کودکان بزرگ تر نیز می توانند کارهایی متناسب با سن خود مانند مرتب کردن اتاق، جمع کردن اسباب بازی ها، چیدن میز یا آماده کردن وسایل شخصی را انجام دهند.

این کار علاوه بر کاهش فشار مادر، به کودک یاد می دهد که خانه مسئولیت مشترک همه اعضای خانواده است.

 

برنامه هفتگی داشته باشید، نه فقط برنامه روزانه

 

بعضی مادران هر روز با فهرست بلندی از کارها روبه رو می شوند و نمی دانند از کجا شروع کنند. برنامه ریزی هفتگی می تواند بسیاری از این آشفتگی ها را کاهش دهد.

مثلا می توان در آخر هفته برای وعده های غذایی هفته آینده تصمیم گرفت، خریدهای ضروری را مشخص کرد، برنامه مدرسه و فعالیت های کودک را بررسی کرد و زمان های خانوادگی را از قبل در تقویم قرار داد.

حتی آماده کردن لباس ها، کیف مدرسه و وسایل مورد نیاز صبح از شب قبل می تواند از فشار و عجله صبحگاهی کم کند.

 

برای کارهای خانه زمان مشخص تعیین کنید

 

 

کارهای خانه اگر بدون برنامه انجام شوند، ممکن است تمام روز را به خود اختصاص دهند. بهتر است برای آنها زمان مشخصی در نظر گرفته شود و از تلاش برای رسیدن به یک خانه کاملا بی نقص دست بردارید.

گاهی یک خانه مرتب اما یک کودک تنها، اولویت درستی نیست. در بسیاری از مواقع بهتر است کمی از کار خانه باقی بماند اما مادر زمانی را برای بازی و گفت و گو با فرزند اختصاص دهد.

 

 

برای هر فرزند، زمان اختصاصی داشته باشید

 

اگر خانواده بیش از یک فرزند دارد، ممکن است یکی از کودکان تصور کند خواهر یا برادرش توجه بیشتری دریافت می کند. اختصاص دادن زمانی کوتاه اما اختصاصی به هر فرزند می تواند از این احساس جلوگیری کند.

لازم نیست این زمان طولانی باشد. حتی 15 تا 20 دقیقه گفت و گو، بازی یا انجام یک فعالیت مورد علاقه کودک می تواند به او نشان دهد که رابطه شخصی و منحصر به فردی با مادر دارد.

 

 

نقش پدر در موفقیت مادر شاغل بسیار مهم است

 

تعادل میان کار و خانواده نباید فقط مسئولیت مادر باشد. اگر پدر در خانه حضور فعال داشته باشد، فشار جسمی و روانی مادر کاهش پیدا می کند و زمان بیشتری برای ارتباط با فرزند باقی می ماند.

پدر می تواند بخشی از وظایف روزمره کودک را بر عهده بگیرد، در انجام تکالیف همراه او باشد، او را به فعالیت های مختلف ببرد و در امور خانه مشارکت کند.

مهم تر از همه این است که مسئولیت فرزندپروری به عنوان وظیفه مشترک والدین شناخته شود، نه کاری که صرفا بر عهده مادر است.

 

حمایت عاطفی از مادر را فراموش نکنید

گاهی مادر بیش از آنکه به کمک عملی نیاز داشته باشد، به این احتیاج دارد که احساس کند در این مسیر تنها نیست.

همراهی همسر، شنیدن خستگی های مادر، تشویق او و پرهیز از سرزنش می تواند فضای خانه را آرام تر کند. وقتی مادر از حمایت بیشتری برخوردار باشد، انرژی بیشتری برای ارتباط با فرزند خواهد داشت.

 

انتخاب مراقب کودک را جدی بگیرید

 

اگر کودک در ساعات کاری مادر نزد پدربزرگ و مادربزرگ، یکی از اعضای خانواده، پرستار یا مهدکودک است، کیفیت این مراقبت اهمیت زیادی دارد.

مراقب کودک باید فردی قابل اعتماد باشد و تا حد امکان با اصول تربیتی والدین هماهنگ عمل کند. بهتر است درباره ساعت خواب، تغذیه، قوانین خانه، شیوه برخورد با رفتارهای نامناسب و مسائل مهم تربیتی از قبل توافق وجود داشته باشد.

