روزنامه هفت صبح| دهه هفتاد در ایران دهه عجیبی به شمار میآید. جنگ تمام شده و دوران سازندگی است و حتما باید در این دوران در بخش خودرو هم پیشرفت میکردیم. واردات خودرو آغاز شده بود البته این ماجرا تا اواسط دهه هفتاد ادامه داشت و کمکم راه واردات خودرو بسته شد. در این پرونده ما خودروهای دهه هفتاد را بررسی نکردهایم بلکه به صورت شاخص سراغ اتومبیلهای سال 1370 یا 1992 میلادی رفتهایم.
خودروهایی که در آن زمان به اصطلاح روی بورس بودند و نکته بامزه ماجرا اینجاست که هنوز بعد از گذشت 31سال در بخش فروش خودرو سایتها، این خودروها فروخته میشوند و طرفدار دارند. حتی یک پیج در اینستاگرام این خودروها را به اصطلاح فیس لیفت کرده و با ظاهری تر و تمیز و معقول به فروش میرساند. به هرحال هستند کسانی که هنوز اعتقاد دارند این خودروها بهتر از خودروهای صفر داخلی امروزیست!
یک: پژو 405/ مدل 70/ قیمت 70میلیون تومان
پژو 405 با پذیرش قطعنامه 598 توسط سازمان ملل در سال 1367 با عقد قراردادی به مدت سه سال بین پژو و ایرانخودرو، وارد بازار خودرو ایران شد. در قطعنامه 598، مسئله تعیین خودرو سواری با هماهنگی کامل سازمان و وزارتخانه مطرح شد که سازمان ملل آن را پذیرفت. در پایان دهه شصت بود که قرارداد واردات و مونتاژ پژو 405 بین ایرانخودرو و پژو منعقد شد. در آن زمان 405 خودرویی مدرن و جذاب بود که توانسته بود عنوان خودروی سال اروپا را نیز کسب کند.
در ابتدا سری GL این خودرو به بازار ایران عرضه شد که با استقبال چندانی مواجه نشد اما دو رخداد 405 را به سوگولی بازار ایران بدل کرد. اولی قطع واردات خودرو و محدود شدن بازار خودرو و دومی، عرضه نمونه بهتر GLX بود. بدین ترتیب 405 به بهترین و لوکسترین خودروی مونتاژ ایران بدل شد. از نظر فرم بدنه 405 بهطور رسمی فقط در 2 گونه سدان و استیشن تولید شده است اما از همان 2 نمونه، گونههای متفاوتی منشعب شده است که با توجه به نوع پیشرانه و امکانات رفاهی با حروف و اسامی متفاوتی شناخته میشوند که البته در برخی بازارها نیز همانند کشورمان دارای نامهای متفاوتی هستند. از سال 1369 مونتاژ و تولید انواع اتومبیلسواری پژو (ازجمله پژو 405 جی آل، پژو 405 جی آل ایکس 1580 و 2000 سیسی و پژو 405 جی آل ایکس اتوماتیک 2000 سیسی) در خطوط تولید سواری سازی به انجام رسیده است.
دو: میتسوبیشی گالانت/ 1370/ قیمت 220 میلیون تومان
گالانت در زبان انگلیسی معنی دلیر میدهد؛ واژهای که از هر جهت برازنده این سدان ژاپنی است. مدلهای سوپرسالن سری 90 گالانت هنوز هم در بازار ایران خریدار دارند چرا که سواری خوب، دید مناسب، اتاق بزرگ و استهلاک پایینی داشته و در مقایسه با محصولات هم رده ساخت اوپل یا فولکس، قیمت کمتری داشتند. گالانت مدل 1370 که در فرم بدنه شباهتهایی به هوندا آکورد هم داشت، اغلب در نمونههای فیس لیفت کانادا به ایران وارد شده و از موتور دو لیتری کاربراتوری با قدرت 136 اسب بخار سود میبرد. البته تاکنون ده نسل از میتسوبیشی گالانت به تولید رسیده است که ما تاکنون میزبان نسلهای ششم و هفتم این خودرو بودهایم. البته از نسلهای دیگر گالانت نیز نمونههای معدودی وارد بازار کشورمان شد که اکنون در بازار قابل مشاهده هستند.
