روزنامه هفت صبح، نگین باقری | اینطور که سایت ایرنا گزارش داده گویا اخیرا کمپانیهای سازنده فیلم و سریالهای ترکی با نماینده شرکت سروش در ترکیه تفاهمنامهای امضا کردهاند تا ترکها از این به بعد در کشور ما دارای یک نمایندگی، یا به قول خودشان یک پایگاه صیانت از محصولات سینمایی این کشور بشوند.
این خبر را روز گذشته سعید اردکانی به ایرنا داده. این تهیه کننده سینما گفته که او نماینده کمپانیهای فیلم ترکی مثل فیلمکو و اینترمدیاست و خطاب به وی او دیهایی مثل فیلیمو و نماوا گفته که باید از این به بعد اکران سریالهای ترکیهای را در سایتهای خود متوقف کنند. برای اینکه تصویر دقیقتری از اهمیت این کمپانیهای ترکیهای داشته باشید همین الان کمپانی اینترمدیا، تولید کننده سریال ترکیهای به اسم destiny (سرنوشت) است که همه قسمتهای آن را مثلا میتوان در آپارات هم تماشا کرد.
حالا چه اتفاقی افتاد که نماینده این کمپانیهای ترکیه تصمیم گرفته وی او دی های ایرانی را از فیلم و سریال ترکیهای محروم کند؟ در ظاهر نماینده ایرانی آنها گفته که همه این ماجرا به دوبلههای غیرحرفهای ایرانی روی آثارشان برمیگردد. سعید اردکانی اینطور گفته است: «متأسفانه عدم مدیریت در اخذ مجوز یا کپی رایت (حق مالکیت معنوی)، باعث حضور دلالان در این عرصه شده است و یک بازی مافیایی بر سر دوبله فیلمها با کیفیتهای غیر قابل تحمل در حال انجام است.
در صورتی که هنر دوبله ما زمانی در دنیا حرفی برای گفتن داشت ولی امروز هنرمندان این عرصه دچار چالش با مافیای قاچاق فیلمهایی شدهاند که نه مالک فیلم هستند نه حق تصمیم دارند ولی برای آنها تصمیم میگیرند و حق و حقوق فعالان این هنر را به نفع خود رقم میزنند.» اینطور که سایت نصرنیوز گزارش داده، نماینده محصولات ترکیهای در ایران همان شرکت سروش (زیرمجموعه صدا و سیمای ایران) است که شعبهای هم در ترکیه دارد.
هشدار به صداپیشههای فیلم ترکیهای
در ادامه این مصاحبه اردکانی به فیلیمو، نماوا و کلا همه ویاو دیها اخطار داده که وارد مذاکره با آنها بشوند تا به یک توافقی برسند. آنها حتی برنامه دارند که به استودیوهای دوبلاژ یا همان صدا پیشگی هم هشدار دهند و بگویند که «این فیلمها مالک دارند و هرگونه همکاری با دلالان آنها پیگرد قانونی خواهد داشت.»
برنامه آنها این است که همه صدا گذاریها از این به بعد با تایید خودشان انجام شود و با هرکسی که از این قاعده خارج شود برخورد کنند. او این کار را قدمی در راستای حمایت از قانون کپی رایت دانسته و حرفهایی هم درباره اینکه باید در ازای خرید محصولات دیگران حقالسهم پرداخته شود زده است.
اینطور که در ادامه این خبر آمده، یکی از بنیانگذاران انجمن تهیهکنندگان فیلم فیاپ هم در این رابطه مصاحبه کرده. از حرفهای او میتوان متوجه شد که قرارداد بین کمپانیهای ترکیهای با نمایندگی آنها در ایران پروژهای بوده که سال ۲۰۱۹ شروع شده است. او گفته:« فکر میکنم داشتن نمایندگی در جمهوری اسلامی ایران برای ما گامی مهم و تضمینی در حفظ زحمات و زمان صرف شده برای تولیدات باشد.»
به غیر از او اونور ایلماز، موسس شرکت فیلمکو هم خبر را تایید کرده و گفته در نظر دارند با سعید اردکانی به عنوان نماینده آنها در ایران کار مستمری انجام دهند. ایلماز هم درباره کپی رایت حرف زده و تاکید کرده که « اگرچه این اقدام دیرهنگام است اما فکر میکنم شایسته است جمهوری اسلامی ایران مقررات مربوط به کپی رایت را در داخل خود به شدت بررسی کند.»
پشت پرده صیانت سوم چیست؟
این اولین باری نیست که ویاودیها برای نمایش فیلم و سریال دچار محدودیت میشوند. اولین بار صدا و سیما بود که مقابل نمایش آثار خود در سایتهای نمایش خانگی مقاومت نشان داد. بعد هم در حالی که مجوز این سایتها بر عهده وزارت ارشاد بود، با مصوبه مجلس در تابستان سال گذشته قرار شد که همه آثار وی او دیها دیگر از نهادی به اسم ساترا (سازمانی زیرمجموعه صدا و سیما) مجوز بگیرند و تحت نظارت آن فعالیت کنند.
این طور شد که شبکه نمایش خانگی در اختیار رقیبش درآمد. حالا این بار صدا و سیما از بعد دیگری وارد شده و طرح صیانت را با کمک بازوی دیگر، یعنی موسسه سروش که نمایندگی چند شرکت خارجی را هم دارد، کلید زده است تا ویاودیها حتی در نمایش محصولات خارجی هم دچار مشکل شوند.
نکته جالب این طرح این است که در یک سال گذشته، این سومین باری بوده که حرف از صیانت به میان میآید؛ اول صیانت از فضای مجازی و دوم صیانت از شهروندان مقابل حیوانات خطرناک و مضر هر دو از سمت مجلس مطرح شده بود. این بار اما این صیانت را کمپانیهای ترکیهای به ایران تحمیل کردهاند که میتواند منجر به مشکلات احتمالی در نمایش آثار ترکیهای در ویاودیها شود.
حالا ولی سوال نهایی این است که با صیانت کمپانیهای ترکیهای از یک طرف و صدا و سیما و ممیزیهای رایج آن از طرف دیگر، چه چیزی از آثار سینمایی و سریالهای ترکیه باقی خواهد ماند که هم ارزش نمایش دادن داشته باشد و هم بتواند مخاطبانی را جذب خود کند؟ سوالی که باید بعد از جوابیه احتمالی ویاودیها درباره آن قضاوت کرد.
