افزایش کشفیات حیوانات قاچاق در قلب ایران
اصفهان، کریدور قاچاق حیات وحش به اروپا؛ پاکستان، مبدا ورود بیشتر حیوانات قاچاق
گروه محیط زیست| طی دو ماه اخیر، بارها گزارش کشفیات حیوانات قاچاق در استان اصفهان رسانه‌ای شده است. از 6 میمون رزوس در اتوبوس مسافربری که در شهرضا کشف شد تا دو اسب آبی و بازداشت انواع پرندگان شکاری، نشان می‌دهد که فعل و انفعالات ویژه‌ای در این تکه از جغرافیای ایران در جریان است؛ اما آیا این کشفیات ناشی از فعال شدن یگان حفاظت و اقدامات حفاظتی خاص است یا اینکه افزایش قاچاق حیات وحش منجر به رشد شناسایی محموله‌های قاچاق، شده است؟ یک جستجوی ساده، لیست بلند بالایی از کشف حیوانات قاچاق در استان اصفهان، پیش روی مخاطب قرار می‌دهد. لیستی که در آن از حیوانات غیربومی مثل رزوس گرفته تا اسب دریایی و انواع پرندگان در آن جا خوش می‌کنند. اما چرا همیشه اصفهان در صدر اخبار کشفیات حیوانات قاچاق قرار دارد؟
اصفهان، کریدور قاچاق حیات وحش به اروپا
عبدالرضا باقری فعال محیط زیست در گفت‌وگو با هفت‌صبح می‌گوید که از گذشته، اصفهان کریدور قاچاق حیات‌وحش از سمت پاکستان به ترکیه و اروپا بوده است. دو دهه قبل هم به یکباره اتفاقی در پلیس راه کرمان رخ می‌دهد و یکی از ماموران نیروی انتظامی متوجه ارزش مالی محموله‌های قاچاق حیات وحش می‌شود و اقدام به بازداشت محموله‌ها می‌کند.
او، بعدها می‌فهمد که این فرد بخشی از حیوانات قاچاق را به سازمان محیط زیست منتقل می‌کرده و بخش دیگر را هم با دریافت مبالغی، رد می‌کرده است؛ به همین خاطر به یکباره کشفیات حیوانات قاچاق زیاد می‌شود و بعد از مقطعی، تب آن فروکش می‌کند.باقری توضیح می‌دهد که اطلاعاتی درباره شرایط فعلی اصفهان در اختیار ندارد اما عموما افزایش کشفیات را نمی‌توان به رشد یکباره قاچاق نسبت داد؛ بلکه ممکن است یکباره ماموری بیاید و قوانین را سفت و سخت اجرا کند و بعد از رفتنش هم، همه فعالیت‌ها متوقف شود.
پاکستان، مبدا ورود بیشتر حیوانات قاچاق
به اعتقاد باقری، بیشتر حیوانات قاچاق از پاکستان به ایران وارد می‌شوند و بخش کمی هم از سمت افغانستان به ایران می‌آیند. میمون رزوس از پاکستان و هند آورده می‌شوند و گونه‌های ساکن استرالیا هم با کشتی به سمت پاکستان آمده و از کریدور ایران به اروپا منتقل می‌شوند. گاهی در مسیر، حیوانات قاچاق شده در بازار عراق هم خریدار پیدا می‌کنند اما به دلیل مشکلات اقتصادی که در این کشور وجود دارد، این حیوانات در جغرافیای عراق نگهداری نمی‌شوند و در واقع این کشور، خودش کریدور انتقال حیات وحش بوده و مقصد نهایی حیوانات، اروپاست.
