به گزارش هفت صبح، ریزش مو و شکنندگی ناخن‌ها از مشکلات شایعی هستند که ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شوند. کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی، تغذیه نامناسب، تغییرات هورمونی، بیماری‌های زمینه‌ای، استرس و عوامل ژنتیکی از جمله دلایل احتمالی این مشکلات هستند.

 

البته ریزش مو یا شکستن ناخن‌ها همیشه به معنای کمبود ویتامین نیست. در صورتی که این علائم ادامه‌دار یا شدید باشند، بهتر است علت اصلی توسط پزشک بررسی شود.

 

علل شایع ریزش مو و شکنندگی ناخن‌ها

از آنجا که مو و ناخن هر دو عمدتاً از پروتئینی به نام کراتین تشکیل شده‌اند، برخی عوامل می‌توانند روی سلامت هر دو تأثیر بگذارند. مهم‌ترین این عوامل عبارت‌اند از:

 

افزایش سن: با افزایش سن، سرعت رشد مو و ناخن کاهش پیدا می‌کند و تغییراتی مانند نازک شدن مو یا شکننده‌تر شدن ناخن‌ها ممکن است ایجاد شود.

 

آسیب‌های ناشی از محصولات آرایشی: دکلره، رنگ کردن مکرر مو، استفاده زیاد از سشوار و اتوی مو می‌تواند به ساقه مو آسیب بزند. مانیکور مکرر، استفاده از مواد شیمیایی و ناخن مصنوعی نیز ممکن است باعث ضعیف شدن ناخن‌ها شود.

 

اختلالات تیروئید: مشکلاتی مانند کم‌کاری یا پرکاری تیروئید می‌توانند چرخه رشد مو را تحت تأثیر قرار دهند و در برخی افراد باعث ریزش مو و تغییرات ناخن شوند.

 

کمبود مواد مغذی: دریافت ناکافی آهن، روی، برخی ویتامین‌های گروه B و سایر مواد مغذی می‌تواند با مشکلات مو و ناخن ارتباط داشته باشد.

 

کم‌خونی: به‌ویژه کمبود آهن، یکی از عواملی است که می‌تواند با ریزش مو همراه باشد.

 

تغذیه نامناسب: رژیم‌های غذایی بسیار محدود یا دریافت ناکافی پروتئین و کالری می‌تواند چرخه رشد مو را مختل کند.

 

سایر دلایل

عوامل دیگری مانند سابقه خانوادگی و ژنتیک، تغییرات هورمونی، بارداری و دوره پس از زایمان، برخی بیماری‌ها و مصرف بعضی داروها نیز می‌توانند باعث ریزش مو شوند.

 

در مورد ناخن‌ها نیز تماس مداوم با آب، مواد شوینده و پاک‌کننده‌های خانگی، خشکی بیش از حد یا آسیب‌های مکرر می‌تواند باعث نرم شدن، ترک خوردن و شکنندگی ناخن‌ها شود.

 

کمبود چه ویتامین‌ها و مواد مغذی باعث ریزش مو و شکستن ناخن‌ها می‌شود؟

 

مو و ناخن برای رشد و حفظ ساختار طبیعی خود به پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی مختلفی نیاز دارند. مهم‌ترین مواردی که کمبود آنها ممکن است با ریزش مو یا تغییرات ناخن ارتباط داشته باشد عبارت‌اند از:

 

ویتامین A

ویتامین A برای سلامت پوست و عملکرد طبیعی فولیکول‌های مو اهمیت دارد و در حفظ رطوبت پوست نیز نقش دارد. با این حال، مصرف بیش از حد ویتامین A، به‌خصوص از طریق مکمل‌ها، می‌تواند خود باعث ریزش مو شود.

 

منابع غذایی ویتامین A و پیش‌سازهای آن شامل هویج، سیب‌زمینی شیرین، اسفناج و برخی سبزیجات برگ‌سبز است.

بنابراین دریافت این ویتامین باید متعادل باشد و مصرف خودسرانه دوزهای بالای مکمل ویتامین A توصیه نمی‌شود.

 

ویتامین‌های گروه B

ویتامین‌های گروه B در سوخت‌وساز انرژی، ساخت سلول‌ها و عملکرد طبیعی بدن نقش دارند. در میان آنها، کمبود برخی ویتامین‌ها مانند بیوتین و ویتامین B12 می‌تواند با مشکلات مو همراه باشد.

 

بیوتین یا ویتامین B7

بیوتین یکی از شناخته‌شده‌ترین ویتامین‌ها در زمینه سلامت مو و ناخن است. این ویتامین در متابولیسم مواد مغذی و فرایندهای مرتبط با ساخت کراتین نقش دارد.

