آغاز هفته جهانی فضا world space week ۲۰۲۶ در ایران با شعار «انقلاب ماهواره‌برها»
بیست‌وششمین هفته جهانی فضا، صبح یکشنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵، همزمان با چهارم اکتبر در سراسر کشور آغاز شد.
به گزارش هفت صبح این رویداد که هر ساله با هدف ترویج علوم فضایی و آگاهی‌بخشی درباره فواید آن برای زندگی بشر برگزار می‌شود، امسال با شعار جهانی «انقلاب ماهواره‌برها» (Rocket Revolution) پیگیری خواهد شد.
مراسم افتتاحیه این هفته در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با حضور ستار هاشمی وزیر ارتباطات، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، حسن سالاریه رئیس سازمان فضایی ایران و جمعی از متخصصان و نخبگان این حوزه برگزار شد.
چرا «انقلاب ماهواره‌برها»؟
انجمن جهانی هفته فضا، شعار امسال را متناسب با تحولات عظیم در صنعت پرتابگرها انتخاب کرده است. این شعار بر تحول سریع در فناوری‌های پرتاب، توسعه پرتابگرهای تجاری، موشک‌های قابل استفاده مجدد و ورود بازیگران جدید (شرکت‌های نوپا و تیم‌های دانشگاهی) به عرصه فضایی تأکید دارد. هدف اصلی، تسهیل دسترسی به فضا و اقتصادی‌تر کردن فعالیت‌های فضایی است؛ موضوعی که ایران نیز با اتکا به دانش بومی در صنعت پرتاب، در آن جایگاه ویژه‌ای دارد.
تاریخچه و اهمیت این هفته
هفته جهانی فضا از ۴ تا ۱۰ اکتبر (۱۲ تا ۱۸ مهرماه) برگزار می‌شود. این بازه زمانی بر اساس دو رویداد تاریخی مهم در صنعت فضایی جهان تعیین شده است:
- ۴ اکتبر ۱۹۵۷: پرتاب «اسپوتنیک-۱» به عنوان نخستین ماهواره ساخت بشر.
- ۱۰ اکتبر ۱۹۶۷: لازم‌الاجرا شدن پیمان اصول حاکم بر فعالیت‌های کشورها در اکتشاف و استفاده صلح‌آمیز از فضا.
ایران از سال ۲۰۰۰ میلادی به جمع برگزارکنندگان این رویداد پیوست و طی سال‌های گذشته همواره جزو ۱۰ کشور برتر دنیا از نظر ثبت و برگزاری رویدادهای فضایی بوده است.
برنامه‌های ویژه و نام‌گذاری روزها
مرتضی نیکخو، دبیر هفته جهانی فضا، با اشاره به اقتدار ایران در صنعت پرتابگرها، از نام‌گذاری ایام این هفته به نام ماهواره‌برهای بومی کشور خبر داد:
- یکشنبه ۱۲ مهر: ماهواره‌بر سفیر
- دوشنبه ۱۳ مهر: ماهواره‌بر سیمرغ
- سه‌شنبه ۱۴ مهر: ماهواره‌بر ذوالجناح
- چهارشنبه ۱۵ مهر: ماهواره‌بر قاصد
- پنجشنبه ۱۶ مهر: ماهواره‌بر قائم
- جمعه ۱۷ مهر: ماهواره‌بر ققنوس
- شنبه ۱۸ مهر: ماهواره‌بر سریر
محورهای اصلی برنامه‌ها: از آموزش تا صنعت
برنامه‌های امسال با تمرکز بر ترویج علوم فضایی برای دانش‌آموزان و دانشجویان و همچنین تقویت همکاری‌های بین‌المللی دنبال می‌شود. برخی از برنامه‌های اجرایی عبارتند از:
- آموزش و ترویج: انجام ۴۵ برنامه رصد نجومی و توزیع کتاب و محصولات آموزشی در مناطق محروم.
- مسابقات دانش‌آموزی: برگزاری مسابقه «کاوش از مدار» (پردازش داده‌های خام فضایی توسط دانش‌آموزان) و مسابقه «یک ماهواره، یک داستان».
- رونمایی‌ها: رونمایی از پنج عنوان کتاب ویژه کودک و نوجوان با محوریت فناوری فضایی.
- مشارکت نهادی: همکاری گسترده با کانون پرورش فکری، آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها (امیرکبیر، علم‌وصنعت، شهید بهشتی) و سازمان‌های تخصصی مانند سازمان هواشناسی و نقشه‌برداری.
نگاهی به آینده
به گفته مسئولان، فعالیت فضایی در ایران دیگر صرفاً محدود به پرتاب ماهواره نیست؛ بلکه تمرکز اصلی بر کاربردی کردن داده‌های فضایی برای مدیریت بحران، کشاورزی، پایش منابع طبیعی و توسعه اقتصاد فضا است. این هفته فرصتی است تا علاوه بر نمایش دستاوردهای تکنولوژیک، نسل جوان و دانش‌آموزان بیش از پیش با آینده‌ای که در آسمان رقم می‌خورد، آشنا شوند.
این رویداد تا روز شنبه ۱۸ مهرماه در سراسر کشور ادامه خواهد داشت.
