هفت صبح| آمارها نشان میدهد که نوروز هر سال، زمان خوبی برای طبیعت نیست زیرا میزان تخریب و تصرف عرصههای طبیعی و وقوع حریق در تعطیلات عید افزایش مییابد. امسال هم چنین احتمالی وجود دارد؛ به همین خاطر مسئولان منابع طبیعی مطابق رسم هر ساله از چند روز مانده به پایان سال، بر اساس دستورالعملهای صادره گشتهای نوروزی را شکل دادهاند و قصد دارند، برنامه هر دهیار یک جنگلبان را هم اجرا کنند تا خسارت وارده به طبیعت، به حداقل میزان خود برسد.
نوروزی دیگر در راه است و سنتهای رایج در ایران برای مراجعه به طبیعت در ایام عید، این احتمال را تقویت میکند که آتشهایی که برای پخت غذا به پا میشوند، به جان عرصههای طبیعی بیفتند. عادات گردشگران نوروزی در پناه بردن به دل طبیعت، اگرچه زیباییهایی دارد اما در سالهایی که بارشها کم است و خشکسالی حاکم شده، میتواند به بلایی خانمان سوزی برای عرصههای طبیعی کشور تبدیل شود.
بر اساس آمارها، تخریب و تصرف عرصههای طبیعی در تعطیلات نوروز افزایش مییابد و برخی مدیران منابع طبیعی، میزان خسارات وارده به طبیعت ایران طی 13 روز تعطیلات نوروز را معادل جنگ هشت ساله ایران و عراق برآورد میکنند. در چنین شرایطی راهی باقی نمیماند جز آنکه هر سال، گشتزنی تقویت شود و بر بار فعالیتهای یگان حفاظت منابع طبیعی، درست در روزهایی که همه به مرخصی میروند، اضافه شود. امسال که شرایط جنگی بر کشور حاکم است هم بار مسئولیت یگان حفاظت اندکی بیشتر شده و گشت زنی 24 ساعته در عرصههای طبیعی، تعطیل نمیشود.
تنظیم بخشنامه برای گشتهای نوروزی
ابراهیم پیرزادیان جانشین و معاون یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی کشور در گفتوگو با هفت صبح از انجام گشتهای نوروزی طبق روال هر سال خبر میدهد و اعلام میکند که برای تشدید عملیات گشت و مراقبت، بخشنامهای تنظیم شده که به 32 اداره کل منابع طبیعی سراسر کشور ابلاغ شده است.
او میگوید که امسال هم به صورت شبانه روزی گشت و مراقبت ادامه دارد. بالغ بر 1700 واحد گشتی سراسر کشور، به صورت 24 ساعته از چند روز مانده به نوروز 1405 کار گشت زنی در اراضی جنگلی، مرتعی، بیابانی و اراضی ساحلی را آغاز کردهاند. این اکیپها با خودرو، موتورسیکلت و پیاده عرصههای طبیعی را در ایام تعطیلات پیمایش و رصد میکنند و گشتهای خودرویی با ترکیب سه نفره، به حفاظت از عرصههای طبیعی میپردازند.
تشکیل پرونده حتی در نوروز
به گفته پیرزادیان، در این ایام تخلفات با توجه به شرح وظایف و ماموریتهای سازمان منابع طبیعی شناسایی میشوند. این تخلفات شامل تخریب اراضی، قاچاق چوب و محصولات فرعی جنگل و مرتع، تولید زغال، برداشت گیاهان دارویی و غیره است. در ایام نوروز برای موارد پرونده تشکیل میشود و اینگونه نیست که بگوییم چون ایام تعطیلات است، برای متخلفان تشکیل پرونده نمیدهیم.
معاون یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی کشور توضیح میدهد که بر اساس دو تکلیف قانونی یعنی ماده 42 و 43 و دیگر مواد قانون حفاظت و بهرهبرداری و تکالیف برنامه هفتم پیشرفت درباره افزایش ضریب پوشش حفاظتی است، وظایف گشتهای مراقبت طراحی شده و پرسنل یگان حفاظت موظف هستند که این تکالیف قانونی را پیگیری کنند.
