روزنامه هفت صبح| در دادگاه این هفته میلاد حاتمی اینگونه مطرح شده که وی با چالشهای غیراخلاقی اینستاگرامی، به «ترویج فساد و فحشا» میپرداخته است. در کیفرخواست او نیز یکی از عناوین اتهامی، «تشویق به فساد با توجه به اقدامات مخرب در فضای مجازی و گسترش بیبندوباری، اقدامات ضداخلاقی و ضدانسانی» است. ماجرای این اتهامها چیست؟
یک: افرادی که به ترویج فساد محکوم میشوند به روشهای مختلف مرتکب این جرم شدهاند. براساس ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی، دو دسته از افراد به دلیل اشاعه فساد محکوم به مجازات ترویج فساد هستند. این دو دسته عبارتند از:
الف) افرادی که مرکز فساد را دایر یا اداره کنند.
ب) افرادی که مردم را به فساد تشویق و ترغیب نموده یا موجبات آن را فراهم کنند.
دو: این جرم نیز مثل سایر جرايم یک رکن مادی و یک رکن معنوی دارد. در بخش الف رکن مادی جرم فوق، تاسیس یا اداره اماکنی است که در آن فساد و فحشا انجام میشود. بنابراین هرکسی که در تاسیس و اداره چنین مراکزی نقش داشته باشد محکوم به مجازات ترویج فساد خواهد بود. رکن معنوی جرم ترویج فساد، سوءنیت عام برای ترویج اعمال ضدقانون و اخلاق میباشد. درواقع برای مجرم شناخته شدن افراد، عمد در ترویج فساد ضرورت دارد.
تفاوت قوادی و ترویج فساد چیست؟
قوادی بهمعنای جمع کردن و بههم رساندن دو یا چند نفر برای ارتکاب لواط یا زنا است. منظور از فساد نیز ایجاد مراکز برای انجام اعمال مفسدانه یا ترغیب و تشویق افراد به این اعمال میباشد. لذا قوادی همان ترویج فساد و فحشا نبوده و مشمول مجازات ترویج فساد نیست و مجازات جداگانهای دارد.
مجازات ترویج فساد در جامعه چیست؟
چنانچه افراد اقدام به تاسیس و اداره مراکز فساد کنند، براساس قانون اقدامات تامینی، مراکزی که موجب تسهیل وسایل برای اعمال منافی عفت هستند، به دستور دادگاه بسته میشوند. بعد از قطعیت حکم بستن این مراکز، محکوم یا اشخاصی که محل از طرف محکوم به آنها واگذار شده است، نمیتوانند در آنجا به بازرگانی یا صنعت قبلی اشتغال ورزند. تخلف از این حکم باعث محکومیت به جزای نقدی از ده هزار ریال تا صد هزار ریال و بستن مجدد موسسه خواهد بود.
همچنین براساس ماده 6۳۹ قانون مجازات اسلامی، مجازات ترویج فساد برای کسانی که اقدام به تاسیس یا اداره مراکز فساد کرده باشند، بین یک تا ۱۰ سال حبس است. البته جرم ترویج فساد از طریق دایر کردن مراکز فساد، جرمی به عادت و مستمر است که به تکرار فعل نیاز دارد. بنابراین اگر اداره این مراکز مکرر نباشد جرم ترویج دادن فساد نیز محقق نمیشود.
ترویج فساد بدون تاسیس خانه فساد هم ممکن است
نباید تصور کرد که برای ترویج فساد، حتما لازم است که یک مکانی تاسیس شود. همانطور که در بند ب آمده، صرف تشویق و ترغیب به فساد و یا فراهم کردن موجبات آن نیز میتواند باعث مجازات فرد شود. تشخیص این موضوع و میزان این مجازات بسته به نظر قاضی پرونده تعیین میشود.
یک مثال
برای اینکه مشخص شود که منظورمان از ترویج فساد چیست میتوانیم این رای قضایی را با هم مرور کنیم:
«آقا/ خانم ر.ک با نام مستعار ب. ک. و مجرد و فاقد سابقه کیفری و بازداشت از تاریخ 23/1/94 به جهت عجز از تودیع وثیقه، متهم هستند به تشویق به فساد و فحشا، دادگاه با عنایت به گزارش مرجع انتظامی از نحوه، زمان و مکان دستگیری متهم م. ص.پ.، همچنین سوابق متعدد کیفری وی «ص5»؛ که بهتازگی پس از تحمل 2 سال حبس آزاد و اظهار میدارد جا و مکان نداشته و در پاسخ به این سوال دادگاه که چرا این مکان را برای صبح شدن انتخاب کرده بود با اینکه در پرونده سابق نیز در همین مکان که آلوده میباشد دستگیر شده است؟
طفره میرود، لذا بزهکاری متهم ردیف اول خانم م. ص.پ.، دایر بر تشویق به فساد و فحشا، از طریق ایستادن در خیابان و در ساعات پایانی شب و عرضه خود برای عمل منافی عفت محرز است و عمل ارتکابی وی منطبق است با بند «ب»؛ ماده 639 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی و به استناد آن، نامبرده را به تحمل پنج سال حبس تعزیری محکوم میکند و پس از آزادی تحویل بهزستی تهران گردد.»
مجازات ترویج فساد در فضای مجازی چیست؟
در فضای مجازی نیز ترویج فساد، جرم تلقی میشود و افراد مجرم مشمول مجازات مربوطه هستند. مطابق بند ب ماده ۱۵ قانون جرايم رایانهای و ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی، تحریک، ترغیب، تشویق، تهدید یا دعوت افراد به فساد و فحشا یا ارتکاب اعمال منافی عفت یا انحرافات جنسی جرم است و افراد خاطی به مجازات ترویج دادن فساد یعنی از ۹۱ روز تا دو سال حبس یا پرداخت جزای نقدی از ۵ میلیون تا ۴۰ میلیون ریال یا هر دو مجازات، محکوم میشوند.
از سوی دیگر براساس بند ۲ ماده ۶ قانون مطبوعات، اشاعه و ترویج فساد و فحشا و منکرات، جرم بوده و استفاده ابزاری از زن و مرد برای تولید تصویر، فیلم و صوت، تحقیر و توهین جنس زن، تجملات نامشروع و غیرقانونی جرم بوده و مشمول مجازات ترویج فساد خواهد بود.
