روزنامه هفت صبح | دیروز خبری منتشر شد درباره اینکه حضور معلمان مرد در مدارس دخترانه ممنوع شده است. خیلیها با این خبر به یاد فیلم سینمایی ورود آقایان ممنوع به کارگردانی رامبد جوان افتادند اما واکنشهای جدیتر و بحث درباره آن هم زیاد بود. واکنش عدهای به شنیدن خبر این بود که «مگر قبلا مدارس دخترانه معلم مرد داشتند؟»
خیلیهای دیگر هم که میدانستند در برخی رشتهها و مدارس دخترانه مخصوصا برای کنکور، معلمان مرد هستند از این تصمیم انتقاد کردند و آن را اعمال محدودیتهای جنسیتی بیشتر اعلام کردند. دسته دیگری هم بودند که عادی با این خبر برخورد کردند و گفتند که این ممنوعیت از قبل هم وجود داشته اما الان دوباره روی آن تاکید شده است. حرف این گروه چندان بیراه نیست اما همه ماجرا هم نیست.
شروط برداشته شدهاند؟
وقتی قوانین مربوط به حضور معلم غیر همجنس در مدارس را بررسی میکنیم میبینیم که درست از اوایل دهه شصت حضور معلمان مرد در مدارس دخترانه ممنوع اعلام شد اما کمکم که بازار کنکور و کلاسهای تست داغ شد و خانوادهها چه دختر داشتند چه پسر آرزویی غیر از فرستادنش به یک دانشگاه خوب نداشتند کمکم پای معلمهای مرد که برای دورههای آمادگی کنکور و در واقع در سال پیش دانشگاهی اسم و رسمی در کرده بودند به دبیرستانهای دخترانه باز شد
و کمی بعد هم برخی مدارس که تست زدن آمادگی برای کنکور را از سالهای پایین شروع میکردند برای درسهای مهم که نیاز به پایه قویتر داشت از همان ابتدا معلمان مرد را در کنار معلمان زن رسمی به کار گرفتند البته به شکل فوق برنامه یعنی تدریس اصلی و رسمی دروس با معلمان زن بود اما کلاسهای تست و فوقبرنامه را به مردان میدادند تا جایی که حتی آموزش و پرورش هم سعی کرد با این موضوع کنار بیاید و آییننامهای برای نحوه به کارگیری معلمان مرد در دبیرستانهای دخترانه تدوین شد.
این شیوهنامه آخرینبار در سال ۹۳ به روز شد و طبق آن به کارگیری مدرس مرد در کلاسهای کنکور مدارس دخترانه با رعایت شرایطی مجاز بود.این شرایط از این قرار بودند: تایید عدم امکان تامین مدرس زن توسط کمیته برنامهریزی نیروی انسانی منطقه، اخذ رضایت کتبی از ولی قانونی تمام دانشآموزان توسط مدیر مدرسه و ارائه به منطقه، اخذ تاییدیه گزینش و حراست مبنی بر احراز صلاحیت اخلاقی و سیاسی دبیران پیشنهادی و رعایت شروط تاهل و دارا بودن حداقل ۳۵ سال سن.
مسعود ثقفی سخنگوی آموزش وپرورش شهر تهران در مورد این شیوهنامه گفته بود: «در موارد خاص در صورت کمبود نیروی زن متخصص در کلاسهای کنکور پایه چهارم مدارس دولتی، غیردولتی و خاص به صورت موردی با رعایت مواردی که اعلام شد بلامانع است و به کارگیری نیروی مرد تحت هر شرایط در دوره ابتدایی و تدریس برنامه کلاسهای درس رسمی یا به عنوان مشاور و پشتیبان تحصیلی در دوره اول و دوم متوسطه و دوره پیشدانشگاهی دخترانه ممنوع است. موضوعی که در آموزشوپرورش به آن اعتقاد داریم این است که با حضور معلم مرد در مدارس دخترانه مخالفیم اما محدودیتهایی وجود دارد که آموزشوپرورش را مجبور به این کار کرده که بخشی از آن مربوط به محدودیت منابع انسانی است.
