چرا هنوز بوی پاییز نمی‌آید؟
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی تابستان‌های ایران را جزو گرم‌ترین تابستان‌های دنیا معرفی می‌کند
گروه محیط زیست| نیمه پاییز را پشت سر می‌گذاریم و هنوز سرما مهمان خانه‌هایمان نشده است. در حالی که همین دو دهه قبل، از نیمه‌های شهریور بوی پاییز می‌آمد. احد وظیفه می‌گوید این جابه‌جایی فصول، روندی است که تحت تاثیر تغییر اقلیم بر دنیا حاکم شده و افزایش سه درجه‌ای دمای خشکی‌ها، پس از انقلاب صنعتی، زمینه این تغییرات را فراهم کرده است.
البته تغییر میانگین دمای جهانی به این مفهوم نیست که همه خشکی‌ها تغییرات مشابهی را تجربه می‌کنند. یخ‌های قطب تحت تاثیر افزایش پنج درجه‌ای دما در حال ذوب شدن هستند و ایران و همسایگانش، گرم‌ترین تابستان‌های جهان را به دلیل نفوذ برخی توده‌های هوایی پشت سر می‌گذارند؛ اگرچه تابستان طولانی شده اما به گفته وظیفه، امسال می‌توان امیدوار بود که با نفوذ توده هوای سرد، برف زمستانی، مهمان شهرهایمان شود.
دیگر حتی در نیمه‌های مهر هم بوی پاییز به مشام نمی‌رسد. انگار فصل‌ها جابه‌جا شده‌اند و دیگر لباس‌های خیلی گرم به کار نمی‌آیند. اما آیا این تغییرات ناشی از احساس انسان‌ها به دلیل زندگی در محیط‌های شهری است یا اینکه دما واقعا تغییر کرده است. احد وظیفه رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در گفت‌وگو با هفت‌صبح می‌گوید که این جابه‌جایی فصول ناشی از اثرات تغییر اقلیم است.
او توضیح می‌دهد که میانگین دمای کره زمین نسبت به عصر پیشاصنعتی بر اساس داده‌هایی که موجود است، یک و نیم درجه افزایش یافته است. این میانگین مربوط به هوای اقیانوس‌ها به همراه خشکی‌هاست و اگر معیار ما فقط خشکی‌ها باشد، در این بخش افزایش سه درجه‌ای را تجربه می‌کنیم. ولی همه مناطق خشکی هم افزایش درجه مشابهی را ندارند. مثلا در مناطق قطبی میزان دمای هوا چهار تا پنج درجه نسبت به عصر پیشاصنعتی یعنی سال‌های 1850 تا 1900، افزایش درجه یافته و یخ‌های قطبی به کمترین میزان خود رسیده‌اند.
تابستان طولانی، محصول تغییر اقلیم
به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، این تظاهرات و نشانه‌های تغییر اقلیم به‌طور ملموس فصل گرم را طولانی‌تر کرده‌اند و سبب شده که شب‌هایی گرم‌تر از معمول را تجربه کنیم. حتی در گذشته احساس می‌کردیم که در شب نیاز به کولر نیست اما اکنون برای خنک ماندن در شب‌های تهران و شهرهای دیگر، کولر روشن می‌کنیم و اصطلاحا شب‌های حاره‌ای را پشت سر می‌گذاریم.
وظیفه می‌گوید که شب‌های حاره‌ای به شب‌هایی گفته می‌شود که دمای آن بالاتر از 20 درجه است. تغییر اقلیم سبب شده بیشینه، کمیته و میانگین دما افزایش یابد و وقتی دما بالا می‌رود، آسایش افراد به‌هم می‌خورد و انسان‌ها نمی‌توانند به خوبی استراحت کنند. این موضوع کلافگی و خستگی روز را برایشان به همراه دارد. از سوی دیگر با تغییرات دما، تبخیر افزایش یافته و رطوبت محیط هم کم می‌شود. به این ترتیب نیاز آبی افزایش می‌یابد و محیط خشک‌تر می‌شود.
تجربه یکی از گرم‌ترین تابستان‌های دنیا در ایران
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی توضیح می‌دهد که ایران یکی از گرم‌ترین تابستان‌های دنیا را تجربه می‌کند زیرا یک سامانه ویژه پرفشار جنب حاره‌ای در این منطقه مستقر می‌شود و کشورهای ایران، عراق، همسایگان حاشیه جنوب خلیج فارس و بخش‌های جنوب غربی پاکستان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این توده باعث می‌شود که مناطق یاد شده، تابستان‌های خیلی گرم را پشت سر بگذارند و به یکی از گرم‌ترین مناطق دنیا در طول تابستان تبدیل شوند.
آیا افزایش دمای زمین و تابستان‌های داغ ایران، بدین مفهوم است که باید با برف زمستانی خداحافظی کنیم؟ وظیفه در این رابطه می‌گوید: در زمستان نفوذ هوای سردتر در عرض‌های شمالی را داریم و از سوی دیگر ایران روی یک فلات واقع شده و ارتفاعش بالاتر از کشورهای جنوب خلیج فارس به حساب می‌آید. بنابراین، به دلیل قرار گرفتن در منطقه کوهستانی، زمستان‌های ایران سردتر است. به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، امسال حتما منتظر برف هستیم؛ زیرا انتظار داریم که دما در زمستان اگرچه تحت تاثیر ال نینو گرم‌تر از نرمال می‌شود اما ورود توده‌های هوای سرد به صورت موقت، برای چند هفته کاهش دما ایجاد می‌کند و با نفوذ این موج‌ها، کاهش شدید دما ایجاد شده و برف می‌بارد.
او توضیح می‌دهد که این روزها خط برف به دلیل افزایش دما نسبت به گذشته بالاتر رفته است. قبلا خط برف تا حاشیه شمالی شهر تهران می‌آمد اما اکنون به دلیل گرمایش جهانی بین 500 تا یک کیلومتر بالاتر از خط برف قبلی رفته است اما این موضوع نافی بارش برف در زمستان امسال نیست.
