روزنامه هفت صبح، علی رستگار | تحلیل رئیس جمهور از شرایط مسکن نشان میدهد این حوزه همچنان پاشنه آشیل دولت است.
* یک: رئیس جمهور روز گذشته در جلسهای با حضور مدیران ارشد بخش مسکن کشور تاکید کرد که دولت باید در دو سال باقیمانده گام مهمی در بخش مسکن به سرانجام برساند. او از تکمیل پروژههای مسکن مهر و احیا بافت فرسوده گفت و اینکه دولت با سرمایههایی که در اختیار دارد مثل ارائه خدمات ارزان قیمت، تسهیل ارائه جواز، اعطای زمین و کمک بانکها به سرمایه گذاری در ساخت مسکن استفاده کند. روحانی از لزوم بازسازی و ایجاد خانههای مناطق سیل زده و زلزله زده گفت و اینکه دستگاههای مرتبط قول دادند ۹۰۰ هزار مسکن را در سالهای ۹۸ و ۹۹ تکمیل و ایجاد کنند.
او در مورد جزئیات این آمار توضیح داد: «بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در بخش مسکن روستایی ۲۰۰ هزار مسکن در سال جاری و ۲۰۰ هزار مسکن سال آینده ایجاد و وزارت راه و شهرسازی نیز امسال و سال آینده در مجموع ۴۰۰ هزار مسکن را ایجاد و ۵۰۰ هزار مسکن نیز تکمیل خواهد کرد.» از برآیند اظهارات رئیس جمهور در این جلسه میشد اینطور برداشت کرد که او نگرانیهایی جدی در مورد بخش مسکن دارد و حتی شاید نارضایتیهایی از عملکرد دستگاههای مرتبط با این بخش هم داشته باشد.
* دو: دغدغه روحانی برای بخش مسکن موضوع پنهانی نیست. او بارها در این سالها روی موضوعاتی مثل نوسازی بافت فرسوده پافشاری کرده و طرحهای متعددی از جمله مسکن اجتماعی و مسکن امید هم در دولت مطرح شده که مشخص هم نیست هیچ کدام به نتایج مشخصی رسیده یا نه. در واقع یکی از ایراداتی که کارشناسان به طرحهای مسکن دولت میگیرند همین طرحهای متشتت است که در خود مجموعه دولت هم اختلاف نظرهایی درباره اجرای آنها همواره وجود داشته.
به طور مثال عباس آخوندی با رئیس جمهور و اکبر ترکان بر سر نحوه نوسازی بافت فرسوده اختلاف نظر داشت و کار در حدی بالا گرفت که خود روحانی در جلسه رای اعتماد آخوندی در دولت دوازدهم به این موضوع اشاره کرد. یا مثلا طرح مسکن اجتماعی که در دولت اول روحانی مطرح شده بود آنقدر معطل ماند تا اسلامی وزیر جدید مسکن کلا گفت با آن مخالف است زیرا این طرح در هرجای دنیا اجرا شده ناموفق بوده. یک نکته دیگر هم همپوشانی خیلی از این طرحها با هم است. در دل این پراکندگیها و اختلاف نظرها طبعا نمیشود روی یک طرح مشخص متمرکز شد و آن را به سرانجام رساند. احتمالا عامل نارضایتی رئیس جمهور هم همین موضوع باشد.
* سه: تازهترین طرح مرتبط با مسکن که در دولت مطرح شده ساخت مسکن استیجاری است. چند روز پیش محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی گفت دولت قصد دارد به انبوه سازان و سرمایه گذاران امتیازات ویژهای مثل زمین رایگان بدهد تا آنها مسکن استیجاری بسازند. این طرح البته از چند سال پیش وجود داشته اما هیچ وقت خیلی مورد استقبال انبوه سازان قرار نگرفته. الان که بحث افزایش اجاره بها بالا گرفته به نظر میرسد وزارت مسکن سعی دارد با در نظر گرفتن مشوقهایی به آن جان بدهد.
بماند که چند وقت پیش حسام عقبایی نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک هم پیشنهاد ساخت مسکن استیجاری توسط دولت را مطرح کرده بود. رئیس جمهور در جلسه دیروز گریزی به موضوع افزایش اجاره بها زد و گفت: «براساس آمار وزارت راه و شهرسازی در بخش مسکن استیجاری به طور متوسط در تهران میزان اجاره بها ۳۰ درصد افزایش یافته که این رقم امیدوارکننده است. البته مطلوب نبوده اما در عین حال با آمار و ارقامی که این روزها منتشر میشود، متفاوت است.» البته اگر همین افزایش ۳۰ درصدی اجاره بها را هم بپذیریم باز هم از رقم افزایش حقوق و دستمزد بالاتر است و طبعا فشار قابل توجهی به مردم وارد میکند.
* چهار: روحانی دیروز به یکی دیگر از طرحهای مرتبط با مسکن دولت اینطور اشاره کرد: « اگر بتوانیم با برنامهریزی مناسب ظرف مدت چند سال واحدی مسکونی برای کارمندان ایجاد کرده و در اختیارشان قرار دهیم، اقدامی بسیار خوب برای جوانانی است که تازه مشغول کار شده و با این کار دغدغه آنها در زمینه تأمین مسکن کاهش خواهد یافت.» اشاره او به طرحی است که اوایل همین ماه جاری از جزئیات آن رونمایی شد. اسم این طرح را گذاشتند تامین مسکن کارکنان دولت (طرح تام کاد).
فعلا این طرح برای کارشناسی به سازمان برنامه و بودجه ارجاع داده شده و سیستم آن به این صورت است که کارکنان دولت به مدت ۵ سال بخشی از حقوق خود را پرداخت میکنند و بعد خانهای برای آنها ساخته میشود. مابقی پول هم در اقساط ۱۷ ساله از حقوق آنها تسویه میشود. مبلغ اقساط گفته شده بین ۲۰ تا ۴۰ درصد حقوق کارکنان خواهد بود. حالا این طرح چه ایراداتی دارد؟ یکی اینکه طبق آمارها سهم کارمندان از جمعیت اجاره نشین کشور کمتر از ۱۰ درصد است. یعنی احتمالا کسانی که این طرح را تدوین کردند روی جامعه هدف آن کار مطالعاتی دقیقی انجام ندادهاند. دوم اینکه اصلا مشخص نشده برای این طرح تسهیلات ساخت هم در نظر گرفته شده یا نه. چون اگر تسهیلات ساخت در کار نباشد معلوم نیست انبوه سازان از آن استقبال کنند.
