روزنامه هفت صبح | بیانیه شدیداللحن سفارت ایران در محکومیت رفتارهای اخیر روسها…
«گام کوچکی تا لغو روادید کامل بین ایران و روسیه»؛ این عنوان خبری مربوط به عصر تزارها نیست. این خبر را ۲۶ مهر سال گذشته، مدیر کل کنسولی وزارت خارجه ایران به فارس داده بود. حال از این خبر که هیچ، از کل اتفاق یک فانتزی بیشتر باقی نمانده است. یک ماه است که مسافران ایران عازم روسیه و آژانسهای گردشگری از برخورد نامطلوب و غیرمتعارف با گردشگران ایرانی در فرودگاههای روسیه گلایه دارند اما برخورد غیرمتعارفی که پنجم مرداد با مسافران پرواز ماهان در فرودگاه ونوکووای مسکو انجام شد، تیر خلاص به این فرصت لغو روادید بود.
عموم گردشگران ایرانی با بازداشتهایی نزدیک به پنج شش ساعته، جلب گذرنامه و پرسشوپاسخ نامتعارف و رفتارهایی مواجه شده بودند که پیش از این کم سابقه بود. این برخوردها سرانجام شیشه صبر سفارت ایران در مسکو را شکست و این سفارتخانه که در مظان اتهام اهمال و کاهلی بود، دیروز در بیانیهای کم سابقه گفت: «سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسکو با نظرداشت این واقعیت که رفتار مذکور با برخی از شهروندان ایرانی در یکی از فرودگاههای مسکو غیرقابل پذیرش بوده، ضمن انجام ملاقاتهای متعدد با مقامات مختلف روسیه در وزارت امور خارجه این کشور و دیگر نهادهای ذیربط و با ارسال چندین یادداشت اعتراضآمیز، مراتب اعتراض و گلهمندی خود را اعلام کرده و همواره تاکید کرده است که باید احترام شهروندان ایرانی حفظ شده و حقوقی از آنان ضایع نشود.»
این در حالی است که سفارت پیش از این سعی کرده بود با شکیبایی و هشدار به مسافران ایرانی تا جای ممکن از چنین رویاروییهایی امتناع کند. چنانکه در اطلاعیه رسمی روی سایت سفارت ایران در روسیه پیش از این آمده بود: «به دنبال افزایش ورود افرادی که با هدف ترانزیت از خاک روسیه قصد ورود غیر قانونی به اروپا را دارند، دولت فدراسیون روسیه ضمن وضع قوانین سختگیرانه، نسبت به ورود و خروج اتباع سایر کشورها حساسیت و کنترل بیشتری را در مبادی ورودی و خروجی اعمال کرده است» و عملا روی هشدار به گردشگران ایرانی بود که «این تدابیر سختگیرانه باعث گردیده تا طی ماههای اخیر تعداد زیادی از اتباع سایر کشورها از جمله هموطنان ایرانی در مبادی ورودی به فدراسیون روسیه نتوانند بهرغم داشتن روادید، اجازه ورود به خاک روسیه را اخذ نمایند یا در صورت دستگیری در مرزهای خروجی با مجازاتهایی از قبیل حبس و پرداخت جریمه روبرو گردند.»
اما لغو روادید با روسیه که به مراحل پایانی خود نزدیک شده بود چه شد که ظرف کمتر از یکسال به سمتی رفت که سختترین برخوردهای فرودگاهی را با ایرانیها در پی داشته باشد. ششمین نشست مشترک کنسولی ایران و فدراسیون روسیه ۲۳ مهر سال گذشته به ریاست مدیران کنسولی دو کشور در مسکو برگزار شد. علی چگنی، مدیرکل کنسولی وزارت امور خارجه که ریاست هیأت ایرانی را در این اجلاس برعهده داشت، آن زمان از نهایی شدن آییننامه اجرایی موافقتنامه لغو روادید گروهی گردشگری و سند تسهیلات روادید برای خدمه و گروه پروازی بین دو کشور خبر داد.
