زمینهای ملی چشم انتظار یک رای تازه
دو بار در سالهای ۱۳۴۵ و ۱۳۹۴، بررسی پرونده به نفع ملی بودن اراضی و منابع طبیعی پایان یافته بود
هفت صبح| دادگاهی در آذربایجان شرقی در اقدامی عجیب، اسناد ملی مربوط به 5.6 هکتار از اراضی ملی را به نفع شرکت سیمان صوفیان باطل اعلام میکند. اقدامی که با بررسی سابقه پرونده، کاملاً زیر سؤال است؛ زیرا دو بار در سالهای ۱۳۴۵ و ۱۳۹۴ دعوای این مجموعه اقتصادی بر علیه منابع طبیعی، در دادگاه بررسی میشود؛ اما در هر دو مورد، رای به نفع ملی بودن عرصههای مورد ادعایشان صادر میشود. حالا مسئولان منابع طبیعی نهتنها رای صادر شده را عاملی برای زیر سؤال رفتن کیان دستگاه قضایی معرفی میکنند، بلکه علاوه بر پیگیری موضوع اعاده دادرسی به دنبال اعمال ماده ۴۷۷ نیز هستند.
اخبار رسیده حاکی از آن است که گویا قلمی در یکی از دادگاههای آذربایجان شرقی چرخیده و حکمی صادر شده که بر اساس آن، بخشی از اراضی ملی، به نفع یک مجموعه اقتصادی از پیکره انفال جدا میشود. شرکت کارخانجات سیمان صوفیان با نماد «سصوفی» پیرو افشای اطلاعات بااهمیت خود، از صدور رای قطعی دادگاه تجدیدنظر در خصوص پرونده مطرح شده از سوی اداره منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی خبر میدهد.
بر اساس اطلاعات موجود، گویا در دادگاه حکم به نفع این مجموعه صادر شده است. دعوای این پرونده هم درباره ملی بودن 451 هکتار از اراضی واقع در دو قطعه زمین پلاکهای ثبتی 27 و 34 فرعی از سه اصلی بوده که پیش از این دادگاه بدوی، رای به رد دعوای منابع طبیعی و ابطال اسناد مالکیت معارض آن اداره صادر کرده بودند. بر اساس اعلام این مجموعه اقتصادی، پس از اعتراض منابع طبیعی، شعبه ۲۰ دادگاه تجدیدنظر استان نیز طی دادنامهای رای دادگاه بدوی را تایید کرده و رای قطعی به نفع سیمان صوفیان صادر میکند.
اعتراض به تشخیص ملی بودن اراضی
اما چه مسیری طی میشود که این شرکت میتواند در دادگاه رای به نفع خود دریافت کند؟ مرتضی پیراولیا، مدیرکل دفترحقوقی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به هفت صبح میگوید که اراضی مورد اختلاف در پلاک سه اصلی از بخش 16 تبریز موسوم به چله خان سفلی (از توابع شهرستان شبستر) واقع شده است. این پلاک بر اساس تشخیص 29 مهر ماه 1345 جنگلدار وقت، ملی تشخیص داده میشود و در راستای ماده مذکور، مراتب تشخیص ملی بودن، طی نامه شماره ۱۲۱۱۱به تاریخ 11 آبان 1345 به ذینفع پرونده یعنی محمد باقر سرکاراتی فروشنده زمین به شرکت سیمان صوفیان ابلاغ میشود.
متعاقبا مالک زمین به تشخیص ملی بودن اعتراض میکند و پس از رسیدگی در کمیسیون موضوع ماده 20 آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن، در تاریخ 16 آبان 1345، نهایتاً نظریه جنگلدار وقت مبنی بر ملی بودن محلهای مورد مناقشه در 19 مهر ماه همان سال تایید شده و قطعیت مییابد. پس از آن هم در اجرای مادههای 13 و 39، اسناد مالکیت رسمی این زمین به نام دولت به نمایندگی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور صادر میشود.
