هشدار به کاربران کامپیوتر؛ چرا ۵۰ درصد هارد دیسکها زودتر از موعد از کار میافتند؟
باورهای عمومی درباره طول عمر هارد دیسکها زیر سوال رفت؛ آیا دستگاه شما در آستانه خرابی قرار دارد؟
به گزارش هفت صبح باور عمومی بر این است که یک هارد دیسک (HDD) معمولی باید حدود پنج سال عمر کند. اما نتایج یک مطالعه جدید توسط مؤسسه «Secure Data Recovery»، این فرضیه را به چالش کشیده است. این مطالعه با بررسی بیش از ۵۰۰۰ هارد دیسک معیوب، نشان داد که میانگین عمر مفید این درایوها تنها ۸۶۸۷ ساعت (تقریباً ۳۶۲ روز) بوده است؛ یعنی کمتر از یکپنجمِ آنچه انتظار میرفت. در مجموع، ۴۹.۸ درصد از این هاردها پس از کمتر از یک سال استفاده مداوم، از کار افتادهاند.
البته باید این اعداد را با نگاهی انتقادی بررسی کرد. این مطالعه تنها بر روی هارد دیسکهایی تمرکز کرده که قبلاً دچار خرابی شده بودند و تمام آنها از تعداد محدودی تولیدکننده خاص بودهاند. بنابراین، این نتایج لزوماً نشاندهنده طول عمر تمام هارد دیسکهای موجود در بازار نیست. سازمانهایی مانند «Backblaze» که تستهای دقیقتری انجام میدهند، هاردهای نو را تا زمان خرابی کامل تحت نظر میگیرند. طبق گزارش سال ۲۰۲۵ این سازمان، نرخ خرابی سالانه حدود ۱.۱۳ درصد بوده است؛ به این معنی که در آن سال، تقریباً از هر ۸۸ هارد، تنها یکی دچار خرابی شده است.
با این وجود، پیشبینی دقیق عمر یک هارد دیسک کار سادهای نیست. تحقیقی که بر روی ۴۴۰ هزار درایو تستشده توسط Backblaze انجام شد، نشان داد که احتمال خرابی نه تنها به «سن» درایو، بلکه به «برند سازنده»، «دمای محیط» و «ظرفیت حافظه» نیز بستگی دارد.
دفاع در برابر خرابی؛ آمادگی بهترین راهکار است
دیر یا زود، عمر هر هارد دیسکی به پایان میرسد. اگر از هاردی استفاده میکنید که چندین سال از عمر آن میگذرد، باید به فکر جایگزینی آن باشید. اگر صدای «تیکتیک» از داخل کیس میشنوید، یا هنگام انتقال فایل سیستم دچار فریز میشود، ممکن است درایو شما در حال مرگ باشد. در چنین شرایطی، فوراً از اطلاعات حیاتی خود نسخه پشتیبان (بکآپ) تهیه کنید و در آینده، «قانون ۳-۲-۱» را برای بکآپگیری رعایت کنید تا اثرات خرابی احتمالی به حداقل برسد.
یکی از دلایل کوتاه بودن عمر هاردهای معمولی، وجود قطعات مکانیکی متحرک در داخل آنهاست که بهمرور زمان دچار فرسودگی میشوند. به همین دلیل، درایوهای حالت جامد یا همان SSDها (که هیچ قطعه متحرکی ندارند) معمولاً عمر طولانیتری دارند و بهطور میانگین تا ۸ سال کار میکنند. علاوه بر دوام بیشتر، سرعت خواندن و نوشتن در SSDها به مراتب بالاتر است. درایوهای NVMe حتی از SSDها هم سریعتر هستند، اگرچه قیمت بالاتر آنها ممکن است برای همه مقرونبهصرفه نباشد.
چند راهکار برای افزایش طول عمر هارد دیسک
۱. برندهای معتبر: سراغ تولیدکنندگانی بروید که نرخ خرابی پایینتری دارند (مانند HGST).
۲. ظرفیت بالاتر: هاردهای با ظرفیت بیشتر معمولاً قابلاعتمادتر هستند؛ آمار نشان میدهد هر ترابایت حافظه اضافه، نرخ خرابی را حدود ۳.۴ درصد کاهش میدهد.
۳. کنترل دما: مراقب دمای کامپیوتر خود باشید؛ چرا که هر یک درجه افزایش دما بیش از ۲۰ درجه سانتیگراد، نرخ خرابی را حدود ۲.۱ درصد افزایش میدهد.
