هفت صبح| تهران سالهاست با تضادهای اقتصادی شناخته میشود. شهری که فاصله درآمدی را میتوان در چند خیابان تجربه کرد. این روزها نشانه تازهای از این فاصله دیده میشود به نام «شارژ ساختمان»؛ هزینهای که رقم آن در برجهای لوکس شمال شهر به سطحی رسیده که با اجاره یک واحد مسکونی در بخش بزرگی از پایتخت برابری میکند. شارژ ساختمان زمانی عددی حاشیهای در سبد هزینه خانوار بود اما امروز در پروژههای فوقلوکس به یکی از مهمترین هزینههای ماهانه تبدیل شده و گاهی حتی پیش از خرید یا اجاره، معیار تصمیمگیری محسوب میشود. آنچه تغییر کرده، فقط رقمها نیست و مفهوم سکونت شهری نیز دگرگون شده است.
شارژهایی که خبرساز شدند
بررسیهای میدانی بازار املاک نشان میدهد برخی ساختمانهای شاخص در محلههای فرشته و الهیه شارژهای بسیار بالایی دارند. ارقامی که حتی فعالان قدیمی بازار مسکن را شگفتزده کرده است.
نمونههایی از شارژ ماهانه در این ساختمانها
چناران پارک، فرشته: حدود ۵۵ میلیون تومان
برجباغ گوهر کامران، فرشته: حدود ۵۵ میلیون تومان
ساختمان هرمس، فرشته: نزدیک به ۱۰۰ میلیون تومان
برجباغ پارادایس پارک، الهیه: حدود ۱۱۰ میلیون تومان
این مبالغ مربوط به هزینه نگهداری مشاعات و خدمات ساختمان است و جدا از قبوض مصرفی داخل واحدها محاسبه میشود.
مقایسهای که تصویر واقعی را روشن میکند
برای فهم ابعاد این اعداد باید آنها را کنار بازار اجاره قرار داد. فایلهای فعال در مناطق مرکزی تهران نشان میدهد یک آپارتمان یک تا دوخوابه متوسط معمولاً با رهنی حدود یک تا یکونیم میلیارد تومان عرضه میشود. سطحی که معادل اجاره ماهانه حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان است.در نتیجه، شارژ برخی برجهای لوکس از هزینه اجاره کامل یک خانه در مرکز شهر عبور کرده است. یعنی هزینه استفاده از امکانات مشترک یک ساختمان میتواند از کل هزینه سکونت یک خانواده در واحدی مستقل بیشتر باشد. این نقطه، جایی است که شارژ ساختمان به شاخصی برای سنجش فاصله اقتصادی تبدیل میشود.
ساختمانهایی با مدیریت هتلگونه
برجهای فوقلوکس ساختاری متفاوت از ساختمانهای معمولی دارند. اداره این مجموعهها شباهت زیادی به مدیریت هتلهای بزرگ دارد و همین موضوع هزینههای جاری را افزایش میدهد. خدمات رایج در این ساختمانها شامل لابیمن شبانهروزی، تیم امنیتی ثابت، مجموعههای ورزشی، استخر و فضاهای رفاهی گسترده، نگهداری تخصصی فضای سبز، سیستمهای هوشمند کنترل ساختمان و خدمات نظافت دائمی است. هر یک از این بخشها به نیروی انسانی، تجهیزات تخصصی و مصرف انرژی بالا نیاز دارد. در چنین ساختاری ساختمان عملاً به یک سازمان خدماتی تبدیل میشود. سازمانی که باید هر روز فعال بماند و کیفیت خدمات خود را حفظ کند.
اقتصاد پنهان پشت شارژهای سنگین
بخش بزرگی از شارژ صرف هزینههایی میشود که در نگاه اول دیده نمیشود. حقوق کارکنان سهم قابل توجهی از بودجه ساختمان را تشکیل میدهد. افزایش سالانه دستمزدها نیز مستقیماً بر شارژ اثر میگذارد. عامل مهم دیگر هزینه نگهداری تجهیزات است. آسانسورهای پرسرعت، سیستمهای تهویه مرکزی، تجهیزات استخر و سامانههای هوشمند نیازمند سرویسهای تخصصی هستند. بسیاری از این تجهیزات وارداتیاند و قیمت قطعات آنها با نرخ ارز تغییر میکند. هر تعمیر اساسی میتواند هزینهای قابل توجه ایجاد کند که میان واحدها تقسیم میشود. به همین دلیل شارژ در این برجها بیشتر شبیه هزینه نگهداری یک مجموعه خدماتی بزرگ است تا یک ساختمان مسکونی معمولی.
