روزنامه هفت صبح، گروه بازار| خریداران ارز از این پس میتوانند سراغ مرکز مبادله ارز و طلای ایران بروند که بهتازگی راه افتاده است. فروش ارز با نرخ مرکز مبادله که در معاملات هفته قبل به 41 هزار و 700 رسید، تنها برای 63 سرفصل ممکن است. مهمترین این سرفصلها شامل بیماران، دانشجویان، مسافران و رانندگان کامیون میشود. البته امکان دریافت ارز برای پرداخت هزینه چاپ مقالات علمی، هزینه شرکت در نمایشگاههای بینالمللی، هزینه شرکت در مسابقات ورزشی المپیک و پارالمپیک و… هم بین این سرفصلها قرار گرفته است.
بیمارانی که برای خرید ارز جهت اعزام به خارج از کشور سراغ مرکز مبادله میروند، میتوانند تا 10 هزار یورو ارز بگیرند. این سقف برای دانشجویان 13هزار دلار است. مسافران سفرهای هوایی به کشورهای دارای ویزا، سالانه تا 500 یورو ارز میگیرند و اگر کسی بخواهد به کشورهای بدون ویزا، زمینی یا هوایی سفر کند میتواند تا 300 یورو ارز از مرکز مبادله دریافت کند. البته این موضوع منوط به این است که بالا 18 سال سن داشته باشد.
رانندگان ترانزیت هم در بیشترین حالت چهار هزار و 500 یورو دریافت میکنند با راهاندازی مرکز مبادله ارز و طلا از اواخر هفته گذشته، سوالات بسیاری در خصوص نحوه کارکرد این مرکز و سامانه آن با نام ناخدا مطرح شده است. مثلا بسیاری از افراد میخواهند بدانند که نحوه ثبت درخواست چگونه است یا چقدر طول میکشد تا مدارکشان تایید شده و ارز مورد نیاز را دریافت کنند. اگر شما هم یکی از این سوالات را دارید، گزارش ما را تا انتها بخوانید.
چه کسانی میتوانند از مرکز مبادله ارز و طلای ایران خرید کنند؟
در حال حاضر ارز، در مرکز مبادله ارز و طلا تنها برای 63 سرفصل به شهروندان پرداخت میشود. مهمترین گروههایی که میتوانند از این مرکز ارز تهیه کنند شامل دانشجویان، بیماران و مسافران سفرهای زمینی و هوایی رانندگان کامیون میشود. از جمله هزینههایی که برای پرداختشان میتوان سراغ خرید ارز از مرکز مبادله ارز و طلا رفت میتوان از معالجه یا درمان، ارز ماموریت، ارز دانشجویان بورسیه و غیربورسیه، فرصتهای مطالعاتی و تحقیقاتی، حق عضویت و ثبتنام در سازمانها و مجامع بینالمللی و محافل علمی، هزینه چاپ مقالات علمی، هزینه شرکت در نمایشگاههای خارج از کشور، حق الوکاله دعاوی خارجی و سایر هزینههای حقوقی
اصل سود و تمامی عواید حاصل از سرمایهگذاری خارجی در کشور، هزینه کمیته ملی، المپیک یا پارالمپیک و فدراسیون بینالمللی ورزشهای زورخانهای و کشتی پهلوانی، هزینه دفاتر و مدارس خارج از کشور، هزینه خرید امتیاز پخش فیلم، هزینه آزمایشهای علمی و فنی، حق بیمه هواپیما و کشتی ایرانی، ارز مسافرتی هوایی، زمینی، ریلی و دریایی، هزینه اعزام زائران، هزینه حقوق و مزایای کارکنان خارجی شاغل در ایران، هزینههای دفاتر نمایندگی خارجی در ایران و … اشاره کرد. از بین این 63 سرفصل، تنها ارزهای مرتبط با دانشجویان، بیماران و مسافران و رانندگان کامیون شامل محدودیت میشود.
نحوه فروش ارز به بیماران
پرداخت ارز به چهار گروه از افرادی که میتوانند ارز مورد نیاز خود را از مرکز مبادله ارز دریافت کنند، شامل یک سقف میشود. یکی از مصارف ارزی پیشبینی شده در مصوبه اخیر بانک مرکزی، ارز درمانی برای بیمارانی است که بنا به تشخیص و تایید دستگاههای ذیصلاح نیاز به سفر خارجی و درمان در کشور دیگری دارند. بر این اساس، سقف مشخصی برای درمان و البته اقامت بیمار و یک همراه در نظر گرفته شده است. هزینه معالجه و یا درمان بیماران در دو بخش حداکثر تا سقف ۱۰ هزار یورو به نرخ بازار مبادله و بالاتر از ۱۰ هزار یورو تقسیم شده است.