 

با این حال، کمبود واقعی بیوتین نسبتاً نادر است و شواهد نشان نمی‌دهد که مصرف مکمل بیوتین در افرادی که کمبود ندارند، الزاماً باعث افزایش رشد مو شود.

 

ویتامین B12

ویتامین B12 برای تولید طبیعی گلبول‌های قرمز و عملکرد سلولی ضروری است. کمبود آن می‌تواند باعث کم‌خونی و علائم مختلفی شود و در برخی افراد با ریزش مو نیز همراه باشد.

 

افرادی که رژیم غذایی بسیار محدودی دارند یا در جذب B12 مشکل دارند، ممکن است بیشتر در معرض کمبود این ویتامین قرار بگیرند.

 

فولات یا ویتامین B9

فولات برای ساخت و تقسیم سلول‌ها اهمیت دارد و کمبود آن می‌تواند باعث کم‌خونی شود. از آنجا که سلول‌های فولیکول مو به‌سرعت تقسیم می‌شوند، دریافت کافی فولات برای سلامت عمومی مو اهمیت دارد.

 

ویتامین C

ویتامین C برای ساخت کلاژن و حفظ سلامت پوست ضروری است. همچنین به جذب آهن از منابع گیاهی کمک می‌کند.

 

کمبود شدید ویتامین C می‌تواند سلامت پوست و مو را تحت تأثیر قرار دهد، اما ریزش مو معمولاً تنها با کمبود این ویتامین توضیح داده نمی‌شود.

مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای، توت‌فرنگی و بسیاری از سبزیجات منابع خوبی از ویتامین C هستند.

 

ویتامین D

ویتامین D در عملکرد طبیعی بسیاری از سلول‌های بدن، از جمله سلول‌های مرتبط با فولیکول مو، نقش دارد. برخی پژوهش‌ها ارتباط میان کمبود ویتامین D و بعضی انواع ریزش مو را بررسی کرده‌اند، اما این ارتباط به معنی آن نیست که هر فرد مبتلا به ریزش مو حتماً دچار کمبود ویتامین D است.

 

در صورت وجود عوامل خطر یا علائم مرتبط، پزشک می‌تواند با آزمایش خون سطح ویتامین D را بررسی کند.

 

ویتامین E

ویتامین E یک آنتی‌اکسیدان است و در حفظ سلامت سلول‌ها و پوست نقش دارد. با وجود اهمیت آن برای سلامت عمومی، کمبود ویتامین E علت شایع ریزش مو یا شکنندگی ناخن‌ها محسوب نمی‌شود.

 

مصرف بیش از اندازه مکمل‌های ویتامین E نیز می‌تواند عوارضی داشته باشد؛ بنابراین بهتر است بدون نیاز پزشکی از دوزهای بالای مکمل استفاده نشود.

 

کمبود آهن و ریزش مو

 

آهن یکی از مهم‌ترین مواد مغذی در بررسی ریزش مو است. کمبود آهن می‌تواند باعث کم‌خونی شود و در برخی افراد با افزایش ریزش مو همراه باشد.

 

فولیکول‌های مو برای رشد طبیعی به اکسیژن و مواد مغذی کافی نیاز دارند. در شرایط کمبود آهن، چرخه طبیعی رشد مو ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرد و تعداد بیشتری از موها وارد مرحله استراحت شوند.

 

کمبود آهن همچنین می‌تواند باعث خستگی، ضعف، رنگ‌پریدگی و کاهش توان جسمی شود. در صورت مشکوک بودن به کمبود آهن، بهتر است وضعیت آهن بدن با آزمایش‌های مناسب و نظر پزشک بررسی شود و مکمل آهن تنها در صورت نیاز مصرف شود.

 

امگا ۳ و سلامت مو و ناخن

 

اسیدهای چرب امگا ۳ از چربی‌های ضروری برای بدن هستند و در سلامت عمومی، از جمله عملکرد طبیعی سلول‌ها، نقش دارند.

ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین، گردو، دانه چیا و دانه کتان از منابع غذایی امگا ۳ هستند.

شواهد درباره تأثیر مستقیم مکمل‌های امگا ۳ بر درمان ریزش مو محدود است؛ بنابراین نباید آن را جایگزین بررسی علت اصلی ریزش مو دانست.

 

سلنیوم

سلنیوم یک ماده معدنی ضروری است که در عملکرد تیروئید و سیستم دفاع آنتی‌اکسیدانی بدن نقش دارد.

