روزنامه هفت صبح | دیروز دو زمینلرزه شدید ۶.۴ و ۶.۳ ریشتری استان هرمزگان را لرزاند. اینطور که مرکز زلزلهنگاری گزارش داده زلزله اول ساعت ۱۵:۳۶ و دومی یک دقیقه بعد بوده است. مرکز هر دو زلزله اول در شهر فین از توابع این استان قرار داشته که در ۴۷ کیلومتری شمال بندرعباس است. بعد از این لرزش شدید در عمق ۱۵کیلومتری زمین، چند دقیقه بعد هم باز چهار لرزش ۴ و ۳ ریشتری در شهرهای شمال بندرعباس رخ داد.
در نهایت تا زمان نوشتن این گزارش فین طی حدود دوساعت، شش بار لرزید که دو بار اول طولانیتر و شدیدتر بودند. تا جایی که آن را از شمال در کرمان و از جنوب در قشم، امارات و عربستان هم احساس کردند. حتی اینطور که العربیه گزارش داده ساکنان ابوظبی، دوبی و راس الخیمه لرزش ساختمانها و خانهها را حس کرده و به خیابانها آمدند. یکی از ساکنان بندرعباس میگوید که زلزله اول حدودا ۲۰ ثانیه ادامه داشته است. شدید بودن این لرزش شایعه سونامی را در برخی از رسانهها تقویت کرد.
با این حال رئیس موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران احتمال این واقعه را رد کرد و گفت که اگر این لرزش در داخل دریای عمان رخ داده بود، امکان داشت منجر به سونامی شود ولی مرکز زلزله، شهر فین تا اولین ساحل حدودا ۱۰۰ کیلومتر فاصله دارد که این فاصله احتمال وقوع سونامی را در ادامه کاهش میدهد. پس از زلزله برق هیچ نقطهای قطع نشده بود، ولی کمی بعد مدیرکل راهبری توانیر گفت که به خاطر پیشگیری از برقگرفتگیها برق شمال بندرعباس را قطع کردهاند.
حدود یک ساعت بعد گزارشهایی از قطعی اینترنت اعلام شد. هلال احمر هم گفت که با تماسی که با دهیاریها داشته هنوز خسارتی اعلام نشده است. تنها خسارت این بوده که در منطقه لافت دیوار برخی از خانهها فروریخته. گزارشهای مردمی از حادثه میگوید که بیشتر تخریبها در شهر فین بوده. اولین ویدئو از این حادثه طبیعی را راننده کامیونی نزدیک به محل زمین لرزه منتشر کرد که در آن کوه گنو در حال ریزش شدید سنگ دیده میشد و تریلیها به لرزش درآمده بودند. در ویدئوهای دیگر اسکلتهای ساختمانی نیمهکاره شدیدا شروع به تکان خوردن کرده بودند.
سابقه زلزله در بندرعباس
زلزله در بندرعباس اتفاق نادری نیست. زلزلهشناسان این شهر و به خصوص شمال آن را مستعد لرزش زیادی میدانند. این بار هم این زمین لرزه درست در شمال این شهر رخ داده بود. دلیل آن هم به گسل زاگرس برمیگردد که قسمت منتهی علیه آن بالای تنگه هرمز جا گرفته و تا شمال غربی کشور هم کشیده شده.
از قضا سال ۱۳۸۵ زلزله ۶.۱ ریشتری در همین گسل ولی در سی کیلومتری بروجرد رخ داد که منجر به مرگ ۶۳ نفر شد. از طرف دیگر آخرین زلزله شدید بندرعباس به سیزدهم آبان سال ۱۳۸۸ درست همین ساعت ۱۵:۵۶ برمیگردد. آن روز هم زمینلرزهای به قدرت ۴.۹ ریشتر همین حوالی را لرزانده بود. آن سال حدود ۲۰۰ نفر زخمی شدند.
شهریورماه سال ۱۳۸۷ هم درست ساعت ۱۵:۳۰ زلزله ۶ ریشتری مشابهی در این استان منجر به مرگ ۷ نفر شد. اسفند سال ۱۳۸۴ باز حادثه مشابهی در ساعت ۱۱:۳۹ محدوده بندرعباس و قشم مرگ ۱۰ و زخمیشدن ۱۰۰ نفر را رقم زد و همچنین آسیبها و خسارات زیادی به روستاها وارد کرد.
تا زمان نوشتن این گزارش طبق اعلام رئیس سازمان اورژانس کشور فوتیها دو نفر بودهاست؛ یکی پسری ۲۲ ساله که هنگام فرار جان خود را از دست داده و همچنین مرد جوان ۲۵ ساله دیگری که بر اثر اصابت تیر چراغ برق جان خود را از دست داده.
این خبر را هم رئیس سازمان مدیریت بحران و هم معاون عمرانی استانداری هرمزگان تایید کردند. گروهی از افراد هم به دلیل استرس ناشی از زلزله با درد قفسه سینه به مراکز درمانی مراجعه کردند که تعداد مجروحان تا زمان نوشتن این گزارش به ۱۷ نفر رسید. از این تعداد دو نفر نیاز به جراحی پیدا کردند.
چشمانتظار پس لرزه
استاندار هرمزگان در اولین مصاحبههای خود به مردم توصیه کرد که از خانههای خود خارج شوند. اینطور که او گزارش داده قرار است مردم شب خود را در محوطههای باز بگذرانند. دلیل این احتیاط هم این است که «یک زلزله شش ریشتری میتواند پسلرزه شش ریشتری داشته باشد». این را رئیس مرکز زلزله نگاری کشور گفته و تاکید کرده که در هر صورت پسلرزه از زلزله اصلی شدیدتر نخواهد شد.
بالاخره چند ریشتر؟
در گزارشهای اولیه درباره جزئیات این زلزله اختلافی بین مرکز زلزلهنگاری دانشگاه تهران، مرکز هواشناسی امارات و مرکز زلزله نگاری اروپا-مدیترانه وجود دارد. این مراکز به ترتیب شدن آن را ۶.۲، ۶.۴ و ۶.۵ ریشتر اعلام کردند. مرکز زلزله نگاری آمریکا هم عدد را ۶.۳ ریشتر اعلام کرد. در واکنش به این اتفاق همچنین رئیسجمهور ابراز همدردی کرد و دستور داد که به وضعیت رسیدگی شود.
