بازار عجیب فروش جوجه‌تیغی‌های وحشی به‌عنوان حیوان خانگی

هفت صبح| قیافه بانمک جوجه تیغی‌ها، برایشان دردسرساز شده و بازاری درست کرده که چرخه‌های زیستی در اکوسیستم‌های طبیعی را مختل می‌کند. قیمت فروش این حیوان که با عنوان اگزوتیک پت تبلیغ می‌شود از 350 هزار تومان تا 200 میلیون تومان متغیر است و به گفته برخی فروشندگان، قیمت پایین، مربوط به جوجه تیغی‌هایی است که برای بازی به خانه‌ها راه می‌یابند و آن گران‌ها را مردم برای شفای امراض و پرورش گوشت، خریداری می‌کنند! حتی اگر در فضای وب خوب جستجو کنید، طرح توجیهی پرورش جوجه تیغی را هم پیدا می‌کنید.

البته مسئولان سازمان محیط زیست می‌گویند که هرگز مجوزی برای ایجاد مزرعه تکثیر چه با هدف تولید گوشت و چه تولید اگزوتیک پت برای هیچ کس صادر نکرده‌اند و اساسا جوجه تیغی را نمی‌توان در دسته حیوانات خانگی قرار داد. فیلم‌های جذاب موجود در اینستاگرام آن‌قدر فریبنده هست که دوست‌داران حیوانات خانگی را قلقلک دهد تا در بازار به دنبال یک جوجه تیغی بانمک بگردند.

حیوانی که به پشت خوابانده شده و در جستجوی کرم آویزان به یک پنس، سرش را حرکت می‌دهد تا در نهایت آن را شکار کرده و با قیافه بانمکش، کرم را ببلعد، این ذهنیت را در بینندگان ایجاد می‌کند که می‌توان این حیوان را در خانه نگه داشت و از شیرین‌کاری‌هایش لذت برد. برای همین آنها در بازار به دنبال خرید این بامزه‌ها می‌روند!

‌قیمت‌های متفاوت برای جوجه تیغی

جستجو در فضای وب برای فروش جوجه تیغی به صفحات اندکی محدود می‌شود اما وقتی در قالب اگزوتیک پت، جستجو را آغاز می‌کنید، صفحات بیشتر و متنوع‌تری به رویتان باز می‌شود. این نشان می‌دهد که فروشندگان می‌خواهند جوجه تیغی بخت برگشته را در قالب اگزوتیک پت جا بیاندازند. بسیاری از صفحات، قیمت درج شده برای خرید ندارند و باید با آگهی دهنده تماس گرفته شود.

در یک صفحه، قیمت جوجه تیغی بین 20 تا 200 میلیون درج شده که رقم بسیار بالایی است. یکی از فروشندگانی که خبرنگار هفت صبح با شماره او تماس می‌گیرد، اگرچه موجودی ندارد اما وعده می‌دهد که تا هفته آینده، یک جفت جوجه تیغی گوگولی ردیف کند. قیمت ماده را 400 هزار تومان و نر را 350 هزار تومان اعلام می‌کند.

قیمت بالای درج شده در برخی از سایت‌ها را هم مربوط به جوجه تیغی‌های پرورشی می‌داند که بین یک تا دو کیلوگرم گوشت تولید می‌کنند و برخی، برای شفای بیماری از این گوشت استفاده می‌کنند. اما او جوجه‌تیغی‌هایش را از بیابان می‌گیرد! و این حیوان را برای بازی کردن، به مشتریان می‌فروشد.  نحوه ارسال هم از طریق وسایل نقلیه عمومی به ترمینال جنوب تهران انجام می‌شود. همراه حیوان بروشورهای آموزشی درباره تغذیه، اندازه قفس و غیره هم در اختیار خریداران قرار می‌گیرد اما این فروشنده می‌گوید که اطلاعات تکمیلی را از طریق واتساپ هم می‌تواند برای خریداران ارسال کند.

غذای جوجه تیغی در بازار نداریم

جستجو برای تهیه غذای جوجه تیغی هم در نوع خود جالب است. در برخی سایت‌ها درباره روش تغذیه این موجود حشره‌خوار اطلاعاتی درج شده و بسته‌های غذایی که روی آن عکس جوجه تیغی وجود دارد، در این صفحات به چشم می‌خورد؛ ولی بسیاری از فروشندگان می‌گویند که اصلا غذای خاص جوجه تیغی ندارند و صرفا با هدف تکمیل محتوای سایت، چنین مطالبی را منتشر کرده‌اند.