به گفته پیراولیا، در سال 1394 شرکت کارخانجات سیمان صوفیان با مستند قرار دادن اسناد دفترچهای به اجرای مقررات ملی شدن در مساحت 593 هکتار در کمیسیون ماده واحده اعتراض میکند. بر اساس دادنامه شماره 316 به تاریخ هشتم خرداد ماه 1396، قرار عدم صلاحیت به شعبه ویژه تبصره یک ماده 9 قانون افزایش بهرهوری صادر میشود. موضوع در شعبه 49 دادگاه عمومی حقوقی تبریز (شعبه ویژه) رسیدگی میشود و با استناد به اینکه قبلا به موضوع در کمیسیون مربوطه (کمیسیون ماده 20 آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن) رسیدگی شده است، قرار عدم استماع دعوا صادر میشود و رای صادره در شعبه 20 تجدید نظر استان عینا تایید میشود.
درخواست ابطال اسناد مالکیت دفترچهای
مدیرکل دفترحقوقی سازمان منابع طبیعی درباره ادامه روند این پرونده توضیح میدهد که اداره منابع طبیعی آذربایجان غربی در پرونده شماره بایگانی 9901142 شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی صوفیان، اقدام به طرح دعوا به طرفیت شرکت کارخانجات سیمان صوفیان میکند و خواستار ابطال اسناد مالکیت دفترچهای این شرکت میشود.
در جریان دادرسی شرکت کارخانجات سیمان صوفیان نیز در پرونده شماره بایگانی 0200745 شعبه سوم دادگاه عمومی بخش صوفیان، اقدام به طرح دعوی با خواستههای درخواست ابطال برگ تشخیص به تاریخ 20 مهر 1345 و ابطال سند رسمی به پلاک ثبتی 25 فرعی از 3 اصلی به متراژ 4918777 متر مربع، ابطال قسمتی از سند رسمی به پلاک ثبتی 257 فرعی از 3 اصلی به متراژ 45362 متر مربع و در نهایت ابطال قسمتی از سند رسمی به پلاک ثبتی 250 فرعی از 3 اصلی به متراژ 50000 متر مربع و دریافت خسارات و هزینه دادرسی میکند.
حکم بر ابطال اسناد مالکیت دولت
به گفته پیراولیا، در جریان رسیدگی به دادنامه شماره 140430390012907766 به تاریخ 26 بهمن 1404، دادگاه رسیدگی کننده، با استناد به نظریه خلاف واقع کارشناس رسمی درباره اراضی مورد بحث، این اراضی را خارج از برگ تشخیص اعلام میکند و به ضرر منابع طبیعی حکم میدهد. همچنین حکم بر ابطال اسناد مالکیت دولت در مساحتهای 2826148 متر مربع، نیز ابطال اسناد 45362 متر مربع و همچنین حکم بر ابطال مقدار 3172123 متر مربع (جمعا 5.6 هکتار) و به تبع آن حکم بر محکومیت منابع طبیعی و پرداخت مبلغ 850036560 ریال بهعنوان هزینه دادرسی و پرداخت حقالوکاله در حق شرکت سیمان صوفیان صادر میکند.
مدیرکل دفترحقوقی سازمان منابع طبیعی ادامه میدهد: با تجدید نظر خواهی اداره کل منابع طبیعی آذربایجان شرقی، کل موضوع تحت پرونده شماره بایگانی 0401297 در شعبه 20 دادگاه تجدید نظر استان، تحت رسیدگی واقع و نهایتا طی دادنامه شماره 140530390005813934 در تاریخ 11 شهریور 1405 ضمن رد اعتراض، حکم قبلی را به نفع سیمان صوفیان تایید و قطعی اعلام میکند.
پیگیری درخواست اعاده دادرسی
پیراولیا بر این باور است که با توجه به حکم صادره، دستگاه قضایی باید ورود جدی به این پرونده داشته باشد، زیرا کیان این مجموعه زیر سوال است. زمین مورد دعوا بین سیمان صوفیان و منابع طبیعی دو حکم به نفع منابع طبیعی داشته و رایهای قبلی هم توسط دادگاه صادر شده است. او میگوید که در اقدامات آتی، منابع طبیعی پیگیر اعاده دادرسی و در نهایت درخواست اعمال ماده 477 خواهد شد تا بخشی از اراضی ملی که با حکم عجیب دادگاه، به سیمان صوفیان واگذار شده، بار دیگر به انفال باز گردد.
