روزنامه هفت صبح، مهسا مژدهی | خریداران گاز از خریداران نفت نسبت به بازار کشورمان وفادارترند. رئیس پارلمان ارمنستان گفت که کشورش نمیتواند از گاز ایران چشمپوشی کند و آمریکا نباید به این کشور به خاطر تحریمهایی که علیه ایران تنظیم کرده فشار بیاورد چون همانطور که دوستی با آمریکا برای ارمنستان اهمیت دارد، رابطه با ایران هم برای آنها مهم است و ایروان نمیتواند بهای تحریمها را بپردازد. ارمنستان یکی از خریداران جدی گاز ایران است که پیش از این بارها تاکید کرده بود خواهان خرید بیشتر از ماست.
وقتی یک سال پیش بحث تحریم ایران با خروج ترامپ از برجام مطرح شد، بسیاری پرسیدند حالا که هدف واشنگتن بیش از هر چیز روی تحریم نفت ایران متمرکز شده، تکلیف گاز چه میشود؟ ایران با اینکه ۱۸درصد از کل منابع گاز جهان را در دست دارد، چندان در صادر کردن آن خوششانس نیست و تنها یک و نیم درصد از گاز جهان را تامین میکند. تاکنون تمرکز در ایران برای فروش نفت محدود به پنج کشور نزدیک یعنی ترکیه، عراق، ارمنستان، آذربایجان و نخجوان بوده است. با این حال همین سهم محدود ایران از بازار جهانی گاز هم تاکنون مورد حمله طرفداران تحریم ایران قرار گرفته.
اخیرا عادل الجبیر دیپلمات عربستانی در مصاحبه با فرانس ۲۴ نارضایتی خود را از روند تحریم گاز ایران اعلام کرده و گفته بود گسترش تحریمها و به ویژه تحریم گاز کشورمان میتواند ایران را متوجه هزینه سنگین سیاستهای خود در منطقه کند. در دورانی که برجام هنوز از سوی آمریکا ترک نشده بود، ایران با شرکتهایی مثل توتال فرانسوی و سی ان پی سی چینی برای گسترش میادین گازی خود همکاری میکرد اما خروج ترامپ از معاهده هستهای باعث شد که این شرکتها پای خود را از قراردادهایی که با ایران بسته بودند پس بکشند.
از طرف دیگر ایجاد خط لوله نفت میان ایران و پاکستان که قرارداد آن ۲۵ سال قبل منعقد شده، سرنوشت مجهولی دارد. پاکستان که به شدت به خرید نفت از ایران محتاج است نتوانسته آمریکا را قانع کند که شرایطی برای تکمیل خط لوله برای این کشور مهیا شود. ایران بخش مربوط به خود را مدتهاست که تکمیل کرده و پاکستانیها تا آگوست امسال وقت داشتهاند که به تکمیل آن بپردازند با این حال مقامات این کشور میگویند که چنین چیزی در شرایط کنونی ممکن نیست و با این حساب نمیتوان روی فروش گاز به پاکستان و هند که میتوانند بازار خوبی برای ما باشند حساب کرد.
ایران کماکان گاز و برق خوبی به عراق میفروشد اما رقبای جدی هم در این کشور دارد. اما در میان این خبرهای بد خبر خوب آنکه دو هفته پیش شرکت ردیابی نفتکشها در گفتوگو با برخی رسانهها اعلام کرده بود کشورمان در ماه ژوئن، نسبت به ماه قبل از آن ۳۱درصد بیشتر گاز خام صادر کرده است. گاز مایع بعد از نفت و محصولات پتروشیمی یکی از مهمترین منابع درآمدی ایران است.



