کوسهها از دریا به کامیون رسیدند
محیط زیست هرمزگان ارزش خسارت کوسههای کشفشده را حدود ۱۵۳ میلیارد ریال برآورد کرده و پیگیری قضایی را آغاز میکند
گروه محیط زیست| اداره کل محیط زیست استان هرمزگان خبر از کشف محمولهای حاوی 390 قطعه کوسه ماهی میدهد که توسط یک کامیون یخچالدار در حال حمل بوده است. شکارچیان آبهای دور در حالی قاچاق میشوند که طبق قوانین کنوانسیون بینالمللی تجارت گونههای جانوری و گیاهی وحشی در حال انقراض (سایتس) هرگونه صید کوسه ماهی ممنوع اعلام شده و ایران هم به این کنوانسیون پیوسته است؛ اما محموله کشف شده مجوز سازمان دامپزشکی را هم داشته است!
به گفته علیرضا راستگو کارشناس دریایی محیط زیست هرمزگان کوسههای این محموله احتمالا متعلق به آبهای دور هستند و منشا آنها نامشخص است. فهیرا مشایخی مدیرعامل موسسه کولی کر خلیج فارس هم با اشاره به ممنوعیت صید کوسه در سراسر جهان، ایران را دارای رتبه 16 صید این گونه در دنیا معرفی میکند و متاسفانه پله اول صید کوسه ماهیان در منطقه هم به کشورمان اختصاص مییابد.
درست در آخرین روز شهریور ماه، مأموران انتظامی پاسگاه منبع آب شهرستان خمیر واقع در استان هرمزگان، یک دستگاه کامیون حامل محموله آبزیان را شناسایی و متوقف میکنند. بررسی محموله این کامیون نشان میدهد که حدود 23 تن انواع آبزیان توسط این وسیله نقلیه حمل میشده و بیش از ۳۹۰ قطعه کوسهماهی از گونههای مختلف نیز در میان محموله به چشم میخورد.
منشا نامشخص محموله
کشف این محموله این پرسش را بهوجود میآورد که آیا کوسهها از آبهای جنوب ایران صید شدهاند یا اینکه با توجه به شرایط جنگی حاکم بر آبهای جنوب، اساسا صیادان امکان حضور در پهنههای آبی را ندارند؟ علیرضا راستگو کارشناس دریایی محیط زیست هرمزگان در گفتوگو با هفت صبح توضیح میدهد که محموله کشف شده با مبدا نامشخص بوده و ایست بازرسی استان، فقط محموله را بازداشت کرده است.
محموله از یک کامیون یخچالدار که در حال حمل بوده کشف میشود. صاحب کامیون ایرانی بوده و اظهار میکند که کوسههای کشف شده مربوط به بارنامه شرکت بوده است، ولی محموله مجوز دامپزشکی هم دارد. به گفته این کارشناس دریایی محیط زیست هرمزگان، این محموله حاوی کوسههای بزرگ جثه و قطعه قطعه شده بودهاند و ظاهرشان نشان میدهد که مدت زمانی طولانی نگهداری شده بودند تا بار تکمیل شود.
احتمال تعلق کوسهها به آبهای دور
راستگو نمیتواند اظهار نظر دقیقی درباره اینکه کوسهها متعلق به خلیج فارس هستند یا خیر، ارائه دهد اما از روی اندازه جثه قطعات کشف شده، احتمال میدهد که این قطعات مربوط به کوسههای بزرگ جثه آبهای دور هستند. برخی کوسههای سایز کوچکی هم که در محموله بودهاند، متعلق به گونههایی هستند که به صورت مشترک در اقیانوس، خلیج و دریای عمان زندگی میکنند.به گفته او، حمل و نقل کوسه ماهیان کلا ممنوع بوده و به همین دلیل بعد از کشف محموله، قیمت هر قطعه کوسه بر اساس تعرفههای سازمان محیط زیست تعیین میشود و بخش حقوقی، پیگیری لازم برای دریافت جرایم را انجام میدهد.
