هفت صبح| مدیرکل منابع طبیعی استان البرز از تدوین طرحی پژوهشی و کاربردی برای توسعه زراعت چوب در این استان، با استفاده از پساب بازچرخانی شده خبر میدهد. طرحی که غلامعلی فروغی مشاور پروژه انتقال پساب تصفیه خانه ماهدشت احتمال میدهد به دنبال گزارش هفت صبح و توجه به پیشنهاد سهامداران این پروژه تدوین شده است و به زودی مشکل بیمشتری ماندن پساب در استان همجوار تهران را حل خواهد کرد.به دنبال انتشار گزارشی در روزنامه هفت صبح درباره بیمشتری ماندن پساب تصفیه خانه ماهدشت، به نظر میرسد که مسئولان این استان دست به کار شدهاند. دیروز مدیر کل منابع طبیعی استان البرز از تدوین طرحی برای توسعه زراعت چوب در استان تحت مدیریتش با استفاده از آبهای نامتعارف خبر داده است که خبری امیدوارکننده برای سهامداران پروژه انتقال پساب ماهدشت به شمار میرود.
طرح انتقال پساب تصفیه خانه ماهدشت در استان البرز از سال 93 آغاز به کار کرد و 40 سهامدار این طرح، با صرف هزار میلیارد تومان اعتبار، خط انتقال آب سالمسازی شده این تصفیهخانه به دو شهرک صنعتی کوثر و امید البرز را اجرایی کردند تا با تاخیر چند ماهه، پساب تصفیه شده را تحویل بگیرند. قرار بود با فروش این پساب به شهرکهای صنعتی، زمینه بازگشت سرمایه اولیه طرح فراهم شود اما برخی چالشها از جمله امتناع شهرکهای صنعتی از دریافت پساب تحویلی، تحقق این هدف را با مشکل مواجه کرد.اگرچه یکی از اهداف اصلی طرح، کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی تعریف شده بود اما شهرکهای صنعتی البرز که هنوز چاههای آبشان فعال است، به گفته سهامداران این طرح تن به خرید آب تصفیه شده ندادند و پسابی که تا درِ شهرکهای صنعتی منتقل شده بود، بدون مشتری ماند.
زراعت چوب به کمک پساب
حال اصغر بیات مدیرکل منابع طبیعی استان البرز به ایرنا خبر داده که طرحی پژوهشی- کاربردی برای توسعه زراعت چوب در این استان تدوین شده است. در این طرح با ارزیابی و امکان سنجی عرصههای مستعد زراعت چوب با استفاده از پساب بازچرخانی شده، صنوبر تولید خواهد شد. خبری که برای سهامداران پروژهای که پساب روی دستشان مانده، خبری امیدبخش به حساب میآید. به گفته بیات، از اهداف مهم طرح زراعت چوب، امکان سنجی مناطق مستعد توسعه زراعت چوب با در نظر گرفتن تمام ملاحظات زیست محیطی، تولید نقشه پهنهبندی عرصههای مستعد زراعت چوب با در نظر گرفتن منابع پساب استان البرز در راستای مدیریت آبهای نامتعارف و کاهش فشار بر منابع آب شیرین است.
این طرح با مجوز سازمان مدیریت و برنامهریزی البرز و همکاری معاونت پژوهشی دانشکدههای کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران تدوین شده و قرار است که در 6 ماهه ابتدای سال آینده به مرحله اجرا برسد. اجرای این طرح به حل بخشی از مشکلات کم آبی در استان البرز کمک میکند و قرار است که شهرکهای صنعتی این استان، عرصههای مستعد زراعت چوب خود را شناسایی کرده و به کمک پساب تصفیه شده، علاوه بر تامین نیازهای چوبی کشور، زمینه کنترل آلودگیهای محیط زیستی و کنترل ریزگردها را هم فراهم کنند.