هماهنگی میان والدین و مراقب کودک باعث می شود کودک پیام های متناقض دریافت نکند.

 

 

کودک را برای جدایی از مادر آماده کنید

 

اگر کودک تازه قرار است به مهدکودک برود یا مراقب جدیدی داشته باشد، بهتر است این تغییر به صورت تدریجی انجام شود.

آشنایی قبلی با محیط یا مراقب، ماندن کوتاه مدت در روزهای اول و افزایش تدریجی زمان جدایی می تواند به کودک کمک کند تا با شرایط جدید راحت تر کنار بیاید.

هنگام خداحافظی نیز بهتر است مادر بدون اطلاع کودک ناپدید نشود. خداحافظی کوتاه، آرام و مطمئن معمولا بهتر از طولانی کردن لحظه جدایی است.

 

با کودک درباره شغل خود صحبت کنید

کودک باید بداند مادر چرا سر کار می رود و در طول روز چه کاری انجام می دهد. البته توضیحات باید متناسب با سن او باشد.

می توانید درباره شغل خود، همکاران، فعالیت های روزانه و دلیل اهمیت کار کردن صحبت کنید. این کار باعث می شود کودک رفتن مادر را یک اتفاق قابل فهم و قابل پیش بینی بداند، نه اینکه تصور کند مادر او را ترک کرده است.

همچنین می توان از جمله های ساده و اطمینان بخش استفاده کرد و به کودک گفت که مادر هر روز به سر کار می رود و در ساعت مشخصی دوباره برمی گردد.

 

 

 

مادر شاغل نباید از استراحت خودش بزند

 

یکی از اشتباهات رایج این است که مادر برای اینکه بتواند به همه امور برسد، از خواب، استراحت و تفریح خود کم می کند.

این روش شاید برای مدت کوتاهی جواب بدهد اما در بلندمدت خستگی جسمی و روانی ایجاد می کند. مادری که همیشه خسته و تحت فشار است، طبیعتا انرژی کمتری برای بازی، گفت و گو و تربیت فرزند خواهد داشت.

استراحت مادر خودخواهی نیست؛ بخشی از مراقبت از خانواده است.

 

مادر برای خودش هم زمان داشته باشد

پیاده روی، ورزش، دیدار با دوستان، مطالعه یا حتی چند دقیقه تنهایی در طول روز می تواند به مادر کمک کند انرژی خود را بازیابی کند.

مادر لازم نیست تمام زمان خارج از محل کار را صرف خانه و فرزند کند. داشتن زمانی شخصی می تواند به حفظ سلامت روان و کیفیت روابط خانوادگی کمک کند.

 

 

مادر شاغل موفق، مادر کامل نیست

مادران شاغل گاهی تصور می کنند باید همزمان کارمند موفق، مادر نمونه، همسر ایده آل و مدیر بی نقص خانه باشند. چنین انتظاری در عمل می تواند فشار زیادی ایجاد کند.

قرار نیست هر روز همه چیز عالی باشد. ممکن است یک روز کار عقب بماند، یک شب غذای ساده تری آماده شود یا مادر انرژی کافی برای بازی طولانی با کودک نداشته باشد.

آنچه اهمیت دارد، ایجاد یک روند سالم و پایدار است، نه بی نقص بودن در تمام روزها.

 

در نهایت، کودک به یک مادر همیشه حاضر نیاز ندارد؛ به مادری امن و در دسترس نیاز دارد

 

مادر شاغل می تواند همزمان نقش حرفه ای و مادری خود را دنبال کند، به شرط آنکه برای ارتباط با فرزند برنامه داشته باشد و تمام مسئولیت های خانه و فرزندپروری را به تنهایی بر دوش نکشد.

مدیریت زمان، تعیین اولویت ها، محدود کردن کارهای غیرضروری، تقسیم مسئولیت ها با همسر، انتخاب مراقب مناسب و اختصاص دادن زمان های کوتاه اما با کیفیت به کودک، می تواند تفاوت بزرگی در زندگی خانوادگی ایجاد کند.

 

 

مهم این است که وقتی مادر در کنار فرزندش است، واقعا در کنار او باشد؛ به حرف هایش گوش بدهد، احساساتش را جدی بگیرد و به او اطمینان دهد که حتی اگر در طول روز برای کار از خانه دور است، رابطه عاطفی میان آنها همچنان محکم و قابل اعتماد باقی می ماند.