نسل هفتم میتسوبیشی گالانت نیز در فاصله سالهای 1992 تا 1998 به تولید رسید و در تعداد اندکی وارد بازار کشورمان شد. این خودرو در بین اهالی بازار به گالانت عینکی شهرت دارد. از این نسل به بعد گالانت از نقش سدان میان رده خارج شد و اندک اندک شباهتهای میان گالانت و میتسوبیشی لنسر که سدان کوچک سبد محصولات میتسوبیشی بود، افزایش یافت. با نگاهی به ظاهر میتسوبیشی گالانت، میتوان وقار و متانت را در طراحی این خودرو مشاهده کرد هرچند با توجه به گذشت سه دهه از آغاز تولید میتسوبیشی گالانت، امروزه دیگر نمیتوان این چهره را جذاب و گیرا دانست. طراحی ظاهری میتسوبیشی گالانت همرده دیگر خودروهای آن دوران همچون تویوتا کریسیدا یا سدانهای اروپایی همانند پژو 405 ارزیابی میشود.
سه: نیسان پاترول/ چهاردر1370/ قیمت 225 میلیون تومان
آمدن پاترول به کشورمان، مصادف شده بود با شروع جنگ ایران و عراق، به همین دلیل خیلیها معتقدند که پاترول، در ابتدا برای اهداف نظامی به ایران آمده بود ولی بعدها سر از خیابانهای شهر درآورد. پاترولهای چهار در پارس خودرو، که در ابتدای تولیدشان به «پاترول استیشن» معروف شده بودند، از نسل سوم (اتاق 160) هستند. این ژاپنی ابتدا با موتور شش سیلندر 12 سوپاپ P40 نیسان تولید میشد اما اواخر دهه 60 شمسی، پارس خودرو تصمیم گرفت تا از موتور پاترولهای دو در برای پاترول چهار در نیز استفاده کند و به این ترتیب، موتور چهار سیلندر Z24 روی مدلهای استیشن قرار گرفت و حتی پاترول تا آخرین سال تولیدش، با همین موتور عرضه میشد.
همچنین موتور 4 سیلندر کاربراتوری 8 سوپاپ پاترول، در واقع نسخه اولیه از همان موتوری بود که سایپا به مدت چهار دهه، برای وانت نیسان زامیاد نیز استفاده کرد. از سوی دیگر، در اواسط دهه 70 شمسی، پارس خودرو هم عرضه موتور 6 سیلندر را متوقف کرد و هم موتور ژاپنی Z24 را از دل پاترولهای 4 سیلندر برداشت و به جای آن از موتور ایرانیزهشده ساخت مگاموتور بهره گرفت که البته همچنان از نوع کاربراتوری بودند. نکته دیگر اینکه پاترولهای استیشن 4 سیلندر به دلیل عدم تناسب وزن و قدرت، هیچوقت به محبوبیت بالای مدلهای 6 سیلندر دست پیدا نکردند. جالب است بدانید که هرچند اکثر پاترولهای پارس خودرو، گیربکس دستی 1+4 دنده دارند ولی در عین حال، میتوان پاترولهایی را در بازار کشورمان پیدا کرد که با تلاش مالکان خوشذوقشان، گیربکس دستی 1+5 دنده یا حتی گیربکس اتوماتیک 1+3 دنده دارند.
چهار: تویوتا کرولا/ مدل 1992/ 130 میلیون تومان
تویوتا کرولا یکی از خاصترین و محبوبترین خودروهای تاریخ محسوب میشود. نمونههای کلاسیک این خودرو، مانند کرولا ۱۹۹۶، همرده فولکس واگن بیتل و فورد مدل T در تاریخ صنعت خودروسازی جهان قلمداد میشوند. نسلها و مدلهای مختلف این خودرو در فاصله سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۱۷ با امکانات و مشخصات فنی متفاوت وارد ایران شدند و البته همواره در بین خودروهای محبوب و مورد اعتماد بازار قرار داشتند. اما یک نمونه کرولا که در ایران کمتر شناخته شده مدل ۱۹۹۰ است که با موتور ۱۶۰۰ سیسی و در تعدادی محدود وارد کشور شد.
این خودرو که امروزه بیشتر در بین کلاسیکها جای میگیرد تا یک سواری روزانه، در سالهای حضورش در کشور، خودرویی با قدرت و توانایی بالا نشان داد. تویوتا کرولا ۱۹۹۰، که از نظر بسیاری محبوبترین محصول تاریخ فعالیت جهانی تویوتا محسوب میشود، مانند بسیاری دیگر محصولات این کمپانی ساده و فارغ از هرگونه اغراق طراحی شده است. یکی از دلایل محبوبیت این تویوتا کرولا، فضای کابین بزرگ، فضای بار جادار و البته استهلاک پایین بود. آنچه این خودرو را به انتخابی مناسب برای خانوادههای قشر متوسط و پرجمعیت جهان تبدیل میکرد. البته کرولا در این نسل که نسل ششم آن محسوب شده و با کد اتاق E90 عرضه شد، در مدلهای سدان و کامپکت و با تیپهای GX ،GL و GTI وارد ایران شد که این تیپها از نظر سطح تجهیزاتی متفاوت بودند. واردات این نسل تا ۱۹۹۴ که نسل هفتم کرولا معرفی شد، ادامه یافت.
