تبعات ناترازی انرژی به جنگل رسید
مسئولان منابع طبیعی با توجه به شرایط جنگی کشور، بودجهای برای تامین وسایل گاز و نفتسوز روستاییان حاشیه جنگل دریافت نکرده و قصد دارند از طریق فراخوان خیرین، منابع مالی مورد نیاز را تامین کنند
گروه محیط زیست| مسئولان منابع طبیعی استان آذربایجان غربی هشدار میدهند که اگر ناترازی سوخت در کشور منجر به عدم تامین نیازهای روستاییان حاشیه جنگل شود، فشار بر عرصههای طبیعی با هدف گرم نگه داشتن خانهها بیشتر میشود. از آنجایی که در این استان نزدیک به 90روستا فاقد گازکشی هستند، منابع طبیعی با توزیع تجهیزات نفت و گازسوز تلاش میکند که وابستگی آنها به زغال چوب را کاهش دهد اما شرایط جنگی کشور و عدم تامین منابع اعتباری برای خرید تجهیزات، تنها یک گزینه پیش روی آنها قرار میدهد. آنها قصد دارند با صدور فراخوان و جلب حمایت خیرین، وسایل گرمایشی مورد نیاز جامعه جنگلنشین را خریداری کنند.
همه پیشبینیها از پاییز و زمستانی پربارش خبر میدهند که روزهای قشنگی را برای جامعه شهرنشین رقم خواهد زد اما همین باران زیبا، میتواند بلای جان جنگل شود. تخریب یا مسدود شدن جادهها بر اثر وقوع سیلاب، یا توقف سوخترسانی ناشی از جادههای لغزنده یا حتی قطعی گاز به دلیل ناترازی موجود در کشور، میتواند روستاییان را برای جمعآوری هیزم و گرم کردن خانههایشان راهی جنگل کرده و رشتههای نیروهای حفاظتی را بهطور کامل پنبه کند.
نگرانی از قطعی گاز در مناطق جنگلی
سید نبی قائمی میرآبادی مدیرکل منابع طبیعی آذربایجان غربی در گفتوگو با هفت صبح، نگران روزهایی است که در زمستان به هر دلیل گازرسانی به مناطق مجاور جنگل قطع شود. زیرا در دولت چهاردهم بحث گازرسانی به روستاهای سردشت و پیرانشهر به خوبی انجام شده و بهخصوص مناطق جنگلی در اولویت قرار گرفتهاند؛ اما ممکن است در تامین گاز این مناطق دچار مشکل شویم.
او توضیح میدهد که سوخت اضافی در اختیار روستاهای حاشیه جنگل قرار داده شده، تنوز گازی، نفتی و آبگرمکن خورشیدی هم در میانشان توزیع شده است تا وابستگی آنها به جنگل، به حداقل برسد و مشکل جدی پیش نیاید اما باید سوخترسانی به این مناطق در اولویت قرار گیرد.
اهمیت تامین سوخت مقرون به صرفه
مدیر کل منابع طبیعی آذربایجان غربی تنها کسی نیست که نگران تامین سوخت روستاهای حاشیه جنگل است. محمد امین پور، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری بوکان نیز در قالب یادداشتی نسبت به عدم تامین سوخت مورد نیاز روستاهای حاشیه جنگل هشدار میدهد و مینویسد: در صورت تشدید محدودیتهای تامین گاز و سوخت، خانوارهای ساکن مناطق سردسیر و کوهستانی ممکن است با دشواریهای بیشتری برای تامین گرمایش مواجه شوند. در چنین شرایطی، افزایش تقاضا برای هیزم میتواند فشار بر جنگلها را تشدید کند؛ بهخصوص اگر سوخت جایگزین کافی و مقرونبهصرفه در دسترس نباشد.
وجود 89 روستای بدون گازکشی
اما تاثیر ناترازی گاز بر جنگل همه ماجرای حفاظت از این اکوسیستم ارزشمند نیست. نسیبه مجرد رئیس اداره حفاظت اداره کل منابع طبیعی آذربایجان غربی در گفتوگو با هفت صبح از وجود روستاهای بدون گازکشی در سطح استان خبر میدهد و میگوید که در مهاباد و پیرانشهر هر کدام 13 روستا، سردشت 19 روستا و میرآباد 44 روستا فاقد گازرسانی وجود دارند که نامشان در فهرست مناطق بحرانی اعلام شده است. احتمال تخریب جنگل توسط این روستاها بالاست.
او میگوید: برای کنترل تخریب در این نواحی، از تهران و استان درخواست تامین اعتبار شده تا آبگرمکن خورشیدی و تجهیزات نفتسوز و گازسوز مورد نیاز تهیه شود. به این ترتیب، چنین روستاهایی کمتر به سمت استفاده از هیزم میروند؛ اما به دلیل شرایط جنگی و وضع فعلی کشور، اعتباری به ما تخصیص داده نشده است. بنابراین تلاش میکنیم با انتشار فراخوان از طریق رسانهها و جلب کمک خیرین، بودجه مورد نیاز را تامین کنیم.
به گفته مجرد، اداره کل منابع طبیعی آذربایجان غربی در راستای تامین نیاز روستاییان و عشایر جنگلنشین تا سال 1403، 206 دستگاه آبگرمکن خورشیدی و 4300 وسیله نفتسوز و گازسوز تامین کرده و در میان جامعه هدف توزیع کرده است. در سال گذشته هم با توجه به اعتبارات ملی تخصیص یافته، 11 آبگرمکن خورشیدی خریداری میشود و در بین روستاییان منطقه توزیع میشود.
تامین نفت برعهده بخشداری و فرمانداری
تامین نفت کار بسیار دشواری است و اگر جاده مسدود شود، تانکرها هم به روستا نمیرسد. با توجه به وقوع النینو و احتمال بروز خسارت برای جادهها، منابع طبیعی چه اقدامی در این رابطه انجام میدهد؟ رئیس اداره حفاظت آذربایجان غربی توضیح میدهد که تامین نفت روستاها برعهده بخشداری و فرمانداری شهرستانهای مربوطه است و منابع طبیعی صرفا وسایل نفت و گازسوز را برای روستاییان تامین میکند.
البته او خبر میدهد که نامهای به شهرستانهای جنگلنشین ارسال شده و از آنها خواسته شده که در بازدیدی با حضور فرماندار و بخشدار، نیازها بررسی شود و توضیحات لازم دریافت شود.مجرد درباره تاثیر عدم تامین سوخت بر تخریب جنگل، آمار دقیقی ارائه نمیدهد و میگوید بر اساس بازدیدهای میدانی و انتخاب برخی روستاها به صورت پایلوت، به اعدادی رسیدهاند و نتایج را به دیگر روستاها تعمیم داده و حجم تقریبی از برداشت چوب و هیزم برای منطقه تخمین زدهاند.
البته او تاکید میکند که برای هیچ یک از روستاییان، پرونده تخلف هم تنظیم نشده است. اگر تامین سوخت جایگزین بهموقع انجام نشود، بار دیگر هزینه ناترازی انرژی و کمبود اعتبارات دولتی را جنگلها میپردازند؛ جنگلهایی که حفاظت از آنها بدون تامین حداقلهای معیشت و گرمایش جوامع محلی، در زمستانی سخت و پربارش دشوارتر از همیشه خواهد بود.