بیماران عادی با تایید معاونت درمان وزارت بهداشت پس از اخذ اسناد میتوانند حداکثر تا ۱۰ هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها دریافت کنند. البته باید 20 درصد از این مبلغ به عنوان وثیقه ریالی در داخل کشور گذاشته شود. این مبلغ به عنوان ارز همراه به حساب موسسه درمانی خارج از کشور واریز خواهد شد. تأمین و انتقال ارز درمانی برای مبالغ حداکثر تا سقف ۱۰ هزار دلار یا معادل آن به سایر ارزها همچنین شامل بیمارانی میشود که به منظور معالجه نیازمند پرداخت هزینه جستوجوی نمونه، پرداخت هزینه تطبیق و پرداخت بابت خرید و انتقال نمونه سلولهای بنیادی خونساز از مغز استخوان و خون از خارج از کشور هستند.
این افراد با ارائه معرفینامه و تأیید شبکه ملی اهداکنندگان سلولهای بنیادی خونساز ایران میتوانند برای گرفتن ارز خود اقدام کنند. گروهی دیگر از بیماران که هزینههای درمانشان بیشتر میشود، با تایید شورایعالی پزشکی معاونت درمان وزارت بهداشت و جانبازان با تایید شورایعالی پزشکی بنیاد شهید و امور ایثار ایران پس از اخذ اسناد، میتوانند بیش از ۱۰هزار یورو ارز دریافت کنند. اما این مبلغ فقط جهت هزینههای درمان است. بیمار و همراه او میتوانند تا سقف دو هزار دلار هم بابت اقامت خود ارز دریافت کنند. پس از دریافت این نوع ارز، بیمار یا قیم او شش ماه فرصت دارند تا تعهد کتبی بدهند که اسناد مربوط به بیماری و هزینهکرد ارز درمانی را به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در کشور مقصد تحویل دهند. این ارز به افراد دارای تابعیت خارج از کشور، اقامت دائم یا مجوز کارت سبز یا اتباع خارجی مقیم ایران تعلق نمیگیرد.
دانشجویان چقدر ارز میگیرند؟
یکی از گروههایی که میتوانند ارز مورد نیاز خود را از طریق مرکز مبادله ارز یا سامانه ناخدا دریافت کنند، دانشجویان بورسیه یا غیربورسیهای هستند که قصد دارند راهی خارج از کشور شوند. ارز دانشجویان بورسیه با تایید دستگاههای ذیربط و وزارتخانههای بهداشت یا علوم میتواند برای هر ماه اقامت هزار و 500 یورو و برای همسر و فرزند فرد محصل هر کدام ۵۰۰ یورو ماهانه در نظر گرفته شده است.
پرداخت ارز، به دانشجویانی که بورسیه شدهاند، با ارائه درخواست وزارتخانههای علوم و بهداشت و با امضای ذیحساب یا مدیرمالی و معاونت مربوطه هر یک از این وزارتخانهها انجام میشود. تامین و انتقال برای شهریه دانشجویان آزاد خارج از کشور، در مقطع لیسانس به بالا با ارائه درخواست و تایید وزارتخانه علوم یا بهداشت صورت میگیرد. این وزارتخانهها باید تایید کنند که دانشجو در حال تحصیل در خارج از کشور است. دانشجو هم باید صورتحساب دانشگاه را به تایید نمایندگی جمهوری اسلامی در کشوری که در آن محصل است، برساند.
دانشجویان مقطع لیسانس در صورتی که قبل از ۳۱ اردیبهشت سال ۱۳۹۷ دانشجو شده و حالا هم در حال تحصیل باشند، میتوانند برای گرفتن ارز دانشجویی اقدام کنند. تامین و انتقال شهریه و انتقال یا پرداخت ارز به صورت اسکناس برای هزینههای اقامت دانشجویان فوق لیسانس به بالا که در مرحله ورود به اولین ترم تحصیلی خود هستند، در صورتی انجام میگیرد که دانشگاه موردنظر به تایید وزارتخانههای علوم یا بهداشت برسد.
در این صورت افراد باید ۲۰درصد از مبلغ ارز دریافتی را به ریال وثیقه بگذارند و در صورتی که وزارتخانههای گفته شده، تایید کنند که افراد مشغول به تحصیل هستند، این وثیقه در مدت شش ماه پس داده خواهد شد. تامین ارز برای هزینه اقامت دانشجویان آزاد خارج از کشور از مقطع لیسانس به بالا حداکثر به میزان ماهانه هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزهاست.
مسافران در فرودگاه ارز بخرند
مسافرانی که قصد سفر هوایی یا زمینی به خارج از کشور را داشتهاند، قبلا ارز خود را از بانکها دریافت میکردند. اما حالا آنها باید تا فرودگاه صبر کنند و بعد از رد شدن از گیت اقدام کنند. ارز مسافرتی برای مسافران هوایی ۵۰۰ یورو یا معادل آن با سایر ارزها و برای مسافران زمینی، ریلی و دریایی ۳۰۰ یورو تعیین شده است که البته این مسافران باید مدارک مورد نیاز خود را داشته باشند تا بتوانند در گیتهای خروجی ارز مورد نیاز خود را دریافت کنند. ممکن است شما هم کمی گیج شده باشید.
