جنگلهای گیلان زیر کوه زباله دفن شد
با وجود وعدههای مکرر مسئولان برای اصلاح مدیریت پسماند در گیلان زباله باز هم برنده شد و طبیعت شمال را گرفتار هزینه بیعملی مدیران کرد
هفت صبح| باز هم قرار است طبیعت جور بیعملی در حوزه مدیریت پسماند را پرداخت کند و کاپ انفعال در ساماندهی زباله را هم دوباره میتوان دو دستی به سازمان محیط زیست تقدیم کرد! از گیلان خبر میرسد که قرار است پنج هکتار دیگر از جنگلهای سراوان قربانی شوند تا این سایت فاز تکمیلی خود را طی کند و در تموشل لاهیجان هم به گفته فعالان محیط زیست، بخش کوچکی از عرصههای ملی زیر تیغ دفنگاه زباله خواهد رفت.
فعالان محیط زیست بر این باورند که مسئله زباله در شمال، موضوعی ملی است؛ زیرا برنج آلوده شمال، به سفره همه ایرانیان راه مییابد. در فضایی که مسئولان استانی به دنبال توسعه دفنگاهها هستند، منابع طبیعی به سایت تموشل چراغ سبز نشان داده اما درباره توسعه سایت سراوان، چندان موافق نیست.
سه دههای هست که معضل پسماند و ساماندهی آن بهویژه در شمال کشور به موضوع ثابت جلسات سازمان حفاظت محیط زیست تبدیل شده است. از ابتدای دولت چهاردهم هم پای معاون اجرایی رئیس جمهور به این زخم دیرینه باز شده و جلسات مدیریت پسماند با حضور جعفر قائم پناه برگزار میشود؛ اما حاصل همه این بگیر و ببندها هرچیزی هست، الا ساماندهی پسماند در شهرهای شمالی کشور!
درخواست زمین جدید برای زباله
از گیلان خبر میرسد که دفنگاه خبرساز سراوان که در اردیبهشت 1401، 20 روز مردم اطرافش زنجیره انسانی تشکیل دادند و راه کامیونهای دفن زباله را سد کردند، باز هم قرار است که توسعه پیدا کند. حسین آقایی فعال محیط زیست در گفتوگو با هفت صبح خبر میدهد مسئولان استانی برای توسعه دو سایت زباله در استان گیلان، درخواست زمین به منابع طبیعی این استان ارسال کردهاند.
آنطور که او میگوید، گویا سایت تموشل لاهیجان بیشتر در مستثنیات مردم توسعه مییابد و شهرداری هم این اراضی را خریده است. زیرا زمینهای اطراف دفنگاه دیگر غیرقابل استفاده بودهاند. حدود دو تا سه هکتار زمین از اراضی ملی هم مورد درخواست مسئولان استانی است که منابع طبیعی باید دربارهاش نظر بدهند. اطراف این دفنگاه پوشیده از جنگل است.
آقایی از درخواست پنج هکتار زمین دارای درخت بلند مازو در سایت سراوان برای ریختن زباله خبر میدهد. گویا مسئولان استانی برای این میزان زمین، درخواست به منابع طبیعی ارائه کردهاند اما روی تخصیص سه و نیم هکتار عرصه ملی برای توسعه سایت سراوان، پافشاری میکنند. این فعال محیط زیست بر این باور است که زباله در استانهای شمالی درست ساماندهی نشده و در سراسر خط ساحلی شمال، گاوها از زبالهها تغذیه میکنند و گوشت آلوده به خورد مردم داده میشود.
او با اشاره به اینکه استان گیلان هفت میلیون نفر جمعیت دارد، یادآوری میکند که هر سال دو تا سه برابر این جمعیت در قالب مسافر به این استان مراجعه میکنند و چنین جمعیتی، قطعا زباله هم تولید میکنند؛ بنابراین باید برای آن فکری جدی کرد زیرا معضل زباله در شمال یک مسئله ملی است. به گفته آقایی، حاصل عدم ساماندهی زباله در شمال کشور این شده که تمام رودخانههای این خطه و چشمهها در ارتفاع زیر هزار متر آلوده شدهاند و عملا در مزارع کشاورزی از آب آلوده استفاده میشود.
شیرابه زباله سراوان وارد گوهر رود و زرجوب میشود و در نهایت به شالیزارها منتقل میشود. برنج شمال در سفره همه ایرانیان پیدا میشود و به این ترتیب آلودگی به سراسر ایران راه مییابد. مسافرانی هم که به شمال مراجعه میکنند اگر از گوشت دامهای آلوده استفاده کنند، تنها سوغاتی که با خود میبرند، بیماری است. در چنین شرایطی مردم شمال درگیر تبعات عدم مدیریت پسماند بوده و بیماری گوارشی در میان آنها بیداد میکند.
