روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | «برای رانندگی موتورسیکلت برقی به گواهینامه نیاز ندارید»؛ احتمالا شما هم بارها این جمله را شنیده‌اید. از طرفی تعداد رو به افزایش زنانی که در شهرهای مختلف در حال رانندگی با موتور برقی یا موتورهای بنزینی ۵۰ سی‌سی دیده‌اید، به این تصور شما دامن زده، اما رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور ناجا همین دیروز گفته که راکبین انواع موتورسیکلت‌ها از‌جمله کاربراتوری، انژکتوری و برقی باید دارای گواهینامه رانندگی موتورسیکلت باشند.

سرهنگ احمد کرمی‌اسد این حرف‌ها را به بهانه انتشار کلیپی در شبکه‌های اجتماعی زده، درباره اینکه استفاده از موتورسیکلت‌های برقی نیازی به گواهینامه ندارد. او تاکید کرده که «به استناد ماده۱ آیین‌نامه صدور انواع گواهینامه رانندگی مصوب سال۱۳۹۰ هیات محترم وزیران، رانندگی با هرنوع وسیله نقلیه موتوری زمینی مستلزم داشتن گواهینامه رانندگی متناسب با آن وسیله است. موتورسیکلت‌ها نیز از این قاعده مستثنا نیستند.»

با این وجود میل به خرید موتورهای برقی یا ۵۰ سی‌سی به نظر رو به افزایش است، اما چرا؟ در ایران که بنزین آنقدرها هم گران نیست و بسیاری از محدودیت‌های تردد موتورسیکلت که در خیابان‌های برخی کشورها وجود دارد، اینجا دیده نمی‌شود، پس دلیل محبوبیت این موتورها چیست که فقط طی دو سال گذشته به گواهی یکی از تولید‌کننده‌های داخلی با رشد فروش نزدیک به ۳۰‌درصدی مواجه بوده‌اند؟

اشتباه از کجا شروع شد؟
همانطور که گفتیم بخشی از مشتری‌های موتورهای برقی زنان هستند، چون اینطور جا افتاده که سوار شدن آنها نیاز به گواهینامه ندارد. اصلا خیلی‌ها به این موتورها می‌گویند اسکوتر، چون نسبت به موتورهای بنزینی عادی که معمولا ۲۵۰ سی‌سی ظرفیت دارند، هم قدرت خیلی کمتری دارند و هم سرعت‌شان بسیار پایین است. حالا چرا خیلی‌ها هنوز هم فکر می‌کنند که این موتورها یا اسکوترها نیاز به گواهینامه ندارند؟ چون تا همین دو سال و نیم پیش اصلا برای آنها پلاک صادر نمی‌شد.

این موضوع باعث می‌شد که قانون در مورد آنها مانند دوچرخه عمل کند و حتی افرادی با سن پایین هم به‌راحتی سوارشان شوند، اما در شهریور‌ماه سال ۹۸ پلیس راهور فروش هر نوع موتور‌سیکلت بدون پلاک را ممنوع کرد و ماجرا تا اندازه زیادی عوض شد. با این وجود هنوز هم مشتری موتورهای برقی یا همان اسکوترها به گفته خود فروشنده‌ها زنان و افراد کم‌سن و سال هستند.

اصلا شما وقتی به رنگ‌بندی موتورهای برقی که تولید داخل هستند هم نگاه کنید، می‌بینید که جامعه هدفشان با موتورهای معمولی و سنگین‌تر کاملا متفاوت است. حالا گذشته از اینکه چرا فکر می‌کردیم موتورهای برقی گواهینامه لازم ندارند، نکته دیگر این است که غیر از این تصور، چه چیزی باعث محبوبیت آنها می‌شود؟

ایمنی بالا
مشتری‌های موتورهای برقی می‌گویند که این موتورها به دلیل سرعت پایین و مدل طراحی‌شان ایمنی خیلی بالایی دارند. این موضوع را فروشنده‌ها هم تایید می‌کنند. آنها می‌گویند که این موتورها اصطلاحا پا کَشتی هستند و قاعده بزرگی دارند که به پایداری‌شان روی زمین کمک می‌کند و باعث می‌شود که این موتورها سخت‌تر به زمین بیفتند. سرعت پایین هم باعث می‌شود که این موتورها مانند دوچرخه معمولا از حاشیه‌ها حرکت کنند و به همین دلیل امکان کمتری برای تصادف آنها وجود داشته باشد.

اما تعادل راننده این موتورها مانند دوچرخه‌سواران به‌راحتی به‌هم نمی‌خورد. برای این افراد سرعت بالا اهمیت ندارد یا اصلا به آن نیاز ندارند. فاصله محل کارشان تا خانه چندان زیاد نیست یا مسیرشان ترافیک سنگینی دارد. برای آنها متوسط سرعت ۵۰-۶۰ کیلومتر بر ساعت موتورهای برقی کم نیست و مسیرشان طوری است که احتمالا اگر خودرو هم داشته باشند، نتوانند با سرعتی بیشتر از این رانندگی کنند، ضمن اینکه باید مدت زیادی هم در ترافیک بمانند.

قیمت مناسب
عامل دیگری که می‌تواند تا اندازه‌ای مشتری‌های موتورهای برقی را برای خرید تحریک کند، قیمت نسبتا مناسب آنها نسبت به موتورهای معمولی است. در حال حاضر با حدود ۲۰ میلیون تومان می‌توان یک موتور یا اسکوتر برقی ایرانی خرید، یعنی کمی ‌بیشتر از قیمت یک دوچرخه خوب.

