هفت صبح، شیرین فیروزبخت| هنوز چند ماه تا تولد نوزاد باقی مانده، اما خریدها از مدتها قبل آغاز میشود. کافی است سری به بازارهای سیسمونی تهران، اصفهان، مشهد یا شیراز بزنید تا با خانوادههایی روبهرو شوید که میان قفسههای رنگارنگ فروشگاهها، فهرستی بلندبالا در دست دارند و قیمتها را با دقت کنار هم میگذارند. خرید برای نوزادی که هنوز به دنیا نیامده، شاید شیرینترین خرید زندگی باشد، اما در سال ۱۴۰۵ همین شیرینی با اعداد و ارقامی همراه شده که گاهی، نفس خریداران را بند میآورد. بازار ست نوزاد در سال ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری متنوع شده است.
امروز تقریباً برای هر کالا، سه یا چهار سطح قیمتی وجود دارد و خانوادهها میتوانند متناسب با بودجه خود انتخاب کنند. با این حال، بررسی قیمتها نشان میدهد حتی یک خرید منطقی و بدون تجمل نیز به بیش از صد میلیون تومان بودجه نیاز دارد. شاید مهمترین تغییر بازار سیسمونی در سالهای اخیر همین باشد؛ ویترینها هر روز پرزرقوبرقتر میشوند، اما بسیاری از خانوادهها آگاهانه از کنار کالاهای غیرضروری عبور میکنند و ترجیح میدهند به جای پر کردن اتاق نوزاد، وسایلی را انتخاب کنند که در ماههای نخست واقعاً به کار میآیند. تجربه نیز نشان داده است که آرامش و امنیت نوزاد بیش از هر چیز به کیفیت مراقبت والدین وابسته است، نه تعداد جعبههایی که روز خرید از فروشگاه به خانه میرسد.
بازار ست نوزاد دیگر به چند دست لباس، یک تخت کوچک و چند شیشهشیر محدود نیست. امروز فروشگاهها بیش از ۵۰ گروه کالایی را برای ماههای نخست زندگی نوزاد عرضه میکنند. کالاهایی مانند کالسکه، کریر، سطل پوشک ضدبو، دماسنج حمام، تشک بازی، چراغ خواب، آویز موزیکال، پشهبند کالسکه، کاور باران، ظرف تقسیم شیرخشک، جعبه نگهداری پستانک و دهها وسیله دیگر که بسیاری از خانوادهها تا پیش از ورود به فروشگاه حتی نام آنها را هم نشنیدهاند.
بررسی بازار نشان میدهد اختلاف قیمت میان برندهای ایرانی و خارجی در برخی کالاها به پنج برابر هم میرسد. با این حال، بخش بزرگی از خریداران امروز به دنبال محصولاتی هستند که کیفیت قابل قبول، خدمات پس از فروش مناسب و قیمت منطقی داشته باشند. همین موضوع باعث شده بازار به سه بخش کاملاً مشخص تقسیم شود؛ سبد اقتصادی، سبد متوسط و سبد عالی.
خرید به دهها قلم تمام میشود
وقتی خانوادهها وارد بازار میشوند، معمولاً سراغ کالاهای بزرگ یعنی سرویس چوبی، کالسکه، کریر و صندلی خودرو میروند. این چهار قلم، بیشترین سهم را از بودجه سیسمونی به خود اختصاص میدهند. بعد از آن نوبت به لباس، سرویس خواب، وسایل حمام، لوازم تغذیه و تجهیزات بهداشتی میرسد. اما آنچه رقم نهایی را تغییر میدهد، خریدهای کوچک است. یک برس شستوشوی شیشهشیر، یک دندانگیر سیلیکونی، چند دستمال آروغگیر، محافظ تشک، ملحفه یدکی، زیرانداز تعویض، پیشبند، برس موی نرم، قلاب حمل کیف روی کالسکه یا دماسنج حمام، شاید هر کدام چند صد هزار تومان بیشتر نباشند، اما کنار هم رقم قابل توجهی ایجاد میکنند. فروشندگان میگویند بیشتر زوجهای جوان با فهرستی ۲۰ یا ۳۰ قلمی وارد فروشگاه میشوند، اما هنگام خروج، تعداد کالاها به ۵۰ قلم یا بیشتر میرسد.
سرویس چوبی پرهزینهترین بخش خرید
بیشترین هزینه معمولاً به سرویس چوبی اختصاص دارد. مدلهای اقتصادی که از MDF با روکش ملامینه ساخته شدهاند، بین ۳۵ تا ۴۵ میلیون تومان قیمت دارند. سرویسهای میانرده با کیفیت بهتر، ریل آرامبند و طراحی مدرن در محدوده ۶۰ تا ۹۰ میلیون تومان عرضه میشوند. مدلهای لوکس که از چوب طبیعی، رنگ پلیاورتان و قابلیت تبدیل به تخت نوجوان برخوردارند، از حدود ۱۲۰ میلیون تومان آغاز میشوند و در برخی فروشگاهها به ۱۸۰ میلیون تومان نیز میرسند.
