گروه محیط زیست| فعالان محیط زیست ادعا میکنند که هیوا یوزپلنگ نری که اطراف سایت تکثیر و پرورش توران دیده شده، دو بار به اسارت گرفته شده است اما سعید یوسفپور مدیرکل محیط زیست سمنان ضمن رد ادعای اسارت، دو بار حضور هیوا در سایت تکثیر را تایید میکند و خبر میدهد که این یوزپلنگ اکنون آزادانه در حال تردد در توران است. به گفته یوسفپور دوبار حضور هیوا در سایت منجر به جفتگیری نشده و احتمال دارد که این یوزپلنگ دچار نوعی ناهنجاری مادرزادی در اندام جنسی باشد.
فعالان محیط زیست گزارش میدهند که هیوا یوزپلنگ نر پارک ملی توران، دو بار در 28 دی و 13 بهمن سال گذشته در سایت تکثیر و پرورش یوزپلنگ زندهگیری شده است. این ادعا قویا توسط سعید یوسفپور مدیرکل محیط زیست سمنان در گفتوگو با هفتصبح رد میشود. او تاکید میکند که هیوا هماکنون آزادانه در سایت توران تردد میکند و هیچ نگهداری در اسارت از این یوزپلنگ انجام نشده است. این نر جنجالی، همچنان در اطراف سایت تکثیر مشاهده میشود و دوبار ورودش به این مجموعه هم منجر به جفتگیری نشده است؛ زیرا این فرآیند در یوزپلنگها انتخابی است و نه تنها هیوا هیچ یک از مادههای در اسارت را برای جفتگیری انتخاب نکرده بلکه ساکنان پروژه تکثیر هم تمایلی به این یوزپلنگ نر نشان ندادهاند.
ابهام در توان باروری هیوا
به گفته یوسفپور، هیوا در ابتدا ماده معرفی میشود اما به دلیل اینکه این یوزپلنگ هر روز در نقطه جدیدی از زیستگاه توران میچرخد، این سوال مطرح میشود که این چه مادهای است که در همه جا حضور دارد. به همین دلیل جنسیت هیوا را نر تعیین میکنند اما تاکنون هیچ ثبت دقیقی از اندام تناسلی حیوان انجام نشده است. بنابراین؛ نمیتوان با قطعیت گفت که حیوان نر است. با توجه به عدم جفتگیری و ثبت نشدن تصویر اندام جنسی هیوا، ممکن است این یوزپلنگ نر دچار نهان بیضگی باشد یعنی تمایل جنسی دارد اما امکان جفتگیری ندارد.
او درباره دلیل عدم اقدام برای حل ناهنجاری مادرزادی هیوا نیز تاکید میکند که اگر بخواهیم حیوان را بیهوش کنیم، ممکن است، دیگر هرگز به سایت مراجعه نکند یا مجبور باشیم برای همیشه هیوا را در سایت تکثیر و اسارت نگهداری کنیم. به این ترتیب اگر هیوا نر باشد و توان جفتگیری داشته باشد، این فرصت کلا از دست میرود. بنابراین باید قبل از انجام هر کاری، تصمیمگیری قطعی شود.
رفع دغدغهها با تکثیر در حالت نیمه طبیعی
مدیر کل محیط زیست سمنان میگوید که هندوستان در یک محدوده 400 تا 500 هکتاری با شرایط نیمهطبیعی در ایجاد فراجمعیت موفق بوده و در چنین شرایطی توانسته از جمعیت ذخیره خود توله بگیرد. بنابراین اگر در ایران هم به سمت شرایط نیمه طبیعی برویم، شاید خیلی از دغدغههایی که دوستان دارند برطرف شود و راندمان تولید مثل هم بالا برود. او درباره نگرانیها برای از دست رفتن فرصت زادآوری طبیعی هم توضیح میدهد که هیوا در سایت تکثیر جفتگیری نداشته؛ در نتیجه نمیتوان گفت که ورودش به سایت تکثیر بر فرصت زادآوری طبیعی تاثیر منفی داشته است. به گفته یوسفپور در حال حاضر 11 نر بالغ و نابالغ در طبیعت داریم. هشت یوزپلنگ با جنسیت نامشخص و هشت ماده به صورت آزاد در طبیعت حضور دارند که زادآورترین مادهها شامل هرب، هلیا، مهشاد و تلخاب هستند.
تلاش برای استاندارد شدن سایت
برخی کارشناسان معتقدند که فاصله بیشتر یوزهای در اسارت، شانس این پروژه را افزایش میدهد. یوسفپور هم در این رابطه توضیح میدهد که آنها در تلاش هستند سایت تکثیر و پرورش را استاندارد کنند. در همین راستا وسعت محوطه را 10 برابر کردهاند و بین یوزهای موجود در اسارت با پردههای گونی سبز رنگ، فاصله انداختهاند. حتی او میگوید که برخی کارشناسان بر این باورند که یوزهای بدون نقش در فرآیند تولید مثل، باید از سایت خارج شوند اما تصمیمسازی برای تمام این مسائل و نقل و انتقالات، باید به دقت انجام شود. او معتقد است که 6 یوز در اسارت، پشتوانه جمعیت در طبیعت هستند و از آنجایی که نمیدانیم چه اتفاقاتی در طبیعت میافتد که منجر به انقراض یوز در خیلی از مناطق شده، باید به این جمعیت در اسارت بهعنوان ذخیره طبیعت نگاه کرده و تلاش کنیم این ذخیره پویا باشد و در آن زادآوری رخ دهد.
