چرا کرانچی، کج و کوله است؟
همین ظاهر کجوکوله، برای خیلیها بخشی از جذابیت این خوراکی است. اما چرا کرانچی شکل منظم و یکدستی ندارد؟
هفت صبح| صفحه آخرمان صفحه خواندنیها است. سالهاست که این صفحه را به این شکل منتشر میکنیم و طرفداران خاص خود را هم داریم. اینجا به همه کس و همه چیز میپردازیم؛ بعضی را به باد انتقاد میگیریم و از بعضیها هم تمجید میکنیم. برخی سوژههای بامزه یا حتی غمگین و مسئلهدار را هم به آنها میپردازیم. اینجا هیچ چیز از زیر چشمان تیزبینمان رد نمیشود. سوژه امروزمان «کرانچی» است!

یکی باد کرده، یکی خم شده...
یک مشت کرانچی را روی میز بریزید. قرار نیست با مجموعهای از قطعات هماندازه و مرتب روبهرو شوید. یکی کشیده است، یکی باد کرده، یکی خم شده و یکی شبیه تکهای از یک موجود ناشناخته است. همین ظاهر کجوکوله، برای خیلیها بخشی از جذابیت این خوراکی است. اما چرا کرانچی شکل منظم و یکدستی ندارد؟
دلیل اصلی به شیوه تولید آن برمیگردد. کرانچی معمولا از خمیر یا ترکیبی بر پایه آرد، نشاسته، سیبزمینی یا مواد مشابه ساخته میشود. این ترکیب پس از شکلدهی وارد مرحله پخت یا سرخشدن میشود. حرارت، رطوبت داخل ماده را خارج میکند و باعث انبساط و تغییر شکل آن میشود. نتیجه، تکههایی است که هر کدام مسیر متفاوتی برای باد کردن و خشک شدن طی کردهاند.
داستان اسم کرانچی
در واقع کجوکوله بودن کرانچی نشانه خاص این محصول است. در بسیاری از محصولات پفکی و اسنکی، ظاهر نهایی تحت تأثیر میزان رطوبت، فشار، دمای پخت و سرعت عبور محصول از خط تولید قرار میگیرد. داستان اسم کرانچی جالبتر است. واژه Crunchy در انگلیسی به چیزی گفته میشود که هنگام خوردن صدای ترد و شکننده ایجاد میکند. بنابراین «کرانچی» در اصل بیشتر درباره بافت و صدای خوردن حرف میزند تا شکل ظاهری خوراکی. جالب اینکه در فارسی هم ما از قدیم برای چنین صدایی تعبیرهایی مثل «قرچقرچ» داشتهایم. فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای crunchy واژه «کروچنده» را پیشنهاد کرده بود و بعد درباره جایگزینهای دیگری مانند «کروچی» یا «کروچه» بحث شد. این انتخابها از همان صدای خرد شدن ماده زیر دندان الهام گرفتهاند.
کرانچی کج و معوج
پس اگر دفعه بعد یک کرانچی کج و معوج از داخل بسته بیرون آمد، یادتان باشد که این شکل عجیب و غریب، حاصل واکنش خمیر به حرارت و فرایند پخت است. چیزی که قرار است دقیق و قابل پیشبینی باشد، بیشتر صدای «قرچ» آن زیر دندان است؛ خود کرانچی هر شکلی که دلش بخواهد میگیرد تا بیشترین سطح تماس با طعمدهنده را داشته باشد.