پژوهشگران دانشگاه اوورا در پرتغال در مطالعهای تازه به این نتیجه رسیدهاند که نحوه نوشتن افراد میتواند به ابزاری ساده و مؤثر برای تشخیص زودهنگام زوال عقل تبدیل شود. این تحقیق که نتایج آن در مجله علمی «فرانتیرز این هیومن نوروساینس» منتشر شده، نشان میدهد افراد مبتلا به اختلالات شناختی در سرعت نوشتن و سازماندهی حرکات دست تفاوتهای محسوسی با افراد سالم دارند.
دکتر آنا ریتا ماتیاس، نویسنده ارشد این پژوهش، نوشتن را «پنجرهای به مغز» توصیف میکند و میگوید: «افراد سالمند دارای اختلال شناختی الگوهای مشخصی در زمانبندی و هماهنگی حرکات نوشتاری خود دارند که میتواند نشانهای از کاهش تواناییهای ذهنی باشد.»
این پژوهش روی ۵۸ سالمند ۶۲ تا ۹۲ ساله انجام شد که ۳۸ نفر از آنان به نوعی اختلال شناختی مبتلا بودند. شرکتکنندگان با استفاده از خودکار و تبلت دیجیتال در دو دسته آزمون شامل کنترل قلم و نوشتن جملات با درجات مختلف دشواری شرکت کردند.
نتایج نشان داد تمرینهای ساده کنترل قلم و حتی کپی کردن جملات، تفاوت معناداری میان افراد مبتلا و سالم ایجاد نمیکند؛ اما هنگام دیکتهنویسی، که نیازمند هماهنگی همزمان مهارتهای شنیداری، زبانی و حرکتی است، تفاوتها بهوضوح نمایان میشود.
بر اساس یافتههای پژوهش، افراد دچار اختلال شناختی دیرتر از دیگران نوشتن را آغاز میکنند، حرکات قلم بیشتری دارند و زمان بیشتری برای تکمیل جملات صرف میکنند. همچنین در جملات پیچیدهتر، سه شاخص اصلی شامل تأخیر در شروع نوشتن، طولانی شدن زمان نگارش و نامنظمی در اندازه عمودی حروف بهعنوان نشانههای بارز اختلال شناختی مشاهده شد.
پژوهشگران معتقدند این روش به دلیل نیاز نداشتن به تجهیزات پیچیده و پرهزینه، میتواند به ابزاری کاربردی برای غربالگری زوال عقل در مطب پزشکان تبدیل شود. به گفته دکتر ماتیاس، هدف نهایی توسعه سامانهای ساده، سریع و کمهزینه است که پزشکان بتوانند در معاینات روزمره از آن برای شناسایی زودهنگام اختلالات شناختی استفاده کنند.
