روزنامه هفت صبح | استفن والت، استاد شناخته شده دانشگاه هاروارد و متخصص روابط بینالملل، یکبار دیگر یادداشتی انتقادآمیز خطاب به ترامپ منتشر کرد و سیاستهای وی در قبال ایران و غرب آسیا را نسنجیده و تحت تأثیر مشاوران دانست. بخشهایی از این نامه را به نقل از مشرقنیوز برای شما اینجا گذاشتهایم: «ما قبلاً همدیگر را ندیدهام و چون خیلی اهل مطالعه نیستی، احتمالاً حتی مرا نمیشناسی. اما شاید، فقط شاید، یکی از کارکنانت این نامه را به نظرت برساند. بین خودمان بماند اما وقتی توافق هستهای با ایران را دور انداختی، اشتباه کردی. هنوز در فکرم که آیا واقعاً بندهایش را فهمیدهای یا نه، چون وقتی در مورد آن صحبت میکنی، مشخص میشود که خیلی چیزها را اشتباه گرفتهای.
اما حالا به آن کاری نداریم. من مطمئنم که تو فکر میکردی در آن زمان، این بهترین اقدام بوده است و شاید حتی باور داشته باشی که یک توافق «مزخرف» بوده است. اما از این میترسم که گوش به دهان انسانهای اشتباهی داده باشی. بهجای اینکه مشورت شلدون ادلسون، محمد بنسلمان و بنیامین نتانیاهو را بپذیری، باید مشورتهای عاقلانه جیمز متیس، مکمستر و همه متحدان اروپایی ایالات متحده را درنظر میگرفتی، یا رفیقت ولادیمیر پوتین. آنها فهمیده بودند که توافق هستهای در کل خوب است و داشت به هدف اصلیاش میرسید: دورنگهداشتن ایران از دستیابی به سلاح هستهای. آنها احتمالاً خوشحال میشدند که براساس آن توافق به پیش بروند و سایر نگرانیها در مورد ایران را نیز پوشش بدهند.
حالا ببین کجا قرار گرفتهای. ایالات متحده از توافق خارج شد و این اشتباه را با یک خطای دیگر یعنی تهدید سایر دولتها به پایبندی به آن و استمرار تجارت و سرمایهگذاری در ایران همراه کرد. بنابراین وقتی تنشها به اوج رسید، ایالات متحده خود را تنها یافت و هیچ قدرت بزرگی از او حمایت نکرد.از همینجا نکته دوم خودم را مطرح میکنم. سیاست شما با عنوان «فشار حداکثری» آنگونه که مشاورانت میگفتند، جواب نمیدهد. من مطمئن نیستم هدف اصلی این سیاست چیست، آیا میخواهی به یک توافق هستهای جدید برسی، رژیم را سرنگون کنی یا صرفاً فعالیتهای منطقهای ایران را مهار کنی؟ اما بهنظر میرسد در هر صورت به هیچکدام از این اهداف نزدیک نشدهایم.
بر اساس یک گزارش جدید از مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل، فعالیتهای منطقهای ایران کمتر نشده(البته خودم فکر میکنم آن گزارش کمی پیازداغش را زیاد کرده) و ایرانیان بهتدریج از تعهدات برجامی میکاهند پس به یک بمب واقعی نزدیکتر میشوند. از آنجا که اول آمریکا از توافق خارج شد، شما عملاً نمیتوانی آنها را متهم کنی(هرچند سعی میکنی).رهبر ایران نیز به نظر میرسد رویکردش را عوض کرده تا به شما نشان دهد آنها تحت تأثیر ارعاب، اجبار، نهیب و تسلیم قرار نمیگیرند و همه اینها احتمالِ کشاندن شما به یکجور جنگ که همیشه میخواستی از آن اجتناب کنی را بیشتر کرده است.
آقای رئیسجمهور! مهم است بفهمی که چرا این تقابل به این صورت پیش رفت. پاسخ ایران شاید گیجکننده به نظر برسد زیرا اساساً قدرت آمریکا بسیار بیشتر است و تحریمهای بیشتر بدون شک مشکلات زیادی برای آنها ایجاد میکند. پس چرا تهران نرم نمیشود و با هر آنچه که شما و بولتون و پمپئو میخواهید، موافقت نمیکند؟ آیا به این دلیل است که رهبرانش مذهبیهای یکدنده و متعصبی هستند که منطق سرشان نمیشود؟
جواب منفی است. واقعیت را من به شما میگویم: اگر یک کشور ضعیفتر مثل ایران به شما اجازه دهد که یکبار قلدری کنید، ممکن است شما به این جمعبندی برسید که میتوانید دوباره نیز به آنها زور بگویید؛ اصلاً هروقت که دلتان بخواهد. بنابراین به نفع آن کشور است که به شما نشان دهد، نمیتوان آنها را ترساند و شما را به این سمت سوق دهد که حتی برخی از خواستههایش را در هرگونه توافق بعدی به رسمیت بشناسید. به همین دلیل است که رهبران ایران میگویند ایالات متحده باید به آنها «احترام» بگذارد.
آنها فقط برای حفظ آبرو این کار را نمیکنند. بلکه میخواهند به تو بگویند قدرت برتر آمریکا برای تسلیمشدن آنها کافی نیست و اینکه تو باید یک معامله منصفانه داشته باشی، حتی اگر کارتهای بیشتری داشته باشی. احتمالاً متوجه شدی که کره شمالی، مکزیک و برخی کشورهای دیگر نیز به همین روش عمل میکنند و این همان است که برخی اندیشمندان نیز مطرح کرده بودند. درواقع ایالات متحده خوب است مثل روسیه یا چین باشد که با همه اطراف در خاورمیانه صحبت میکنند و این موجب میشود بیش از حالتی که تنها با یکطرف صحبت میکنند، قدرت نفوذ داشته باشند.»
استفن والت سپس به ترامپ پیشنهاد میدهد برخی از همکارانش را پیش از اینکه دیر شود، تغییر دهد و سپس مینویسد:
«آقای رئیسجمهور! من به تو رأی ندادم و با این عملکردی که داری بعید است در ۲۰۲۰ نیز به تو رأی بدهم. اما نمیخواهم ایالات متحده به رویهای که موجب زوالش در جهان شده ادامه دهد و قطعاً میل ندارم که اشتباهاتی که پیشینیان تو مخصوصاً جورج بوش پسر در خاورمیانه انجام دادند، تکرار کنی. بنابراین امیدوارم که در مورد این پیشنهاد به صورت جدی فکر کنی. یک چیز دیگر: اگر احیاناً تصمیم گرفتی پیشنهادم را عمل کنی، اصلاً ناراحت نمیشوم که اسمی از من نیاوری.»
