روزنامه هفت صبح ، مصطفیآرانی | ستاد اجرایی فرمان امام به عنوان یکی از ثروتمندترین نهادهای حاکمیتی در کشور، در حال تغییر فاز عملکرد اقتصادی خود از بنگاهداری به صادرات است. این نکته را روز یکشنبه، سعید جعفری، مدیرعامل بنیاد برکت، یکی از زیرمجموعههای این مجموعه بزرگ اقتصادی در یک همایش با عنوان «همایش آموزشی توسعه صادرات با تمرکز بر کشور عراق» اعلام کرده است.
جعفری گفته: «با عنایت به تأکیدات محمد مخبر، رئیس ستاد اجرایی فرمان حضرت امام، کمیته عالی توسعه صادرات تشکیل شده و … با بسترسازی و ریلگذاری این کمیته جهت توسعه و تقویت صادرات، امیدواریم شاهد رشد روزافزون صادرات در مجموعه ستاد اجرایی فرمان حضرت امام باشیم.»این گفتهها میتواند نشانههای سومین تغییر بنیادین در عملکرد این ستاد باشد.
* یک: ستاد اجرایی در ابتدا، متصدی اصل ۴۹ قانون اساسی یعنی اموال مصادره شده به خصوص قبل از انقلاب بود و پیش از این بیش از هر چیز نامش با ملک و خانه و زمین مصادرهای شناخته میشد.
* دو: با حضور مخبر در ستاد اجرایی، فعالیت اقتصادی ستاد یک تغییر عمده کرد؛ نخست اینکه از تمرکز بر املاک کاسته شد و ستاد به سمت سرمایهگذاریهای بنیادین بیشتر در بنگاههای اقتصادی رفت که در حال حاضر مثلث مهمترین این سرمایهگذاریها در بانک پارسیان، ایران خودرو و شرکت مخابرات است. مخبر تلاش کرد که این بنگاهداریها زیر مجموعه یک هلدینگ متمرکز قرار گیرد که نام تدبیر را برای آن انتخاب کرد و مدیرعامل فعلی آن دکتر علی بقایی است. بقایی رئیس همین کمیتهای است که ستاد برای توسعه صادرات خود آغاز کرده است. او در واقع مغز اقتصادی ستاد اجرایی فرمان امام است.
* سه: تغییر عمده بعدی در دوره مخبر، این بود که ستاد اجرایی، بنیادی به نام «برکت» تاسیس کرد تا درآمد و سود فعالیتهای اقتصادی ستاد اجرایی را در مناطق محروم و برای اموری مثل مدرسه سازی، ساخت خانه بهداشت و ایجاد اشتغال صرف کند. حالا اما در شرایطی که افزایش قیمت ارز باعث شده صادرات هر کالایی در کشور مزیت صادراتی داشته باشد (چرا که ارز حاصل از آن در عدد مثلا ۱۲ هزار تومان ضرب شده و درآمد بالایی نصیب فعالان اقتصادی میکند) ستاد اجرایی نیز به این سمت و سو رفته تا بتواند درآمدهای خود را از راه تولید و صادرات بیشتر کند.
مشخص نیست که این موضوع به خاطر شکست ستاد در پروژه بنگاهداری است یا یک وظیفه حاکمیتی به این ستاد محول شده و یا اینکه صرفا در این تصمیم تحلیل اقتصادی و سود و زیان نقش دارد اما به هر حال حالا میتوان مدعی شد که ستاد، بعد از ملک، بنگاه و بنیاد برکت (محرومیت زدایی) وارد فاز چهارم فعالیت در تاریخ نزدیک به سی ساله خود (از سال ۱۳۶۸ تاکنون) شده است.
در سالهای اخیر البته شاهد بودیم که نهادهای ثروتمند دیگری مثل قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا(با تاسیس قرارگاه کوثر)، کمیته امداد (با فروش ساختمان خود در شمال شهر و تاسیس صندوق امداد ولایت)، آستان قدس رضوی (با فعالیت در حاشیه مشهد و حتی تغییرات در قوانین حرم امام رضا) و بنیاد مستضعفان (با اعطای سند زمینهای بنیاد علوی (پهلوی سابق) به مردم مناطق محروم) به سمت فعالیتهای حمایتیتر با رویکرد به اقشار آسیبپذیر جامعه رفته بودند اما حالا شاید اولین بار است که یک نهاد حاکمیتی ثروتمند در کنار توجه به رویکرد حمایتی خود (در بنیاد برکت)، به طور صریح از تغییر فاز اقتصادی خود سخن میگوید.