پنج: جیپ صحرا/ 1370/ 145 میلیون تومان
یکی از قویترین محصولات جیپ که بسیاری از آفرودبازان با آن خاطره دارند، جیپ صحراست. جیپ صحرا در بین تمام محصولات جیپ از عملکرد و قدرت موتور بالاتری برخوردار است. جیپ صحرا درواقع نمونهای مونتاژ شده از خودروهای جیپ آمریکایی است. در سالهای پس از جنگ جهانی دوم، خودروهای جیپ به دلیل کاربرد فراوان و قدرت موتور بالایی که داشتند بهطور انبوه و با موتورهای مختلف و انواع مختلف توزیع شدند. دو مدل CJ5 و CJ7 ازجمله مدلهای معروف جیپ آن زمان بودند. ازاینرو گروه صنعتی جیپ در ایران تصمیم گرفت این محصولات پرطرفدار را به ایران وارد و مونتاژ کند.
جیپ صحرا نیز نمونه مونتاژ شده جیپ CJ است و الگوی طراحی آن تا حد زیادی مشابه این خودرو است. کابین جیپ صحرا از جنس فلز بود و در حالت استاندارد بهصورت 2 در تولید میشد. بهغیراز اتاق فلزی 2 نوع اتاق دیگر شامل کالسکهای و فایبرگلاس نیز برای این خودرو در نظر گرفته شده است. این اتاقها هم بهصورت 2 در و هم بهصورت 3 در، در بازار موجود هستند. اتاق فلزی جیپ صحرا به دلیل سنگین بودن و ظاهر نهچندان دلچسب آن زیاد مورد استقبال قرار نمیگیرد. اکثر افرادی که به سراغ خرید جیپ صحرا میروند، این خودروها را شخصیسازی میکنند و آپشنهای موردعلاقه خود را بر روی آنها نصب میکنند. بدنه این خودرو و لاستیکهای آن طوری قدرتمند تولیدشده که توانایی عبور از هر نوع مسیر بیراههای را دارد. به همین دلیل بسیاری از جوانان نسل جدید نیز برای سفرهای آفرود خود خرید جیپ صحرا را به آفرودهای گرانقیمت کنونی ترجیح میدهند.
شش: دوو ریسر/ 1992 GTI/ 75 میلیون تومان
نمونه قدیمیتر دووسی یلو که اصالتا یک پونتیاک آمریکایی محقر بود و به شکل وارداتی در دو سری لیفت یک و سدان وارد بازار ایران شد. این خودرو که امکان اندکی در مقایسه با مدلهای وارداتی هم رده داشت، از شاسی و پلتفرم سریT جنرال موتورز سود برده و به موتور چهار سیلندر، هشت سوپاپ و 75 اسبی جنرال موتورز مجهز بود که در کنار یک جعبه دنده دستی، سواری عادی و بیدردسری را عاید سرنشینان میکرد. ریسر در دهه 70 خودرویی پایینتر از میتسوبیشی گالانت و هوندا سیویک به حساب میآمد. ریسر نخستین محصولی از گروه دوو بود که به ایران وارد شد.
این سدان سایز متوسط با پیشرانه کمحجم و تیپبندی مناسب، از محبوبیت خوبی در بازار ایران بهره برد. ریسر در بازار ایالات متحده آمریکا با نام پونتیاک لِمَنز شناخته میشود و به همین خاطر روی غربیلک یا جلوپنجره برخی ریسرهای پیش از سال 1993 موجود در بازار ایران، لوگوی مثلثیشکل پونتیاک را میبینیم. این خودرو روی پلتفرمی در یک کلاس پایینتر از دوو اسپرو، یعنی پلتفرم T جنرال موتورز، مشترک با اپل کادت طراحی شد که در حدفاصل اواخر 1991 تا 1994 در انواع مختلفی اعم از سدان و هاچبکهای 3در و 5در به بازار ایران وارد شد. اکثر دوو ریسرهای ایران از نوع GTi و در سال 1993 به خاک کشور وارد شدهاند؛ به همین خاطر نمونه فیسلیفت این خودرو از وضعیت بسیار بهتری در بخش ظاهری برخوردار است.
