روزنامه هفت صبح، امید آورزمانی| ماجرای واردات خودرو به کشور دستکم در دو سال اخیر بهعنوان یکی از جدیترین راهکارها برای رقابتی کردن بازار خودرو مطرح بوده است. وارداتی که قرار است، قیمتهای بازار آزاد را بشکند، دلالان را کمرنگ کند و رقابت در بازار خودرو ایجاد کند تا دیگر کسی کلمه «انحصار» را کنار نام خودروسازان داخلی قرار ندهد.
اما در واقع بعد از کشمکشهای بسیاری که برای قانون واردات خودرو بین ارگانها، سازمانها و حتی نهادهای غیرمتخصص بهوجود آمد، تنها حاصل قوانینی پیچیده است. آنقدر پیچیده که وقتی وزیر صمت بخشی از آنها را در خلال نمایشگاه تحول صنعت خودرو به رسانهها توضیح داد، تقریبا نمیشد، چیز خاصی از آن فهمید. به قول یکی از کارشناسان حوزه واردات، قوانین بیشتر شبیه قوانین یک «بازی فکری» است!
کلاسبندی خودروهای وارداتی
با این حال خوب یا بد امروز قوانینی وجود دارد که واردات باید براساس آنها انجام شود. اما موضوع مهمی که شاید کمتر به آن توجه شده باشد، بخش سگمنت یا کلاسبندی خودروهای وارداتی است. در حالی سخن از واردات خودروهای حدود ۱۰ تا ۲۰هزار یورویی بهمیان میآید که باید این بازه قیمتی را به دو دسته خودرو تقسیم کرد.
۱۰هزار یا ۲۰هزار یورویی
دسته اول خودروهای ارزانقیمت و حدود ۱۰هزار یورویی هستند. خودروهایی که در میان آنها حتی میتوانید، نمونههایی را پیدا کنید که طراحی و مهندسی محصول توسط کمپانیهای معروف ژاپنی همچون سوزوکی، نیسان و… انجام شده است و از نظر کیفیت و استانداردهای مختلف در سطح مناسبی قرار دارند. حتی سازندگان اروپایی همچون رنو و فولکسواگن هم خودروهای ارزانقیمت و عمدتا هاچبک را تولید میکنند.
اما دسته دوم خودروهای بین ۱۰ تا ۲۰هزار یورو هستند. خودروهایی که تنوع بیشتری دارند و میتوانید از هاچبک گرفته تا سدانهای اندازه کوچک همچون هیوندایی را در آن پیدا کنید. بیشک خودروهای موجود در دسته دوم از نظر کیفیت، تجهیزات و اندازهها مناسبتر و بهتر هستند. اما اگر بخواهیم با توجه به تقسیمبندی بالا موضوع واردات را از نگاه کاربردی بررسی کنیم، باید از متولیان امر و ساکنین ساختمان سمیه (وزارت صمت) پرسید، آیا قرار است بازار خودرو با واردات رقابتی و کنترل شود یا سردرگم؟
ماجرای خودروهای ۱۰هزار دلاری
خودروهای محدوده ۱۰هزار دلار در صورتیکه وارد بازار شوند، آنهم به تعداد زیاد، احتمالا با توجه به تعرفه گمرکی و قیمت فعلی ارز در بازه قیمتی ۴۰۰ تا ۵۰۰میلیون تومان قرار میگیرند. خودروهایی که شاید از نظر کیفیت و طراحی بهتر از نمونههای داخلی باشند، اما آیا بهدرد یک خانواده ۴ تا ۵ نفره هم میخورند؟
در حالیکه یک سدان تولید داخل امروز در بازار آزاد حدود ۴۰۰میلیون تومان قیمت دارد و البته مناسب یک خانواده است. ضمن اینکه خدمات پس از فروش گستردهای هم در سراسر کشور دارد. شاید محصول داخلی احتمالا از نظر کیفی بهپای هیوندایی نرسد، اما قطعات یدکی آن راحتتر پیدا میشود و هزینه تعمیر متوسطی هم دارد. ضمن اینکه دستکم ۴۰۰لیتر صندوق عقب در اختیار یک خانواده قرار میدهد. در مقابل میتوان بهعنوان مثال هیوندایی Aura را در نظر داشت که امکان واردات به کشور را دارد و در ویتنام و هند تولید میشود. قیمت این خودرو حدود ۸ هزار دلار است و طولی کمتر از ۴متر دارد.
نکته جالب توجه اینکه هرچند اندازههای این خودرو با محصولی همچون دنا قابل مقایسه نیست، اما از نظر رده قیمتی در صورت واردات به کشور، این محصول هیوندایی بیش از ۴۰۰میلیون تومان قیمت خواهد داشت. به این ترتیب آقایان با واردات غیرعلمی و قوانین دستوپاگیر، یک خودرویی کوچک و غیرخانوادگی را در مقابل سدان خانوادگی اندازه متوسط همچون دنا و شاهین قرار میدهند. حال سوال اینجاست، آیا این خودرو میتواند نیاز یک خانواده را در بازه قیمتی ۴۰۰میلیون تومان برطرف کند؟
خودروی ۲۰هزار یورویی در توان قشر متوسط نیست
این در حالی است که هر قدر قیمت خودروهای وارداتی به مرز ۲۰ هزار یورو نزدیک میشود، بیشتر از دسترس و توان خرید قشر متوسط جامعه دور میشود. زیرا یک خودروی حدود ۱۵هزار دلاری با تعرفههای فعلی گمرکی، قیمت ارز و هزینههای مختلف دیگر تا بیش از ۸۰۰میلیون تومان قیمت خواهد گرفت.
در یک جمعبندی باید گفت؛ واردات خودرو با قوانینی که آقایان تعریف کردهاند، همچون روشهایی مثل فروش جامع و قرعهکشی نهتنها نمیتواند رقابت در بازار ایجاد کند که خودروهای کوچک و ارزان خارجی را به قیمت سدانهای اندازه متوسط داخلی میرساند. ضمن اینکه باید منتظر ایجاد یک بازار جدید دلالی برای وارداتیها نیز باشیم. با ارز ۳۰هزار تومانی خودروی وارداتی ارزان بهدست مصرفکننده نمیرسد. کاش قانونگذاران واردات یکبار با خانواده سوار بر یک کیا پیکانتو راهی جادههای شمالی شوند تا بفهمند با این قوانین نمیتوان خودروی سگمنت مردمی وارد کرد.