ارسال درخواست سایت تموشل با نظر مساعد به تهران
تبعات دفن غیراصولی پسماند در گیلان آنقدر زیاد بوده که مردم نسبت به عدم ساماندهی آن اعتراض دارند اما آیا منابع طبیعی هم در تخصیص زمین برای توسعه سایتهای غیراصولی دفن پسماند گیلان به خواسته مردم توجه میکند؟ کامیار مرزبانی مدیر کل منابع طبیعی گیلان در گفتوگو با هفت صبح تاکید میکند که اصلا برای این دو درخواست جدید، هیچ مجوزی داده نشده است.
به گفته او، بیش از 90 درصد اراضی درخواستی سایت تموشل جزو مستثنیات مردم است و شهرداری این اراضی را خریداری کرده و بخش کوچکی که در وسط سایت قرار دارد، متعلق به اراضی ملی است که از منابع طبیعی درخواست شده است. از آنجایی که در این سایت ساماندهی خوبی انجام شده و زبالههای دفن شده را پوشاندهاند، زمین درخواستی هم برای بحث زهکشی و تصفیه خانه شیرابه سایت است.
از سوی دیگر درخت چندانی در آن وجود ندارد؛ بنابراین، این درخواست با نظر موافق به تهران ارسال شده است و منتظر اعلام نظر تهران هستیم. مرزبانی درباره درخواست سایت سراوان هم توضیح میدهد که این درخواست عینا برای تهران ارسال شده و هنوز در رابطه با آن تصمیمی گرفته نشده است. در سراوان هم قصد دارند در قسمت تصفیه خانه شیرابه کارهای تکمیلی انجام دهند. در این سایت قاعدتا مقداری درخت هم باید قطع شود.
مسئولان استانی پیگیر مصوبات
کامران پورمقدم، معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نیز در گفتوگو با هفت صبح درباره درخواستهای جدید ارائه شده از سوی مسئولان استان گیلان توضیح میدهد که مراجع استانی مصوباتی داشته و پیگیر اجرایی کردن این مصوبات هستند اما هنوز منابع طبیعی با درخواست آنها برای تخصیص زمین موافقت نکرده است.
او درباره وجود گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی درباره درخواستهای جدید میگوید: طبق قانون سازمان محیط زیست باید بر اساس شاخصهای محیط زیستی مکانهای مناسب برای دفن پسماند را شناسایی کند. مکانیابی را تایید کرده و ارزیابی و نظارت بر عملکرد این دفنگاهها هم بر عهده محیط زیست است.
اما محیط زیست روی اثرات منفی محدودههای قبلی هم که واگذار شده، هیچ نظارتی نداشته یا اگر هم داشته، اقدامی درباره آنها انجام نداده است. در حالی که این سازمان باید بر اساس قانون، اگر دفنگاههای پسماند، آلودگی انسانی یا محیطی داشته باشند، با تخلفات بر اساس ضوابط محیط زیستی برخورد کند اما ظاهرا این اتفاق نیفتاده است.
به گفته پورمقدم، منابع طبیعی هنوز با درخواستهای جدید ارسال شده از گیلان موافقت نکرده است. آخرین اقدام منابع طبیعی این بوده که برای دو درخواست اخیر گیلان، مسئول کمیته فنی خود را به منطقه درخواست شده اعزام کند تا شرایط سایت مجدد ارزیابی شود. معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی یادآوری میکند که مسئول کارگروه پسماند سازمان محیط زیست است.
وقتی درخواست جدید از گیلان برای منابع طبیعی ارسال میشود، یعنی سازمان محیط زیست با آن موافق بوده و موضوع برای بررسی نهایی به منابع طبیعی ارسال شده است. البته منابع طبیعی هم شرایط را بررسی میکند و در بررسیهای خود تمام مستندات را در نظر میگیرد. در بررسیهایمان هم میزان آسیبی که به جنگل و اکوسیستم زده میشود، مشخص خواهد شد.
در حالی که شینا انصاری رئیس سازمان محیط زیست در مواضع عمومی خود درباره مدیریت پسماند کشور بر کاهش دفن مستقیم زباله، توسعه تفکیک از مبدأ، بازیافت و اصلاح نظام مدیریت پسماند تاکید کرده و هادی حقشناس، استاندار گیلان، درباره ضرورت بستن سایت سراوان، انتقال پسماندهای ریجکتی و تأمین اعتبارات پروژهها در جلسات مدیریت پسماند سخن به میان میآورد، معلوم نیست با کدام طرح توجیهی قرار است باز هم نزدیک به 10 هکتار از عرصههای طبیعی کشور قربانی مدیریت سنتی پسماند شود.