تاثیر مثبت زراعت چوب بر مصرف پساب
غلامعلی فروغی مشاور حقوقی پروژه ماهدشت احتمال میدهد که طرح ارائه شده توسط اداره منابع طبیعی استان البرز به دنبال گزارش منتشر شده در هفت صبح و پیشنهاداتی باشد که صاحبان 20 میلیون متر مکعب پساب تصفیه شده به سازمان امور اراضی کشور، ارائه دادهاند.او میگوید که ما به سازمان امور اراضی بر اساس آب موجودی که در اختیار داشتیم، طرحی ارائه دادیم و به آنها اعلام کردیم که با استفاده از این آب میتوانند برخی کارها را انجام دهند که یکی از این کارها، زراعت چوب بود.
به گفته فروغی، در این نامه آمادگی سهامداران پروژه برای مشارکت در پروژههای زراعت چوب اعلام میشود. زیرا به کمک توسعه زراعت چوب میتوان برای 200 تا 300 فارغالتحصیل کشاورزی بیکار اشتغال ایجاد کرد. پروژه تصفیه پساب فرصت مناسبی ایجاد میکند که با همکاری دستگاههای حاکمیتی، زمینه ایجاد اشتغال برای فارغالتحصیلان بیکار فراهم شود. از طریق زراعت چوب علاوه بر کاهش فشار بر جنگل، زمینه توسعه کشور هم فراهم میشود. البته فروغی معتقد است که طرح نوشته شده توسط منابع طبیعی استان البرز بسیار کلیتر از پیشنهاداتی است که توسط آنها ارائه شده اما قطعا اجرای چنین طرحی میتواند در خرید پساب از سهامداران پروژه ماهدشت موثر باشد. زیرا دستگاههای دولتی میتوانند زمین تامین کنند و اگر بانک هم مشارکت کرده و تسهیلات تخصیص دهد، علاوه بر انجام یک فعالیت اقتصادی، زمینه اشتغال بیکاران را فراهم کرده و پساب موجود در استان البرز هم مشتری پیدا خواهد کرد.
امکان استفاده از بخش عمده پساب در کشاورزی
در پیشنهادات مطرح شده از سوی سهامداران به امور اراضی آمده است که امکان استفاده از 14 میلیون متر مکعب پساب تصفیه شده در بخش کشاورزی وجود دارد. بنابراین صاحبان این پساب میتوانند در طرحهای مشارکتی تامین آب مورد نیاز شهرکهای کشاورزی، تولید گلهای زینتی با پتانسیل صادراتی، تامین آب مورد نیاز محصولات باغی شوری پسند، طرح مشارکتی تولید پنبه در صورت تامین زمین از سوی دستگاه حاکمیتی، همکاری کنند. همچنین تامین آب صنعتی مورد نیاز خودرو و صنایع خودروسازی و تامین نیازهای صنایع چرم و رنگسازی از دیگر پیشنهاداتی است که از سوی مجریان پروژه مطرح میشود. بحران بیمشتری ماندن پساب تصفیهخانه ماهدشت میتواند با همافزایی میان بخش خصوصی و نهادهای دولتی به فرصتی برای توسعه پایدار استان البرز تبدیل شود.
تدوین طرح زراعت چوب با استفاده از پساب بازچرخانیشده، اگر از مرحله مطالعه به اجرا برسد، نهتنها به مدیریت آبهای نامتعارف و کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی کمک خواهد کرد، بلکه میتواند زمینه اشتغال فارغالتحصیلان بخش کشاورزی، کاهش وابستگی به واردات چوب، کنترل ریزگردها و بهبود شرایط زیستمحیطی را فراهم کند. اما اکنون موفقیت این ایده بیش از هر چیز به اراده اجرایی، تامین زمین مناسب، حمایت بانکی و ایجاد سازوکارهای مشارکتی شفاف وابسته است. در صورت تحقق این پیشنیازها، پسابی که امروز بدون مشتری مانده، میتواند به موتور محرک طرحهای تولیدی و زیستمحیطی استان تبدیل شود؛ مسیری که هم منافع سرمایهگذاران را تامین میکند و هم گامی در جهت مدیریت هوشمند منابع آب و توسعه متوازن البرز خواهد بود.
