تپش قلب نشانه چیست؟ چه زمانی باید نگران شویم؟
در بیشتر موارد تپش قلب خطرناک نیست، اما تپش قلب مکرر، طولانی یا همراه با درد قفسه سینه و تنگی نفس نیاز به بررسی پزشکی دارد.
به گزارش هفت صبح، تپش قلب یکی از علائم شایعی است که بسیاری از افراد آن را تجربه میکنند. ممکن است احساس کنید قلبتان ناگهان تند میزند، محکمتر از معمول میکوبد، یک ضربان جا میاندازد یا ریتم آن نامنظم شده است. استرس و اضطراب، فعالیت بدنی، کمخوابی، کمآبی و مصرف کافئین از دلایل شایع تپش قلب هستند؛ با این حال، گاهی این علامت میتواند با کمخونی، مشکلات تیروئید یا اختلالات ریتم قلب ارتباط داشته باشد.
در بیشتر موارد تپش قلب خطرناک نیست، اما تپش قلب مکرر، طولانی یا همراه با درد قفسه سینه و تنگی نفس نیاز به بررسی پزشکی دارد.
تپش قلب چیست؟
تپش قلب به احساس آگاهانه و غیرمعمول ضربان قلب گفته میشود. این احساس ممکن است در قفسه سینه، گلو یا گردن ایجاد شود و به شکلهای مختلفی مانند کوبیدن قلب، تند شدن ضربان، لرزش یا پریدن ضربان احساس شود.
نکته مهم این است که تپش قلب همیشه به معنی افزایش تعداد ضربان نیست. گاهی تعداد ضربان قلب طبیعی است، اما فرد به دلایل مختلف بیشتر متوجه ضربان خود میشود.
ضربان قلب استراحت در بیشتر بزرگسالان معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. ضربان بالاتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه در حالت استراحت میتواند تندتپشی محسوب شود، اما برای تشخیص علت باید شرایط فرد و علائم همراه نیز بررسی شود.
علائم تپش قلب چیست؟
تپش قلب ممکن است تنها چند ثانیه طول بکشد یا مدت بیشتری ادامه پیدا کند. شایعترین علائم آن عبارتاند از:
- احساس کوبیدن قلب
- تند شدن ضربان قلب
- احساس ضربان نامنظم
- احساس پریدن یا جا افتادن ضربان
- احساس ضربان در گلو یا گردن
- لرزش
- سرگیجه یا سبکی سر
- تعریق
- ضعف و خستگی
- اضطراب و بیقراری
شدت این علائم در افراد مختلف متفاوت است و وجود تپش قلب بهتنهایی لزوماً به معنای وجود بیماری قلبی نیست.
علت تپش قلب چیست؟
علت تپش قلب میتواند از عوامل ساده و موقتی تا بیماریهای زمینهای متفاوت باشد. مهمترین عوامل عبارتاند از:
- استرس و اضطراب
- فعالیت بدنی شدید
- کمخوابی و خستگی
- کمآبی بدن
- مصرف زیاد قهوه، چای و نوشیدنیهای انرژیزا
- تب و عفونت
- کاهش قند خون
- کمخونی
- پرکاری تیروئید
- مصرف برخی داروها و مکملها
- سیگار و مواد محرک
- اختلالات ریتم قلب یا آریتمی
به همین دلیل، برای پیدا کردن علت اصلی تپش قلب باید زمان شروع، مدت و شرایط ایجاد آن مورد توجه قرار گیرد.
علت تپش قلب ناگهانی چیست؟
تپش قلب ناگهانی ممکن است در واکنش به ترس، استرس، درد، فعالیت شدید، تب یا کمآبی ایجاد شود. در چنین شرایطی بدن برای مدت کوتاهی وارد حالت هشدار میشود و ضربان قلب افزایش پیدا میکند.
مصرف کافئین و نیکوتین نیز میتواند باعث بالا رفتن ناگهانی ضربان شود. گاهی نیز یک اختلال ریتم قلب باعث شروع ناگهانی تپش میشود.
اگر بالا رفتن ضربان قلب بدون علت مشخص اتفاق بیفتد، مرتب تکرار شود یا مدت زیادی ادامه داشته باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
آیا استرس و اضطراب باعث تپش قلب میشود؟
بله. استرس و اضطراب میتوانند باعث افزایش فعالیت سیستم عصبی و بالا رفتن ضربان قلب شوند. به همین دلیل، هنگام نگرانی یا ترس ممکن است علاوه بر تپش قلب، لرزش، تعریق، احساس تنگی نفس یا سرگیجه نیز ایجاد شود.
حملات پانیک هم میتوانند با شروع ناگهانی تپش قلب همراه باشند. با این حال، نباید هر تپش قلبی را به اضطراب نسبت داد؛ بهخصوص اگر این علامت جدید، شدید یا مکرر باشد.
