در حالی که ماههای اخیر قیمت مرغ در بازار نوسانات عجیبی را تجربه کرده و حتی تا کیلویی ۴۸۰ هزار تومان هم افزایش یافته بود، حالا مسئولان بخش تولید از نرخ «منطقی» جدیدی برای این کالای اساسی پرده برداشتهاند. اما نکته اینجاست که بازار همچنان در برابر پایین آمدن قیمت مقاومت میکند.
عین نقل قول از حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی:
«قیمت مرغ در بازار نباید بیش از کیلویی ۳۸۰ هزار تومان باشد، زیرا مرغدار، مرغ زنده را کیلویی ۲۸۰ هزار تومان میفروشد.»
این اعلام رسمی در حالی صورت میگیرد که تا همین اواخر، قیمت مرغ در بازار به سقف ۴۸۰ هزار تومان هم رسیده بود. کارشناسان ریشه اصلی این جهش قیمت را در «مشکلات نقدینگی و کمبود نهاده» در ماههای اخیر میدانند. نکته قابل توجه این است که حدود دو سوم نیاز نهاده مرغداریهای کشور از طریق واردات تأمین میشود؛ مسئلهای که زنجیره تولید را به شدت به تحولات جهانی و تخصیص ارز دولتی حساس کرده است.
اقدامات دولت برای حل بحران نهاده
دولت در هفتههای اخیر دست به تغییر استراتژی زده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، واردات نهادههای دامی از مسیر بنادر شمال جایگزین بنادر جنوب شده و حتی یک محموله کشتی نهاده نیز وارد کشور شده است. علاوه بر این، مسیرهای ریلی و جادهای نیز برای تسریع در توزیع نهادهها فعال شدهاند.
اسداللهنژاد در ادامه درباره وضعیت فعلی توزیع نهادهها توضیح میدهد: «اکنون نهاده در بازارگاه (محل توزیع دولتی) وزارت جهاد، کارسازی شده و عرضه میشود. سویا ۱۱۰ هزار تومان، ذرت ۴۴ هزار تومان به مرغداران فروخته میشود.»
آمارهای امیدوارکننده از تولید، اما قیمت هنوز پایین نیامده است
آمارها نشان میدهد که وضعیت تولید مرغ در کشور روند صعودی به خود گرفته است. میزان جوجهریزی که در اسفند ماه زیر ۱۰۰ میلیون قطعه بود، در خرداد ماه به ۱۳۰ میلیون قطعه رسیده است. این افزایش ۳۰ درصدی در یک بازه زمانی کوتاه، حاکی از بهبود قابل توجه در فرآیند تولید مرغ دارد. به عبارت دیگر، مرغ به اندازه کافی در زنجیره تولید وجود دارد.
اما تناقض بزرگ اینجاست: با وجود افزایش تولید و کاهش قیمت تمامشده از طریق توزیع نهاده با نرخ دولتی، هنوز قیمت مرغ در بازار مصرف با نرخ منطقی اعلامشده (۳۸۰ هزار تومان) فاصله دارد و بازار برای عرضه در این سطح مقاومت میکند.
چسبندگی قیمت؛ معمای اقتصاد ایران در بازار مرغ
اقتصاددانان برای این پدیده یک نام آشنا دارند: «چسبندگی قیمت». در علم اقتصاد، چسبندگی قیمت به وضعیتی گفته میشود که قیمت کالا با تغییرات عرضه و تقاضا بهسرعت تعدیل نمیشود و برای مدتی در سطح قبلی خود «میچسبد» یا به کندی تغییر میکند. انگار که قیمتها در برابر کاهش مقاومت میکنند، حتی وقتی همه شرایط برای ارزانتر شدن فراهم است.
در شرایط فعلی، از یک سو مرغدار مرغ زنده را ۲۸۰ هزار تومان میفروشد، از سوی دیگر نهاده با قیمت دولتی در اختیار تولیدکنندگان قرار میگیرد و جوجهریزی هم رکورد زده است. پس چرا مصرف کننده نهایی همچنان باید مرغ را بالای ۴۰۰ هزار تومان بخرد؟ این سوالی است که هنوز پاسخ قانعکنندهای برای آن وجود ندارد.
