روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| «چند نفر با ماشین وارد منطقه شدند و در ارتباطی دوستانه درباره گردشگری و اوضاع منطقه سوال کردند و بعد به سمت دریا رفتند. وقتی برگشتند گفتند میخواهند کپرها را آتش بزنند. دو نفر از آنها اسلحه داشتند. آنها من را گرفتند و نفر سوم شروع به ریختن بنزین روی کپرها کرد.»اینها توضیحات حسین ایاز، نگهبان کمپ گردشگری بین راهی است که پنجشنبه شب آتش زده شد و تنها دارایی پیرمرد که یک موتورسیکلت بود هم در این آتشسوزی عمدی سوخت.
استراحتگاهی که آتش زده شده، کمپ معروفی است که خیلی از مسافران چابهار وقتی برای تماشای کوههای مریخی میآمدند در آن مستقر میشدند و کمکم حضور آنها بازارچهای محلی هم ایجاد کرده بود تا اهالی منطقه صنایعدستیشان را در آن بفروشند و موسیقی محلی بنوازند اما حالا از مجموع همه اینها تلی خاک و خاکستر باقی مانده است.
طاهره شهرکی، معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری منطقه آزاد چابهار ماجرا را اینطور توضیح میدهد: «این کمپ استراحتگاهی بود که توسط سازمان منطقه آزاد تاسیس شده بود تا مسافرانی که در مسیر سواحل شرقی چابهار تردد میکنند و میخواهند جایی در نزدیکی کوههای مریخی و دریا اقامت کنند، در آن ساکن شوند.
در سالهای اخیر استقبال از این کمپ بسیار خوب بود تا جاییکه در فصل رونق گردشگری روزانه ۲هزار نفر از این منطقه تردد میکردند و بیشتر از ۵۰۰ خانواده بهنحوی از آن امرار معاش میکردند، ۲۵ خانواده که بهصورت مستقیم در این محل به فعالیت مشغول بودند و بقیه هم به شکل غیرمستقیم از اینجا درآمد داشتند. بنابراین کسانی که این کار را انجام دادند و آنها که حمایت میکنند باید بدانند که محل درآمد تعداد زیادی از خانوادهها را تخریب کردهاند اما ما به سرعت در همین محل کمپ دیگری با امکانات رفاهی و امنیتی بیشتر تاسیس خواهیم کرد و امیدواریم که دیگر شاهد چنین اتفاقات و وقایع ناخوشایندی در این منطقه با این مردم مهماننواز نباشیم.»
حسادت یا عصبانیت؟
همین یک ماه پیش هم تک درخت نخل ساحل درک که یکی از جاذبههای معروف گردشگری چابهار بود و در نزدیکی محل حادثه دو شب پیش قرار داشت، توسط عدهای از افراد ناشناس قطع شد. تک درختی که حضورش در دل کویری منتهی به دریا تصویر بسیار جالبی ساخته بود و عده زیادی از گردشگران برای انداختن یک عکس با این درخت و گردش در ساحل کویری درک به این منطقه میآمدند اما اهالی یک روز صبح وقتی از خواب بیدار شدند دیدند که اره برقی کار خودش را کرده و تک درخت معروف از جایی نزدیک به بن بریده شده و افتاده.
داستان سابقه بیشتری هم دارد. کمی قبل از قطع شدن درخت توسط افراد ناشناس اهالی متوجه شده بودند که مقدار زیادی بنزین پای نخل ریخته شده آنها بلافاصله با مسئولان محیط زیست و گردشگری تماس گرفته و با کمک آنها خاک پای نخل را عوض کرده بودند اما حریف اره برقی نشدند. البته وقتی تک درخت قطع شد، نخل جوان دیگری از فاصله هزار متری به محل آورده شد و درست جای نخل قبلی کاشته شد.
اما حالا رئیس شورای شهر رمین و عضو شورای بخش مرکزی چابهار میگوید که بین این سر بریدن نخل ساحل درک و آتش گرفتن کمپ گردشگری ارتباط وجود دارد. او میگوید: «به نظر میرسد این گروه همان گروهی باشند که تک درخت ساحل زرآباد را از بین بردند. تحقیقات در این مورد ادامه دارد اما هنوز از انگیزه این افراد ناشناس خبر نداریم.»
قبلا یوسف مصلحی، مدیر میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی شهرستان کنارک و زرآباد میگوید که یکی از دلایل این اقدامات رفتار خود گردشگران است. او میگوید: « به نظر من یکی از دلایل قطع تک درخت این است که گردشگران به آداب و رسوم آن مناطق توجهی نمیکنند مثلا در این منطقه حجاب رعایت میشود و اگر گردشگری بدون حجاب و با شکل غیرعرف به اینجا سفر کند، مردم خوششان نمیآید و توقع دارند که گردشگران به فرهنگ محلی احترام بگذارند.
گردشگران یا آموزش ندیدند یا درک ندارند و یا میخواهند راحت باشند. نتیجتا یکی از دلایل قطع تک درخت عدم احترام گردشگران به فرهنگ محلی است. بههرحال جامعه ما جامعه مذهبی است و عدهای از مردم قطعا واکنش نشان میدهند، تریبون محلی نیز در دست مردم مذهبی است.
البته در آغاز شروع روند گردشگری نیز مردم محلی حساسیت زیادی داشتند اما وقتی میراث فرهنگی سیاستهای تشویقی در نظر گرفت تا مردم از خانههای محلی خود برای ایجاد اقامتگاه استفاده کنند و کسب درآمدی داشته باشند تا از گردشگری استفاده اقتصادی شود، وضعیت بهتر شد. دلیل دیگر نیز این است که شاید برخی از افراد که از روی حسادت نمیخواهند درک نقطه گردشگری باشد، این کار را کردهاند.»
یکی از فعالان گردشگری ساکن اهل چابهار که در شبکههای اجتماعی هم دنبالکنندههای زیادی دارد، این حوادث را زیر سر عده بسیار اندکی میداند و میگوید: «گردشگری زندگی خیلی از اهالی را دگرگون کرده، خیلیها که قبلا به سختی و فقط از طریق ماهیگیری و کشاورزی زندگی میکردند، الان در فصلهای گردشگری که زمانش در حال طولانی شدن است، درآمد خوبی دارند، همین هم باعث شده که بعضی مسائل پررنگ شود و حسادتها و تنگنظریها خودشان را به این شکل نشان بدهند.
این یعنی باید به کار فرهنگی و اقتصادی در این منطقه ادامه داد. نمیشود منکر تفاوت سبک زندگی بین گردشگرانی که به چابهار میآیند و مردم عادی شد اما خیلی از همین مردم وقتی برکت گردشگری را دیدند نگاهشان تغییر کرد و دست از عصبانیت برداشتند و در مقابل کسانی که میخواهند چابهار را ناامن نشان دهند ایستادهاند، تا همینجا هم خود مردم این عده بسیار کم را کنترل کردهاند و از اینجا بهبعد هم ادامه میدهند. همانطور که دیدیم فوری تک درخت ساحل زرآباد را جایگزین کردند و کمپهای آتش گرفته را هم بازسازی میکنند.»