پس اگر بخواهیم موضوع را بیشتر باز کنیم، باید بگوییم که مسافران سفرهای هوایی اگر به کشوری بروند که ویزا نمیخواهد، 300 یورو ارز میگیرند. اما اگر مقصد آنها یکی از کشورهایی باشد که نیازمند ویزاست، میتوانند 500 یورو از مرکز مبادله ارز بخرند. اما مسافرانی که با اتوبوس یا احیانا قطار به سفر میروند، صرفنظر از موضوع ویزا،300 یورو دریافت خواهند کرد. مسافران در گیت خروجی فرودگاه باید به سراغ دستگاههای خودپرداز یا باجههای بانک بروند. این اولین بار است که دستگاههای خودپرداز در کشور به جای اسکناس ریال، ارز مورد نیاز مسافران را پرداخت میکنند.
تکلیف رانندگان کامیون برای خرید ارز چیست؟
رانندگان کامیون ایرانی میتوانند حداکثر چهار هزار و 500 یورو ارز از مرکز مبادله طلا و ارز دریافت کنند. این میزان البته به تایید سازمان راهداری و حملونقل جادهای ایران و ممهوم شدن گذرنامه یا دفترچه خروج راننده برای سفر بعدی نیاز دارد. بنابراین رانندگان باید قبل از اینکه برای خرید ارز از مرکز مبادله ارز و طلا اقدام کنند، به فکر تهیه مدارکی باشند تا بتوانند نظر سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای ایران را جلب کنند و مجوز را بگیرند.
تأمین و انتقال یا پرداخت ارز به صورت اسکناس بابت هر سفر رانندگان مذکور به منظور خروج از کشور بلامانع است. مدارکی که افراد برای اقدام به درخواست نیاز دارند شامل گذرنامه، کارت ملی و دفترچه خروج راننده میشود. در صورت عدم دریافت ارز توسط رانندگان کامیون، قبل از انجام سفر، تأمین و انتقال پرداخت ارز به صورت اسکناس پس از انجام سفر هم ممکن است. در این صورت رانندگان باید همین مدارک را به اضافه تایید سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای که نشان میدهند آنها به خارج از کشور سفری داشتهاند، تحویل کارگزاران مرکز مبادله ارز داده و درصورت تایید این مرکز، میتوانند ارز بخرند. بد نیست بدانید که میزان ارز تخصیص پیدا کرده به هر کشور متفاوت است.
مثلا، اگر مقصد افغانستان و عراق باشد، رانندگان تا سقف 350 یورو ارز میخرند. برای ارمنستان و ترکمنستان این میزان 600 یورو و برای ترکیه و آذربایجان و پاکستان 800 یورو است. رانندگان ترانزیتی که قصد سفر به گرجستان را دارند میتوانند هزار یورو درخواست کنند و این میزان برای مسافران بلغارستان، لبنان و سوریه هزار و 200 یورو است. آن افرادی که میخواهند با کامیون به ازبکستان و تاجیکستان کالا و … ببرند، هزار و 400 یورو ارز میگیرند.
رانندگانی که راهی کشورهای بالکان، رومانی، یونان و کرواسی هستند، سهم هزار و 500 یورویی دارند و رانندگانی که سمت اتریش میروند دو هزار و 200 یورو میگیرند. بالاترین سهم مربوط به کشورها اسپانیا، پرتغال، فنلاند، سوئد، نروژ و دانمارک است که به رانندگان این مسیرها چهار هزار یورو پرداخت میشود. کسی که بخواهد بار را تا انگلستان ببرد هم میتواند برای دریافت سهمیه چهار هزار و 500 یورویی دست به کار شود.
فرآیند ثبتنام در مرکز مبادله ارزی
فرایند دریافت ارز در مرکز مبادله ارز و طلا به این صورت است که متقاضی دریافت ارز، در سرفصلهای خدماتی تعیین شده؛ باید به یکی از کارگزاران مرکز مبادله مراجعه کرده و بعد از اینکه مدارک خود را تحویل داد، آن کارگزار مدارک را ابتدا چک میکند. اگر مدارکی که افراد ارائه میدهند مطابق با شرایط اعلامی بود، آن را به مرکز مبادله میآورد و تحویل نماینده دستگاه در مرکز مبادله میدهد. از آنجا به بعد کارها به گردن نماینده مقیم دستگاههای مربوطه مانند وزارت علوم یا وزارت بهداشت، در مرکز مبادله ارز و طلا میرسد.
آنها موظفند تا مدارک را بررسی کنند. از اینجا بهبعد فرد باید منتظر کد تایید باشد و در صورتی که بتواند این کد را دریافت کند؛ فرد با شرکت با همراه داشتن کد میتواند به یک کارگزاری مراجعه کرده و ارز خود را دریافت کند. در ابتدای کار مرکز مبادله تنها شعب منتخب بانک ملی به عنوان کارگزاران خدمترسانی میکنند. مسعود توکلی مدیر ارز خدماتی مرکز مبادله ارز و طلا میگوید حداکثر زمان مورد نیاز برای تخصیص ارز سه یا حداکثر چهار روز پیشبینی شده است.