ممنوعیت انتقال حیوانات با اتوبوس مسافری
به گفته این فعال محیط زیست، خلأ نظارتی باعث شده که از اتوبوس‌های مسافری به‌ویژه آنهایی که در نیمه شب از ایستگاه‌های بازرسی عبور می‌کنند، برای نقل و انتقال غیرقانونی حیوانات قاچاق استفاده شود؛ زیرا انتقال این حیوانات با وانت می‌تواند حساسیت ایجاد کند. ضمن آنکه ایران جزو معدود کشورهایی است که هزاران صفحه قانون دارد، ولی این قوانین، قابلیت اجرایی ندارند. از آنجا که ماموران نیروی انتظامی آموزش ندیده‌اند و معمولا در ایست‌های بازرسی به دنبال مواد مخدر و مشروبات الکلی هستند، حتی اگر حیات وحش را در اتوبوس‌ها ببینند، توقیف نمی‌کنند، در حالی که حمل حیوان چه اهلی و چه وحشی با اتوبوس مسافری، ممنوع است.
به اعتقاد باقری، اگر در پلیس راه و گشت‌ها، نیروهای حاضر توجیه شوند و در تعامل با محیط‌بان‌ها فعالیت کنند، میزان کشفیات افزایش هم خواهد یافت. زیرا سازمان محیط زیست کریدورها را می‌شناسد و می‌تواند در این مناطق، محیط‌بان مستقر کند. ضمن آنکه تکنولوژی پیشرفت کرده و حتی می‌توان با ارسال عکس حیوانات در حال حمل، آنها را توسط محیط‌بانان شناسایی کرده و قوانین را اعمال کرد.
افزایش آموزش عامل کشفیات بیشتر
البته گویا تعاملی که باقری بر آن تاکید دارد، بین سازمان محیط زیست و نیروی انتظامی شکل گرفته و همین تعاملات زمینه افزایش کشفیات در اصفهان را فراهم کرده است؛ زیرا سرهنگ محمدرضا شرفی‌نسب، جانشین فرمانده یگان حفاظت محیط زیست در گفت‌وگو با هفت صبح مهمترین دلیل افزایش کشفیات در اصفهان را قرار گرفتن این استان در کریدور قاچاق حیات وحش به همراه افزایش فعالیت‌های یگان حفاظت معرفی می‌کند.
او می‌گوید: استان اصفهان در مرکز کشور واقع شده و همه راه‌های مواصلاتی از جنوب و شرق کشور به سمت شمال، از مسیر اصفهان می‌گذرد. بنابراین، این منطقه کریدور قاچاق است و اکثر گونه‌های کشف شده هم غیربومی بوده و از کشورهای جنوب شرقی شامل پاکستان و مرزهای دریایی، به‌وسیله لنج‌ها از مسیر قاچاق وارد ایران می‌شوند.
شرفی‌نسب توضیح می‌دهد که یگان از کریدور بودن اصفهان اطلاع داشته به همین دلیل با افزایش مشارکت جوامع محلی و تعامل با دستگاه قضا و فراجا، تلاش می‌کند که این پدیده را کنترل کند. به نیروهای محیط‌بان خود، کارکنان دستگاه‌های متولی مثل اداره راه و کارکنان فراجای مستقر در ترمینال‌های بین راهی و ... آموزش می‌دهد و حتی سه‌شنبه 21 مهر ماه هم جلسه‌ای با دستگاه‌های برون سازمانی برگزار کرده تا در رابطه با قاچاق حیات وحش، حساسیت لازم را ایجاد کند.
به اعتقاد جانشین فرمانده یگان حفاظت محیط زیست، مجموعه اقدامات انجام شده، میزان کشفیات در استان اصفهان را بالا برده است. طی دو ماه گذشته با اقدامات انجام شده، علاوه بر 6 میمون رزوسی که از یک اتوبوس مسافربری توسط نیروی انتظامی با همکاری نیروهای یگان حفاظت محیط زیست کشف می‌شود، 80 پرنده سهره طلایی، اسب دریایی و ... هم کشف شده و موضوعات رصد قاچاق حیات وحش در حال پیگیری است.