 

هم کمبود و هم دریافت بیش از اندازه سلنیوم می‌تواند مشکل‌ساز باشد و مصرف بیش از حد آن حتی ممکن است با ریزش مو و تغییرات ناخن همراه شود. به همین دلیل، مصرف مکمل سلنیوم بدون نیاز مشخص توصیه نمی‌شود.

 

کمبود روی و ریزش مو و شکنندگی ناخن‌ها

روی یا زینک برای تقسیم سلولی، ترمیم بافت‌ها و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی ضروری است و در سلامت پوست، مو و ناخن نیز نقش دارد.

 

کمبود روی می‌تواند در برخی افراد با ریزش مو و تغییرات ناخن همراه باشد. با این حال، مصرف بیش از اندازه مکمل روی نیز می‌تواند عوارض ایجاد کند و حتی در طولانی‌مدت جذب بعضی مواد معدنی دیگر مانند مس را مختل کند.

گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات، مغزها و برخی غذاهای دریایی از منابع غذایی روی هستند.

 

پروتئین و سلامت مو و ناخن

مو و ناخن عمدتاً از کراتین، یعنی نوعی پروتئین، تشکیل شده‌اند. بنابراین دریافت پروتئین کافی برای حفظ سلامت آنها اهمیت دارد.

 

گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات، عدس، لوبیا، سویا و مغزها می‌توانند بخشی از نیاز بدن به پروتئین را تأمین کنند.

رژیم‌های غذایی بسیار محدود که پروتئین یا انرژی کافی ندارند، ممکن است چرخه طبیعی رشد مو را مختل کنند.

 

برای درمان ریزش مو و ناخن‌های شکننده چه باید کرد؟

 

درمان به علت اصلی مشکل بستگی دارد. اگر کمبود یک ماده مغذی عامل ریزش مو یا تغییرات ناخن باشد، اصلاح رژیم غذایی یا مصرف مکمل تحت نظر پزشک می‌تواند به رفع مشکل کمک کند.

 

اقدامات مفید شامل موارد زیر است:

• داشتن رژیم غذایی متنوع و متعادل
• دریافت پروتئین کافی
• مصرف منابع غذایی آهن و روی
• استفاده از میوه‌ها و سبزیجات متنوع
• خودداری از رژیم‌های غذایی بسیار محدود
• کاهش استفاده مکرر از حرارت و مواد شیمیایی روی مو
• محافظت از ناخن‌ها در برابر مواد شوینده
• استفاده از دستکش هنگام کار با شوینده‌ها و مواد شیمیایی
• درمان بیماری‌های زمینه‌ای مانند مشکلات تیروئید یا کم‌خونی در صورت وجود

 

در بعضی انواع ریزش مو، پزشک ممکن است درمان‌های اختصاصی مانند داروهای موضعی یا سایر روش‌های درمانی را پیشنهاد کند. انتخاب روش درمانی باید بر اساس علت ریزش مو انجام شود.

 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

 

اگر ریزش مو شدید یا ناگهانی است، به‌صورت تکه‌ای اتفاق می‌افتد، همراه با خارش و التهاب پوست سر است یا برای مدت طولانی ادامه دارد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.

 

همچنین اگر شکنندگی ناخن‌ها شدید است یا همراه با تغییر ر

نگ، تغییر شکل، درد یا سایر علائم جسمی دیده می‌شود، مراجعه به پزشک ضروری است.

پزشک ممکن است بر اساس علائم و سابقه فرد، آزمایش‌هایی مانند بررسی شمارش سلول‌های خون، وضعیت آهن و برخی ویتامین‌ها یا بررسی عملکرد تیروئید را درخواست کند.

 

جمع‌بندی

 

کمبود برخی مواد مغذی مانند آهن، روی و بعضی ویتامین‌های گروه B می‌تواند با ریزش مو یا تغییرات ناخن ارتباط داشته باشد. کمبود ویتامین D نیز در برخی انواع ریزش مو مورد بررسی قرار گرفته است.

 

با این حال، ریزش مو و شکنندگی ناخن‌ها همیشه ناشی از کمبود ویتامین نیستند و عواملی مانند ژنتیک، تغییرات هورمونی، بیماری‌های تیروئید، کم‌خونی، استرس، تغذیه نامناسب و آسیب‌های ناشی از مواد شیمیایی نیز می‌توانند نقش داشته باشند.

 

بنابراین، به‌جای مصرف خودسرانه مکمل‌ها، بهتر است در صورت تداوم علائم، علت اصلی مشکل مشخص شود و درمان بر اساس آن انجام گیرد.