بارش کم و افزایش احتمال حریق
پیرزادیان با اشاره به وضعیت کاهش بارشها در دو سه سال اخیر و گرمای زودهنگام، احتمال وقوع حریق در عرصههای طبیعی کشور را دور از ذهن نمیداند و یادآوری میکند که هر سال سازمان هواشناسی با توجه به شرایط دما و وضعیت بارشها، پیشبینیهایی درباره افزایش احتمال حریق انجام میدهد و امسال هم احتمال میرود که در خیلی از مناطق کشور، آتشسوزی رخ دهد.
به همین دلیل برای مدیریت بحران، دستورالعملی به تمام استانها ارسال شده است. بر اساس این دستورالعمل، باید قبل از شروع فصل گرما و در انتهای فصل رویش جلساتی با ریاست استانداران برگزار شود و برای مقابله با حریق در مناطق مختلف، برنامهریزی شود. در این جلسات مشخص میشود که هر دستگاه اجرایی چگونه با منابع طبیعی در اطفای حریق همکاری میکند.
به گفته معاون یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی کشور، در کنار این دستورالعمل، مانورهای مختلف در سطح شهرستان و بخشها برگزار شده است تا مشخص شود که دهیاریها و کوهنوردان چگونه در عملیات اطفا، منابع طبیعی را همراهی کنند. در همین راستا تیم واکنش سریع هم تشکیل شده است. همچنین از سال گذشته یک برنامهای تحت عنوان هر دهیاری یک جنگلبان با هماهنگی منابع طبیعی طراحی شده است تا از طریق فرمانداری، ابلاغی برای دهیاریها صادر شود و به نوعی دهیاران در زمان وقوع آتشسوزی وارد عمل شده و خودشان عملیات کنترل حریق را آغاز کنند. اگر در مهار آتش موفق نبودند، در گام بعدی به بخش مراجعه شود و به همین ترتیب، مراجع بالاتر درگیر موضوع کنترل حریق شوند.
توصیهای برای مردم
پیرزادیان بهعنوان یک جنگلبان و طبیعت دوست، به مردم توصیه میکند که برای نوروز امسال اگر قصد مراجعه به طبیعت را دارند، با توجه به شرایط حساسی که اکنون بر کشور حکمفرماست، حتیالامکان به مناطقی مراجعه کنند که امکانات لازم برای کنترل شرایط وجود دارد. زیرا در جاهایی مثل پارکهای جنگلی، نهالستانها و مناطقی که برای حضور گردشگران پیشبینی شده، امکانات لازم و تجهیزات برای عملیات اطفا در صورت بروز مشکل وجود دارد و مدیریت عرصه برای نیروهای یگان حفاظت نسبت به شرایطی که مردم در تمام سطح جنگلها و مراتع کشور پراکنده هستند، بیشتر فراهم است.
بنابراین در نوروز امسال در راستای حفاظت بهتر از طبیعت و کمک به نیروهای یگان حفاظت بهتر است که مردم به چنین مکانهایی مراجعه کنند. طبق قانون، تمام نیروهای کشوری و لشکری در زمان وقوع حریق در عرصههای طبیعی موظف به مشارکت در عملیات اطفا هستند اما شرایط خاص کشور در نوروز 1405 و درگیری بسیاری از نیروهای لشکری و امدادی در سطح شهرها، میزان نیروهای حاضر در عرصههای طبیعی برای عملیات اطفا را بهطور حتم کاهش میدهد. بنابراین شرایط جنگی، لزوم توجه به توصیهها برای جلوگیری از آتش افروزی و حضور در عرصههای طبیعی در نوروز امسال را بیش از گذشته روشن میکند. امیدواریم مردم با جدی گرفتن این توصیهها، با حافظان طبیعت همراه شوند و سال جدید را با خسارت کمتری به طبیعت آغاز کنیم.