یکی از فروشندگان غذای حیوانات به هفت صبح می‌گوید: از آنجایی که جوجه تیغی پت محسوب نمی‌شود، برای آن غذا هم تولید نمی‌شود. برخی‌ها از غذای گربه، برای تغذیه جوجه تیغی استفاده می‌کنند اما حتما باید از دکترش مشورت بگیرید و ببینید رژیم غذایی جوجه تیغی به کدام یک از حیوانات خانگی نزدیک است تا اقدام به خرید آن غذا کنید. به گفته این فروشنده، برای جوجه تیغی نه غذای ایرانی و نه غذای خارجی در بازار نمی‌توان یافت.

 جوجه تیغی حیوان خانگی نیست

با وجود آنکه فروشندگان حیات وحش تلاش می‌کنند که جوجه تیغی را به‌عنوان حیوان خانگی جا بزنند اما احمد دباغیان کارشناس ارشد محیط زیست در گفت‌وگو با هفت صبح تاکید می‌کند که این حیوان به هیچ وجه نمی‌تواند در گروه اگزوتیک پت دسته‌بندی شود و اگر از طبیعت جدا شود، به چرخه‌های اکوسیستم ضربه وارد کرده و باعث می‌شود که نظم این چرخه‌ها به مشکل بخورد.

به گفته او، جوجه تیغی یک گونه حشره‌خوار یا گیاه خوار است و خیلی از آفات را کنترل می‌کند. همان‌طور که در فصل تابستان بازگیری و صید پرندگان شکاری مثل بحری و بالابان -که کنترل کننده جمعیت جوندگان است- باعث می‌شود که تعداد جوندگانی مثل موش به‌عنوان ناقل بسیاری از بیماری‌ها افزایش یابد، خروج جوجه تیغی از طبیعت هم که یک گونه حشره خوار است، باعث هجوم ملخ و پشه به مناطق شهری و روستایی می‌شود.

دباغیان با تاکید بر اینکه جوجه تیغی با تشی متفاوت است، بر این باور است که این گونه می‌تواند طعمه روباه و پرندگان شکاری هم باشد. وقتی جوجه تیغی به‌عنوان حیوان خانگی به خانه‌ها منتقل می‌شود، زنجیره غذایی به هم می‌خورد و طعمه روباه و پرندگان شکاری از گردونه خارج می‌شود. در نتیجه شکارچیان این گونه، به سراغ مرغ و خروس مردم محلی می‌روند و بعد می‌گوییم که حیات وحش به ما حمله کرده‌ است؛ در صورتی که خودمان به چرخه طبیعت آسیب زده‌ایم.

طرح توجیهی برای پرورش جوجه تیغی!

در میان جستجو برای آگهی‌های فروش جوجه تیغی، حتی به طرح توجیهی پرورش این گونه هم می‌رسیم. بر مبنای این طرح توجیهی، با فروش گوشت این حیوان، می‌توان به درآمد رسید. از پوستش برای تولید چرم استفاده می‌شود و تیغ و جمجمه آن را در تولید لوازم تزئینی به کار می‌گیرند. حتی امعا و احشاء جوجه تیغی را هم می‌توان برای تغذیه دام و طیور فروخت.

این طرح توجیهی، خودش می‌تواند یک خطر جدی برای تداوم نسل این جونده در ایران باشد؛ اما معصومه صفایی، معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان محیط‌زیست در گفت‌وگو با هفت صبح، اطمینان می‌دهد که هیچ مجوزی برای مزرعه پرورشی با هدف تولید اگزوتیک پت و یا حتی گوشت جوجه تیغی از سوی سازمان محیط زیست صادر نشده است.

او می‌گوید که جوجه تیغی هرگز دو کیلوگرم گوشت تولید نمی‌کند و احتمالا منظور نویسندگان طرح توجیهی، پرورش تشی بوده است؛ ولی تاکید می‌کند که چنین درخواستی تاکنون به سازمان محیط زیست ارسال نشده است.راه‌اندازی مزرعه برای پرورش حیات وحش نه تنها نیاز به ارائه طرح توجیهی به وزارت جهاد کشاورزی دارد، بلکه حتما باید از سوی سازمان محیط زیست هم تایید شود. در صورت عدم دریافت مجوزهای لازم از مراجع ذیربط، مزارعی که اقدام به پرورش حیات وحش کنند، غیرقانونی شناسایی شده و حتما از سوی سازمان محیط زیست پلمب می‌شوند.