بازار کالسکه هم تفاوتهای زیادی دارد. مدلهای اقتصادی ایرانی و مونتاژی را میتوان با 8 تا 25 میلیون تومان خرید. نمونههای میانرده با امکانات بیشتر، کمکفنر، قابلیت جمع شدن آسان و دسته قابل تنظیم بین 25 تا 60 میلیون تومان قیمت دارند. اگر خانوادهای به سراغ برندهای وارداتی برود، قیمتها به 60 تا 150 میلیون تومان میرسد. کریر نیز از حدود 5 میلیون تومان آغاز میشود و در مدلهای حرفهای به ۱۸ میلیون تومان میرسد. صندلی خودرو هم بسته به استاندارد ایمنی و امکانات، بازهای میان ۴ تا ۳۵ میلیون تومان دارد.
لباس ساده، پنبهای و کاربردی
لباسهای نوزادی بیشترین تنوع را در بازار دارند. یک بادی ساده ایرانی را میتوان با حدود 600 تا 900 هزار تومان تهیه کرد. نمونههای وارداتی گاهی بیش از 2 میلیون تومان قیمت دارند. سرهمیهای پنبهای از حدود ۴۵۰ هزار تومان آغاز میشوند و مدلهای برند به چهار میلیون تومان میرسند. فروشندگان توصیه میکنند خانوادهها به جای خرید تعداد زیاد لباس سایز صفر، بخشی از بودجه را برای سایزهای سه و شش ماه کنار بگذارند. چون نوزادان در هفتههای نخست رشد سریعی دارند و بسیاری از لباسها خیلی زود کوچک میشوند.
ریزهکاریهایی که آرامآرام فاکتور را سنگین میکنند
بعد از انتخاب کالاهای اصلی، نوبت به قفسههایی میرسد که شاید در نگاه اول چندان مهم به نظر نرسند. همان وسایلی که فروشندگان از آنها با عنوان «تکمیلکننده ست نوزاد» یاد میکنند. بسیاری از والدین هنگام ورود به فروشگاه تصمیمی برای خرید این وسایل ندارند، اما در پایان خرید چندین قلم به سبد آنها اضافه شده است. بررسی بازار نشان میدهد یک برس شستوشوی شیشهشیر بین 300 تا 700 هزار تومان قیمت دارد. خشککن شیشهشیر از حدود ۵۰۰ هزار تومان آغاز میشود و نمونههای بزرگتر تا چهار میلیون تومان هم میرسند.
دندانگیرهای سیلیکونی بین ۲۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان قیمت دارند و اگر سراغ برندهای اروپایی بروید، باید بیش از یک میلیون تومان پرداخت کنید. پشهبند کالسکه را میتوان با 400 تا 900 هزار تومان خرید. کاور باران کالسکه بین 600 هزار تا 2 میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد. قلاب حمل کیف روی کالسکه نیز حدود 300 تا ۸۰۰ هزار تومان فروخته میشود.تشک تعویض نوزاد از ۹۰۰ هزار تومان آغاز میشود و نمونههای ضدآب و ضخیمتر تا 6 میلیون تومان قیمت دارند. زیرانداز تعویض هم بین ۳۰۰ هزار تا سه میلیون تومان عرضه میشود.
وان ساده یا ست کامل وسایل حمام
وان حمام ساده ایرانی حدود یک میلیون تومان قیمت دارد. مدلهای تاشو یا پایهدار بین دو تا پنج میلیون تومان فروخته میشوند. پایه وان بهتنهایی بین یک تا سه میلیون تومان قیمت دارد. سرویس حوله کلاهدار، لیف و حوله دست از حدود ۷۰۰ هزار تومان آغاز میشود و در نمونههای پنبهای و وارداتی تا پنج میلیون تومان هم میرسد. دماسنج دیجیتال بدن بین ۴۰۰ هزار تا دو میلیون تومان قیمت دارد. تبسنج غیرتماسی نیز از حدود دو میلیون تومان آغاز میشود و در مدلهای حرفهای به ۱۲ میلیون تومان میرسد.
بازار تغذیه با اختلاف قیمت عجیب
اگرچه بسیاری از نوزادان در ماههای نخست با شیر مادر تغذیه میشوند، بیشتر خانوادهها دستکم دو یا سه شیشهشیر تهیه میکنند. شیشهشیرهای ایرانی حدود 250 تا 700 هزار تومان قیمت دارند. برندهای خارجی مانند فیلیپس اونت، چیکو و تامیتیپی بین ۷۰۰ هزار تا یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان فروخته میشوند. پستانک از حدود ۱۲۰ هزار تومان آغاز میشود و برخی مدلهای ارتودنسی وارداتی بیش از یک میلیون تومان قیمت دارند. استریلکننده شیشهشیر یکی از کالاهایی است که بسیاری از خانوادهها خرید آن را به بعد موکول میکنند. این دستگاه در بازار بین 3 تا ۱۸ میلیون تومان قیمت دارد. گرمکن شیشهشیر نیز از حدود 2 میلیون تومان آغاز میشود و به 7 میلیون تومان میرسد.