علت تپش قلب بعد از غذا چیست؟
تپش قلب بعد از غذا میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. خوردن یک وعده غذایی سنگین، مصرف نوشیدنیهای حاوی کافئین و برخی تغییرات قند خون از عوامل احتمالی هستند.
در بعضی افراد، غذا خوردن باعث میشود فرد بیشتر متوجه ضربان قلب خود شود. اگر تپش قلب بعد از غذا مرتب تکرار شود یا با سرگیجه، ضعف، درد قفسه سینه یا تنگی نفس همراه باشد، بررسی پزشکی ضروری است.
علت تپش قلب هنگام دراز کشیدن چیست؟
بعضی افراد زمانی که دراز میکشند بیشتر متوجه ضربان قلب خود میشوند. کاهش فعالیت و سکوت محیط میتواند باعث افزایش توجه به ضربان شود. وضعیت بدن، استرس، مصرف کافئین، کمآبی و وعدههای غذایی سنگین نیز ممکن است این احساس را تشدید کنند.
با این حال، اگر تپش قلب هنگام دراز کشیدن مرتب اتفاق میافتد یا همراه با علائم دیگری است، بهتر است علت آن بررسی شود.
علت تپش قلب شبانه چیست؟
تپش قلب شبانه میتواند در اثر استرس، اضطراب، مصرف کافئین، تب، کمآبی و برخی اختلالات ریتم قلب ایجاد شود. بعضی اختلالات خواب مانند آپنه خواب نیز ممکن است با افزایش ضربان قلب و بیدار شدن ناگهانی همراه باشند.
اگر فرد مرتباً در خواب با ضربان شدید قلب از خواب بیدار شود، بهخصوص در صورت وجود خروپف شدید یا احساس خفگی هنگام خواب، بهتر است با پزشک مشورت کند.
آیا کمخونی باعث تپش قلب میشود؟
کمخونی یکی از علتهای احتمالی تپش قلب است. وقتی میزان هموگلوبین کاهش پیدا میکند، اکسیژنرسانی به بافتها کمتر میشود و بدن ممکن است برای جبران این وضعیت ضربان قلب را افزایش دهد.
تپش قلب ناشی از کمخونی ممکن است همراه با خستگی، ضعف، رنگپریدگی، سردرد یا تنگی نفس هنگام فعالیت دیده شود.
آیا پرکاری تیروئید باعث تپش قلب میشود؟
بله، پرکاری تیروئید میتواند ضربان قلب را افزایش دهد و باعث تپش شود. در این شرایط ممکن است علائم دیگری مانند تعریق زیاد، لرزش دستها، حساسیت به گرما، کاهش وزن بدون دلیل، بیقراری و ضعف عضلانی نیز وجود داشته باشد.
اگر تپش قلب همراه با چند مورد از این علائم باشد، بررسی عملکرد تیروئید میتواند به تشخیص علت کمک کند.
تپش قلب در زنان چه علتی دارد؟
علت تپش قلب در زنان میتواند مشابه سایر افراد باشد، اما تغییرات هورمونی نیز در برخی دورههای زندگی نقش دارند. قاعدگی، بارداری و دوران نزدیک به یائسگی ممکن است باعث تغییراتی در ضربان قلب یا افزایش حساسیت فرد به ضربان شود.
کمخونی، استرس، مشکلات تیروئید و اختلالات ریتم قلب نیز از دلایل احتمالی هستند.
علت تپش قلب در مردان چیست؟
در مردان نیز عواملی مانند استرس، کمخوابی، کمآبی، مصرف کافئین، سیگار، بعضی داروها و اختلالات ریتم قلب میتوانند باعث تپش شوند.
اگر تپش قلب بهصورت مکرر و بدون عامل مشخص ایجاد شود، بهتر است بیماریهای زمینهای مانند مشکلات تیروئید، کمخونی و اختلالات قلبی بررسی شوند.
علت تپش قلب در کودکان چیست؟
در کودکان افزایش ضربان قلب میتواند در اثر فعالیت، هیجان، تب، کمآبی یا اضطراب رخ دهد. با این حال، تپش قلب مکرر یا طولانیمدت ممکن است به اختلالات ریتم قلب یا برخی مشکلات زمینهای مربوط باشد.
اگر تپش قلب کودک همراه با غش، سرگیجه شدید، درد قفسه سینه یا تنگی نفس باشد، باید سریعاً مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد.
تپش قلب در بارداری طبیعی است؟
افزایش حجم خون و تغییرات هورمونی در دوران بارداری میتواند باعث افزایش ضربان قلب و احساس تپش شود. با این حال، تپش شدید یا مداوم را نباید صرفاً به بارداری نسبت داد.
اگر تپش قلب در دوران بارداری با درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه شدید یا غش همراه باشد، نیاز به بررسی پزشکی دارد.
علت لرزش بدن و تپش قلب چیست؟
لرزش بدن و تپش قلب ممکن است همزمان در اثر استرس، ترس و فعال شدن سیستم عصبی ایجاد شوند. افت قند خون، مصرف زیاد کافئین، تب و کمآبی نیز میتوانند چنین علائمی ایجاد کنند.