نکته اینجا بود که از همان ابتدا هم صحبت از لغو روادید گروهی گردشگری بود و نه فردی. با این حال همان هم میسر نشد؛ پرسوجوی علت آن،ما را به جواب مشخصی نمیرساند، جز شایعهای که همان زمان در رد این لغو روادید مطرح شد. اینکه ایران حاضر نمیشود برای همه شهروندان روسیه که شامل داغستان و چچن هم میشود، لغو روادید انجام دهد. این اتفاق که احتمالا به مذاق روسها خوش نیامد با افزایش سختگیری مسیرهای مهاجرتی غیرقانونی متداول به اروپا و جابهجایی مسیر ترانزیت به روسیه همزمان شد؛ دریغ از اینکه بیشتر آنهایی که سودای مهاجرت غیرقانونی در سر میپرورانند از حفاظت شدید روسیه از مرزهایش بیاطلاعند و در نتیجه طعمه دلالانی میشوند که در نهایت مهاجرتشان را به زندانهای روسیه ختم میکنند.
سختگیری این کشور به حدی بالا رفت که مدتهاست در بازجوییهای فرودگاهی، شماره IMEI موبایل بسیاری از شهروندان ایرانی برای ردیابی گوشی همراه، ضبط میشود که تحرکات افراد به ویژه در شهری مثل سنپترزبورگ زیر ذرهبین باشد تا فکر نزدیک شدن به مرزهای اروپایی هم به سر کسی نزند. حال که فرصت لغو روادید به تهدید سختگیری در اعطای ویزا و اجازه ورود تبدیل شده سفارت ایران در روسیه به فکر روشنگری افتاده است. بخشهایی دیگر از بیانیهای را که دیروز منتشر شد در ادامه میخوانید:
* یک: طبق قوانین روسیه، صدور ویزا برای شهروندان دیگر کشورها به معنای ایجاد حق برای آنان جهت ورود به خاک روسیه نیست و روسیه این حق را برای خود محفوظ میدارد تا مانع از ورود آن دسته از افرادی شود که یا مدارک ناقصی دارند یا مظنون به استفاده از خاک روسیه جهت مهاجرت هستند .
* دو: مدارکی که در فرودگاه بازرسی و کنترل میشوند گذرنامه معتبر، روادید معتبر، رزرو هتل به تعداد روزهای روادید و بلیت برگشت به کشور میباشد.
* سه: چنانچه افرادی بعد از دریافت روادید، بلیت برگشت یا رزرو هتل خود را کنسل کنند، حتی با داشتن روادید امکان ورود به روسیه را نخواهند داشت و دیپورت خواهند شد .
* چهار: مسافرانی که در فرودگاههای روسیه مورد سوال قرار میگیرند که با چه هدفی به روسیه سفر کردهاند باید به نوع روادید صادر شده در گذرنامه خود دقت کنند. به عنوان مثال اگر شهروند ایرانی برای گردشگری وارد روسیه میشود و هنگام دریافت روادید هدف از سفر خود را گردشگری اعلام کرده و روادید گردشگری هم دریافت کرده است باید در فرودگاههای روسیه هنگام ورود هم هدف از سفر خود را گردشگری اعلام کنند و توضیح بیشتری ارائه نشود. اعلام هرگونه دلیل دیگری برای سفر باعث دیپورت فرد میشود.
*پنج: شهروندان ایرانی از تردد به مناطق شمالی و جنوبی روسیه که شائبه خروج غیرقانونی آنان از مرزهای روسیه وجود دارد، خودداری کنند.در پایان این بیانیه پس ذکر گلایهای که در ابتدای متن به آن اشاره شد، آمده است: موضوع ضرورت حفظ حقوق و شئون شهروندان ایرانی همچنان در دستور کار این سفارت و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و امیدواریم پیگیریهای کنونی با مساعدت سازمانهای ذیربط روسیه نتیجه دهد و در آینده شاهد تکرار مشکلات مذکور نخواهیم بود.