لوکستر شدن به هر قیمت
بازار املاک لوکس تهران وارد مرحلهای از رقابت امکانات شده است. سازندگان برای ایجاد تمایز میان پروژهها، سطح خدمات را افزایش دادهاند. امکاناتی مانند روفگاردنهای وسیع، سالنهای چندمنظوره، اسپا یا فضاهای تفریحی اختصاصی به بخشی از استاندارد پروژههای جدید تبدیل شده است.این رقابت در زمان فروش جذابیت ایجاد میکند، اما در مرحله بهرهبرداری هزینه نگهداری دائمی تولید میکند. هر امکانات جدید، نیروی انسانی و مصرف انرژی بیشتری میطلبد و در نهایت به شارژ ماهانه منتقل میشود.
انرژی؛ متغیری که شارژ را بالا میبرد
مصرف انرژی در برجهای لوکس بسیار بیشتر از ساختمانهای معمولی است. استخرهای گرم، تهویه دائمی، نورپردازی نما و فعالیت پیوسته آسانسورها مصرف برق و گاز را افزایش میدهد. تغییر تعرفههای انرژی نیز اثر مستقیمی بر هزینه مشاعات دارد. در واقع، این ساختمانها از نظر مصرف انرژی شباهت بیشتری به مجتمعهای تجاری دارند تا واحدهای مسکونی رایج. همین موضوع باعث میشود افزایش هزینه انرژی سریعتر در شارژ ماهانه منعکس شود.
تغییر معنای خانه در شهر بزرگ
در این ساختمانها خانه صرفاً محل سکونت تلقی نمیشود. مجموعهای از خدمات رفاهی، امنیتی و مدیریتی در کنار فضای مسکونی قرار گرفته است. سکونت در چنین پروژههایی نوعی تجربه خدماتی محسوب میشود؛ تجربهای که هزینه ثابت ماهانه بالایی دارد. این تغییر نشان میدهد مفهوم رفاه شهری در حال بازتعریف است. کیفیت خدمات، سطح امنیت و میزان آسایش به بخشی از ارزش اقتصادی ملک تبدیل شدهاند.
شارژ بهعنوان شاخص جدید نابرابری
تا چند سال پیش قیمت خرید ملک معیار اصلی فاصله طبقاتی در بازار مسکن بود. اکنون شارژ ساختمان نیز به شاخصی تازه تبدیل شده است. مقایسه ساده میان شارژ برجهای لوکس و اجاره واحدهای متوسط نشان میدهد شکاف اقتصادی چگونه در زندگی روزمره نمود پیدا میکند. در یک سوی شهر، خانوارها بخش بزرگی از درآمد خود را صرف تأمین اجاره میکنند. در سوی دیگر، هزینه نگهداری ساختمان به سطحی رسیده که با هزینه کامل زندگی یک خانواده برابری دارد. این تفاوت، تصویری ملموس از چندلایه شدن اقتصاد شهری ارائه میدهد.
آینده شارژهای لاکچری
تحلیلگران بازار مسکن معتقدند روند افزایشی شارژ ادامه خواهد داشت. رشد دستمزدها، افزایش هزینه انرژی و وابستگی تجهیزات به واردات سه عامل پایدار این روند هستند. هرچه ساختمانها پیچیدهتر و خدماتیتر شوند، هزینه نگهداری نیز افزایش مییابد. برخی پروژههای جدید تلاش میکنند با فناوریهای مدیریت مصرف انرژی، هزینهها را کنترل کنند. با این حال تجربه بازار نشان میدهد سطح خدمات بالا همواره هزینه ثابت قابل توجهی ایجاد میکند.
تهران شهری با دو تعریف از سکونت
شارژهای نجومی بیش از یک عدد اقتصادی هستند؛ آنها نشانه تغییرات عمیق در ساختار اجتماعی شهر محسوب میشوند. در تهران امروز، تجربه زندگی میتواند از یک آپارتمان ساده با حداقل امکانات تا اقامت دائمی در مجموعهای با خدمات هتلگونه گسترده باشد. داستان برجهای لاکچری روایت تغییر سبک زندگی شهری است؛ تغییری که فاصله اقتصادی را در ملموسترین شکل ممکن، یعنی هزینه ماهانه خانه، نمایان میکند. خانه برای گروهی به تجربهای خدماتی و پرامکانات تبدیل شده و برای گروهی دیگر همچنان مهمترین دغدغه، حفظ امکان سکونت در شهری است که هر روز گرانتر میشود.