اگر این حالت بدون دلیل مشخص یا بهطور مکرر اتفاق بیفتد، بهتر است علت آن بررسی شود.
چگونه تپش قلب تشخیص داده میشود؟
پزشک برای پیدا کردن علت تپش قلب ابتدا درباره زمان شروع، مدت علائم، عوامل تحریککننده و علائم همراه سؤال میکند. در صورت نیاز ممکن است آزمایشهای زیر انجام شود:
نوار قلب
نوار قلب یا ECG فعالیت الکتریکی قلب و ریتم آن را ثبت میکند و میتواند به شناسایی برخی آریتمیها کمک کند.
هولتر قلب
هولتر دستگاهی قابل حمل است که ضربان قلب را برای مدت مشخصی در فعالیتهای روزمره ثبت میکند. این روش زمانی مفید است که تپش قلب گهگاهی رخ دهد و در زمان مراجعه به پزشک وجود نداشته باشد.
اکو قلب
اکوکاردیوگرافی با استفاده از امواج صوتی، ساختار و عملکرد قلب را بررسی میکند.
آزمایش خون
در برخی افراد آزمایش خون برای بررسی علتهایی مانند کمخونی یا اختلالات تیروئید انجام میشود.
درمان تپش قلب چیست؟
درمان تپش قلب به علت ایجاد آن بستگی دارد. اگر تپش به دلیل کمخوابی، کمآبی، استرس یا مصرف زیاد کافئین ایجاد شده باشد، اصلاح این عوامل ممکن است به کاهش علائم کمک کند.
در صورت وجود کمخونی، پرکاری تیروئید یا آریتمی، درمان باید متناسب با بیماری زمینهای انجام شود. بعضی اختلالات ریتم قلب ممکن است به دارو یا روشهای تخصصی مانند ابلیشن نیاز داشته باشند.
مصرف خودسرانه دارو برای کاهش ضربان قلب توصیه نمیشود.
آیا تپش قلب خطرناک است؟
در بسیاری از موارد، تپش قلب خطرناک نیست و پس از برطرف شدن عامل محرک کاهش پیدا میکند. اما گاهی این علامت میتواند نشانه یک اختلال ریتم قلب یا بیماری زمینهای باشد.
بنابراین برای پاسخ به سؤال «آیا تپش قلب خطرناک است؟» باید شدت، مدت، دفعات تکرار و علائم همراه را در نظر گرفت.
چه زمانی تپش قلب خطرناک است؟
اگر تپش قلب همراه با یکی از علائم زیر باشد، باید فوراً مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد:
- درد یا فشار قفسه سینه
- تنگی نفس شدید
- غش یا احساس نزدیک بودن به غش
- سرگیجه شدید
- ضعف ناگهانی
- ضربان بسیار سریع یا نامنظم که برطرف نمیشود
تپش قلب مکرر یا طولانی حتی بدون این علائم نیز بهتر است بررسی شود، بهخصوص اگر بدون علت مشخص ایجاد شود.
آیا تپش قلب باعث سکته میشود؟
تپش قلب بهتنهایی معمولاً باعث سکته نمیشود. با این حال، بعضی اختلالات ریتم قلب که به شکل تپش احساس میشوند، مانند فیبریلاسیون دهلیزی، میتوانند خطر تشکیل لخته و سکته مغزی را افزایش دهند.
بنابراین مهم است که در صورت تکرار تپش قلب، علت اصلی آن مشخص شود.
چگونه از تپش قلب پیشگیری کنیم؟
همه موارد تپش قلب قابل پیشگیری نیستند، اما رعایت چند نکته میتواند به کاهش دفعات آن کمک کند:
- خواب کافی و منظم داشته باشید.
- در صورت حساسیت، مصرف کافئین را کاهش دهید.
- آب کافی بنوشید.
- از سیگار و مواد محرک دوری کنید.
- استرس را با روشهای سالم مدیریت کنید.
- بیماریهایی مانند کمخونی و اختلالات تیروئید را درمان کنید.
- زمان و شرایط بروز تپش قلب را یادداشت کنید تا در صورت نیاز اطلاعات دقیقتری در اختیار پزشک قرار دهید.
جمعبندی
تپش قلب به احساس غیرمعمول ضربان قلب گفته میشود و میتواند در اثر عوامل سادهای مانند استرس، کمخوابی، فعالیت بدنی، کمآبی و مصرف کافئین ایجاد شود. در برخی موارد نیز بیماریهایی مانند کمخونی، پرکاری تیروئید و آریتمی قلبی عامل آن هستند.
تپش قلب کوتاهمدت و گهگاهی معمولاً نگرانکننده نیست، اما اگر مکرر، طولانی، شدید یا همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش یا سرگیجه شدید باشد، نباید آن را نادیده گرفت و لازم است علت آن بررسی شود.