البته اگر سراغ موتورهای برقی خارجی بروید همه چیز متفاوت است و قیمت‌ها تقریبا از ۳۵ میلیون تومان شروع شده و برای بعضی از موتورهای برقی معمولی یا هوشمند خارجی قیمت به بیشتر از ۱۰۰ میلیون تومان هم می‌رسد، مثلا موتورهای برقی شیائومی که در بازار ایران در دسترس هستند، حدود ۴۵‌میلیون تومان قیمت دارند و گران‌ترین موتورهای برقی بازار ایران هم به مدل SR7 eco تعلق دارد، با حدود ۱۰۸ میلیون تومان قیمت.

پیشرفت هر روزه
تا چند سال پیش وقتی اسم موتورهای برقی می‌آمد، بعضی کاربران آنها، روی ترش می‌کردند و از دردسرهایشان می‌گفتند، مثل ظرفیت کم باتری، قدرت بسیار پایین، خرابی زیاد و قطعات کم، اما طی سال‌های گذشته تکنولوژی ساخت موتورهای برقی در تمام دنیا پیشرفت بسیار زیادی کرده.

حالا موتورهای تولید داخل که به برندهای معروف تولید‌کننده موتور تعلق دارند، می‌توانند مسیری بیشتر از ۵۰ کیلومتر را با یک‌بار شارژ کردن طی کنند. باتری‌های این موتورها کوچکتر و قابل حمل‌تر شده و شما وقتی از سر‌کار بر‌می‌گردید لازم نیست باتری را بغل موتور شارژ کنید، بلکه می‌توانید خیلی راحت آن را خارج کرده با خود به خانه ببرید و فردا دوباره آن را برگردانید. کیفیت این موتورها هم بسیار بیشتر شده و با حضور تولید‌کننده‌های داخلی مشکل ضمانت و قطعات هم تا اندازه زیادی برطرف شده است.

ریزه‌کاری‌های خرید
ممکن است قیمت موتورهای برقی و تعریف‌هایی که درباره موتورهای برقی شنیده‌اید، شما را هم وسوسه کند اما قبل از آن باید چند نکته را بدانید؛ یکی اینکه این موتورها را نمی‌توانید چند نفری سوار شوید، چون مخصوصا انواع وطنی و معمولی‌شان قدرت بسیار کمی دارند و اگر بخواهید با بر‌و‌بچ این طرف و آن طرف بروید، باید قید بردن این موتور را بزنید. نکته دیگر استهلاک این موتورهاست که اینطور که کاربرانشان می‌گویند بالاست، یعنی موتوری که امروز می‌خرید احتمالا از نظر سرعت و قدرت با یک یا چند سال بعد تفاوت زیادی خواهد داشت.

نکته دیگر این است که شما وقتی این موتورها را تهیه می‌کنید، باید به فکر جای مطمئنی برای پارک کردنشان باشید، چون آنها از نظر وزن قابلیت زیادی برای دزدیده شدن دارند و از نظر قطعات هم خیلی برای دزدها محبوب هستند. نکته دیگری که در مورد نوع خارجی این موتور‌سیکلت‌ها اهمیت دارد، این است که اگر می‌خواهید سراغ خارجی‌ها بروید باید خیلی در مورد میزان مصرف و وضعیت سلامتی‌شان دقت کنید، چون این موتورها که معمولا از کشورهای حاشیه خلیج فارس وارد ایران می‌شوند و وارد‌کننده رسمی که بعدتر به‌خوبی از محصول وارد شده، حمایت کند، وجود ندارد.

کارشناس‌ها می‌گویند تعداد زیادی از این موتورها دچار زنگ‌زدگی هستند. به‌طور کلی چون سیستم برق حساسی دارند، آسیب‌پذیری بسیار بیشتری دارند.از آسیب‌ها و قلق‌های خرید موتورهای برقی که بگذریم به این نکته مهم می‌رسیم که باید قبل از خرید آنها به مشخصات و ویژگی‌های موتوری که می‌خرید توجه کنید، یعنی بدانید مصرفش چقدر است و چه سرعت و قدرتی دارد. برای این کار یا باید تحقیقات کاملی کرده باشید یا از کارشناس این کار کمک بگیرید.

خواهران بنزینی موتورهای برقی
بعضی‌ها با دیدن موتورهای بنزینی ۵۰ سی‌سی فکر می‌کنند که آنها برقی هستند، در حالی‌که این موتورها اگرچه در سرعت و قدرت شباهت زیادی به برقی‌ها دارند و حتی تصور گواهینامه لازم نبودنشان هم مثل موتورهای برقی وجود دارد اما آنها باک دارند، که ظرفیت هشت لیتر بنزین را دارد و معمولا حدود ۶۰ کیلومتر با این مقدار بنزین مسافت طی می‌کند.

این موتورها از نظر رنگ‌بندی و ظاهر هم به‌شدت متنوع و جوان‌پسند هستند و حداکثر سرعتی که برایشان اعلام می‌شود ۸۰ کیلومتر است اما معمولا بیشتر برای رسیدن به سرعتی بیشتر از ۶۰-۷۰ کیلومتر بر ساعت، به زحمت زیادی می‌افتند و معمولا بیشتر از دو نفر آدم با وزن متوسط را تحمل نمی‌کنند. خیلی‌ها این موتورها را به‌عنوان وسپا می‌شناسند اما تولید‌کننده‌های بزرگ زیادی دارند و تولید‌کننده‌های ایرانی هم مدت‌هاست وارد بازار آن شده‌اند.

تازه‌ترین تحولاتکاربران ویژه - اجتماعیرا اینجا بخوانید.