گزینش نادرست مدعوین برای نشست سازمان محیط زیست

‌گروه محیط زیست| معاونت محیط طبیعی سازمان محیط زیست در راستای برنامه‌هایش در زمینه حفظ، احیا و مدیریت پایدار اکوسیستم‌های جنگلی، نشست هم‌اندیشی با موضوع «مبانی و شاخص‌های حفظ، احیا و مدیریت پایدار جنگل‎های هیرکانی» برگزار می‌کند.

صرفنظر از گزینش نادرست مدعوین حاضر در این نشست و جای خالی اساتید دانشگاه‌های مادر و حتی بخشی از دانشکده‌های شمال، سازمان محیط زیست با کدام ابزار و امکانات قرار است بر عملکرد دستگاهی که یک قرن سابقه حضور در جنگل داشته و بر چم و خم کار آشناست، نظارت کند؟ 

سازمان محیط زیست که توسعه یافته همان شکاربانی سابق است، نه تنها گیاهان را به‌عنوان موجودات زنده به رسمیت نمی‌شناسد و همه برنامه‌های معاونت محیط طبیعی بر حفظ گونه‌های جانوری متمرکز است، بلکه شواهد نشان می‌دهد جنگل‌هایی که نام حفاظت شده را یدک می‌کشند، بدون برنامه به حال خود رها شده و حال و روز بهتری نسبت به جنگل‌های بهره‌برداری شده ندارند. 

نشست مشورتی بدون حضور دانشگاه‌های مادر

در چنین شرایطی معاونت محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست به یکباره نگران بهره‌برداری از جنگل‌های شمال و برنامه‌های سازمان منابع طبیعی برای این اکوسیستم شده است. این معاونت نشست هم‌اندیشی با عنوان «مبانی و شاخص‌های حفظ، احیا و مدیریت پایدار جنگل‎های هیرکانی» برگزار می‌کند و قرار است جمعی از افراد را گرد هم بیاورد تا درباره برنامه‌های سازمان منابع طبیعی به جمع‌بندی برسند.

اما در کمال تعجب با نگاهی به لیست مدعوین، جای خالی اساتید دو دانشگاه مادر یعنی دانشگاه گرگان به‌عنوان مرکزی که اولین تکنسین‌های جنگل ایران را تربیت کرد و دانشگاه تهران به‌عنوان نخستین مرکز تحصیلات آکادمیک رشته جنگل احساس می‌شود. از دانشگاه تهران فقط رئیس دانشکده و استادی دعوت شده که چندی قبل شینا انصاری برای یادمان برادرش هنریک مجنونیان به خانه‌اش رفته بود.

حضور پرتعداد اساتید دانشگاه تربیت مدرس و عدم حضور اساتید دانشگاه گیلان هم در میان مدعوین این پرسش را به‌وجود می‌آورد که مبنای دعوت چه بوده است. در عوض اساتیدی از دانشگاه لرستان که سرفصل دروسشان متمرکز بر مدیریت جنگل‌های غرب است و دانشگاه محقق اردبیلی در نشست، این شائبه را ایجاد می‌کند که آیا انتخاب مدعوین با اهداف خاصی انجام شده است؟

 ادعای کاهش سطح جنگل‌های شمال هرگز اثبات نشد

تنها اقدام سازمان محیط زیست درباره جنگل‌های شمال، سفارش پروژه به موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع درباره تعیین سطح این جنگل‌ها بود. این پروژه از کاهش 350 هزار هکتاری سطح جنگل‌های شمال خبر می‌داد اما هرگز مجریان پروژه نتوانستند اثبات کنند که تحقیقاتشان درست بوده و این میزان جنگل چگونه کاهش یافته است.

سازمان محیط زیستی که هر روز مجوز یک سایت پسماند جدید در قلب جنگل‌های هیرکانی صادر می‌کند، صدور مجوز شکار را متوقف نکرده و ابزار مناسب برای حفاظت از جنگل‌های حفاظت شده را در اختیار ندارد و در حریق الیت دست بسته نظاره‌گر اقدامات منابع طبیعی بوده، حتی دانش کافی درباره مدیریت جنگل‌های شمال ندارد، با کدام ابزار قرار است بر عملکرد سازمانی نظارت کند که یک مجموعه تخصصی است و 100 سال سابقه حضور در جنگل و حفاظت فیزیکی از این اکوسیستم دارد؟ 

 تبعات منفی گسترده نبود برنامه

سازمان منابع طبیعی مجموعه‌ای تخصصی است که وظیفه‌اش، حفظ، احیا و بهره‌برداری از جنگل‌های کشور است. طرح‌های جنگلداری منطبق بر سیاست‌های کلی کشور نوشته می‌شوند و بهره‌برداری از جنگل، صرفا قطع درخت نیست. بلکه حضور بی‌ضابطه گردشگران هم می‌تواند آسیب‌های جدی به این اکوسیستم واردکند اما سازمان حفاظت محیط زیست که حتی در فصل گاوبانگی هم مجوز حضور در حریم امن مرال‌ها را به اسم حفاظت مشارکتی می‌دهد، چرا صرفا با خروج چوب از جنگل به‌عنوان منبعی تجدیدپذیر مخالف است؟

آیا سازمان حفاظت محیط زیست متوجه تبعات اجتماعی توقف بهره‌برداری از جنگل هست؟ با تداوم روند نبود برنامه برای مدیریت جنگل‌های شمال، چه کسی پاسخگوی افزایش قاچاق چوب از جنگل‌های شمال، قطع یکسره درختان در دسترس و آسیب‌های جدی به این اکوسیستم ارزشمند خواهد بود؟