اگر دبیرستانهای دخترانه از مواردی که اعلام شد تخطی کنند از نظر ما تخلف محسوب شده و اگر در نظارتها یا گزارشهای ارائه شده به این موضوع برخورد کنیم از طریق ادارات ارزیابی عملکرد و هیات تخلفات اداری با آن برخورد میکنیم.»بنابراین تا اینجا فهمیدیم که تدریس معلم مرد در دبیرستانهای دخترانه چندان کار راحتی نبوده و دردسرهای خاص خودش را داشته است اما حالا اینطور که محمدمهدی کاظمی معاون نسبتا جدید آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش اعلام کرده سختگیریها در این مورد بیشتر شده و تدریس مردان به کلی ممنوع شده است.
او از بخشنامهای حرف زده که اردیبهشتماه امسال تصویب شده و طبق آن «تخصیص دبیر غیرهمجنس در مدارس دوره اول و دوم متوسطه شامل همه مدارس عادی دولتی، استعدادهای درخشان، نمونه دولتی، شاهد و حتی مدارس غیردولتی فاقد وجاهت قانونی است و نظارت و مسئولیت این موضوع برعهده مدیر واحد آموزشی و مدیر آموزشوپرورش منطقه و ادارهکل است.»کمی بعد شایعه شد که مدارس تیزهوشان از این قاعده مستثنا شدهاند اما کاظمی این موضوع را رد کرد و گفت همانطور که ماده آییننامه اجرایی مدارس اعلام کرده تفاوتی بین مدارس مختلف وجود ندارد.
حالا چه میشود؟
غیر از کاربران عادی شبکههای اجتماعی بعضی از چهرههای شناخته شده هم به این موضوع واکنش نشان دادند مثلا عباس عبدی به تندی از چنین رویکردی انتقاد کرد و گفت که با این کار دختران از رقابتهای علمی عقب میمانند و اصلا شاید این پروژهای برای کاهش ورودی دختران به دانشگاهها و جبران عدم تعادلی که بین دختران و پسران در این سالها به وجود آمده باشد.
اما وقتی وارد گروههای تلگرامی مربوط به معلمان و مدیران مدارس میشویم یا با آنها تماس میگیریم میبینیم که اصلا غافلگیر نشدهاند و از اسفند سال گذشته در جریان این تصمیم بودهاند و چند ماه بعد هم بخشنامه در مدرسه به دستشان رسیده است. م.ن مدیر یکی از مدارس غیرانتفاعی ویژه تهران که هرسال دانشآموزان مدرسهاش رتبههای خیلی خوبی هم کسب میکنند در مورد این بخشنامه میگوید:
«راستش را بخواهید قبلا هم خیلی در این مورد محدودیت بود مثلا اگر در سه درس درخواست مجوز برای جذب معلم مرد میکردیم و بعد این میشد چهار درس دیگر اجازه نمیدادند. تازه همان سه درس را هم میدانم که به مدرسه ما اجازه میدادند اما به یک مدرسه غیرانتفاعی دیگر این اجازه داده نمیشد. از طرفی کافی است که یکی از والدین نسبت به حضور یکی از معلمان مرد حرف و حدیثی داشته باشد ما باید بلافاصله با آن معلم قطع همکاری کنیم یا بعضی از کلاسها را با هماهنگی والدین و آموزشگاهها در بیرون از مدرسه برگزار کنیم.
در واقع اینکه معلم یک درس مرد باشد برای خود مدرسه هم دردسر زیادی دارد و ما ترجیح میدهیم که تا جای ممکن با همکاران زن همکاری کنیم که خوشبختانه در سالهای اخیر واقعا هم رشد داشتهاند اما به هر حال سرنوشت بچهها دست ماست و خانوادهها هم توقع خیلی بالایی دارند و میخواهند در هر زمینهای بهترین امکانات برای فرزندان مهیا بشود. برای همین ما واقعا تحت فشار هستیم و برای سال جدید برنامهریزیهایی کردهایم برای بیشتر کردن همکاری با آموزشگاهها.»
یکی از معلمان مدارس غیر انتفاعی هم میگوید که قبلا هم شروط بهکارگیری معلمان مرد در دبیرستانهای دخترانه آنقدر سخت بوده که بیشتر مدارسی که معلم مرد داشتند این کار را به صورت غیرمجاز انجام میدادند مثلا من خاطرم هست که وقتی بازرس میآمد معلمهای مرد را بیرون یا قایم میکردند بنابراین فکر نمیکنم این قانون جدید شرایط را چندان تغییر دهد مگر اینکه بنا بر سختگیری بسیار زیاد باشد که به هر حال مدارس راهش را پیدا میکنند چون خانوادهها پول زیادی خرج تحصیل بچهها میکنند و اصلا کوتاه نمیآیند.