ایران رتبه اول صید کوسه در خلیج فارس
کشف محموله کوسه ماهیان در جنوب کشور این پرسش را مطرح میکند که آیا ایران تبدیل به کریدوری برای قاچاق این گونه در معرض خطر انقراض شده است؟ فهیرا مشایخی مدیرعامل موسسه کولی کر خلیج فارس در گفتوگو با هفت صبح تاکید میکند که نمیتوان بهطور قطع در این رابطه اظهار نظر کرد اما با توجه به اینکه کشورهای حاشیه خلیج فارس صید کوسه ماهی ندارند، کوسههایی که در بازارهای این کشورها عرضه میشود و حتی باله کوسههایی که از طریق ایران به امارات و سپس چین و سنگاپور فروخته میشود، از ایران به آن کشورها میرود. مشایخی توضیح میدهد که صید کوسه در آبهای سراسر جهان ممنوع است.
متاسفانه ایران رتبه 16 صید کوسه ماهیان در دنیا را به خود اختصاص داده و در خلیج فارس هم رتبه اول در این حوزه را داریم. این مدیرعامل موسسه کولی کر خلیج فارس میگوید که ایران جزو کشورهایی است که به کنوانسیون سایتس پیوسته و منع تجارت صید کوسه و غضروف ماهیان هم مورد تاکید این کنوانسیون است. بنابراین، اتفاقی که رخ داده، خلاف تعهداتی است که ایران آن را پذیرفته است. مشایخی نمیداند که چرا محمولهای غیرمجاز است، مجوز دامپزشکی دارد؛ اما تاکید میکند که بر اساس قانون شکار و صید، برای صید کوسه ماهیان جریمه تعیین شده و از سال قبل هم مبلغ جریمههای مرتبط با صید این گونه، افزایش یافته است.
کشورهای خلیج فارس صید ضمنی را به رسمیت نمیشناسند
سازمان شیلات ایران، در گذشته اعلام کرده که صید ضمنی کوسه ماهیان را موضوعی میداند که قابل پذیرش بوده و با توجه به استانداردهای جهانی که گاهی تا 80 درصد صید، مربوط به صید ضمنی است، عدد یک درصد صید ضمنی کوسهها در ایران قابل قبول است. به این ترتیب این سازمان به نحوی این نوع صید را به رسمیت میشناسد اما مدیرعامل موسسه کولی کر خلیج فارس تاکید میکند که در قانون شکار و صید، درباره صید ضمنی صحبتی نشده و از آنجا که صید ضمنی و هدفمند را نمیتوان از هم تفکیک کرد، هیچ ارگانی هم در بنادر نظارت نمیکند که آنچه صید شده مربوط به صید هدف بوده یا ضمنی، حتی در کشورهای خلیج فارس، بین صید ضمنی و هدف تفاوتی قائل نمیشوند و وقتی ممنوعیتی اعمال میشود، اگر کوسهای صید شود، آن را در دریا رها میکنند و به هیچعنوان حق ندارند آن را به بنادر بیاورند.
به گفته مشایخی محموله کشف شده بسیار کوچک است و سال گذشته شاهد بوده است که یک صیاد قشمی، دو تن کوسه ماهی را صید کرده بود. به اعتقاد او، از آنجا که صیادان جنوب در ابتدای زنجیره توزیع هستند، اگر یک نفر به دادستانی معرفی شود، موضوع ممنوعیت صید کوسه در مقایسه با شرایطی که چند تابلو نصب میکنیم و ممنوعیت صید و فروش کوسه را اعلام میکنیم، بیشتر جدی گرفته میشود؛ اما متاسفانه چنین موضوعی از سوی محیط زیست جدی گرفته نمیشود.
مشایخی حتی با صیادان هم خیلی دوستانه صحبت میکند تا حداقل درباره این گونه به آنها آگاهی بدهد و صیادان را متوجه این موضوع کند که تبعات حذف کوسه از دریا، متوجه خودشان خواهد شد اما از سمت این گروه تهدید میشود. محیط زیست هرمزگان مجموع بهای ضرر و زیان کوسهماهیهای کشفشده را حدود ۱۵۳ میلیارد و ۹۶۸میلیون و ۱۰۰ هزار ریال برآورد میکند. این اداره قصد دارد که تخلف رخ داده را در مراجع قضایی پیگیری کند. شاید این پیگیریها باعث شود که دیگر کوسه ماهیان، توسط صیادانی که قصد صادر کردن آنها به آن سوی آبهای جنوب را دارند، صید نشوند.
