روزنامه هفت صبح، کیوان حسینیان| هفته گذشته شاید فیلمها و سریالهای جدید خیلی خبرساز نبودند ولی در عوض حرف و حدیثهای مربوط به پشت صحنه سینما زیاد بود. در شرایطی که فروش فراتر از انتظار «برادران سوپر ماریو» ادامه دارد و فیلم «پیتر پن و وندی» و سریال پرخرج «سیتادل» روی سرویسهای استریم چندان با استقبال مواجه نشده، هالیوود با دو تهدید تازه دست و پنجه نرم میکند؛ اعتصاب گسترده فیلمنامهنویسان از یکسو و رشد سریعالسیر هوش مصنوعی از سوی دیگر.
«برادران سوپر ماریو» به طرز مهارناپذیری به اکران خود ادامه میدهد و در سومین هفته از نمایش فیلم، مجموع فروش جهانی آن از مرز یک میلیارد دلار گذشت. حالا نه فقط یکی از پرفروشترین فیلمهای سال، بلکه کسب عنوان پرفروشترین انیمیشن تاریخ به هدف بعدی برای «برادران سوپر ماریو» تبدیل شده است. البته معروفترین لولهکش دنیا کار سختی در پیش دارد، چرا که از این هفته اکران قسمت سوم «نگهبانان کهکشان» شروع خواهد شد و با توجه به واکنشهای عموما مثبت به ساخته جدید جیمز گان، باید منتظر بازگشت قدرتمندانه مارول به سینماها باشیم.
به غیر از این، در هفته گذشته شاهد اکران چند فیلم تازه بودیم که البته هیچکدام به ترکیب گیشه فروش تکان اساسی وارد نکردند. کمدی-درام «خدایا آنجا هستی؟ منم مارگارت» با کمتر از 7 میلیون دلار فروش در رده سوم جدول باکس آفیس آمریکای شمالی قرار گرفت ولی واکنشهای مثبت منتقدان و تماشاگران را به همراه داشت. داستان درباره چالشهای یک دختر نوجوان در سالهای بلوغ و ارتباط با مادر و مادربزرگش است که نقششان را ریچل مکآدامز و کیتی بیتس بازی کردهاند.
دیگر فیلمی که با واکنش مثبت منتقدان مواجه شده، «جامعه مودب» کمدی ماجراجویانه ندا منظور است. این فیلم انگلیسی که اولین تجربه سینمایی این نویسنده آثار موفق تلویزیونی به حساب میآید، داستان دختر جوانی را با اصالت پاکستانی-هندی روایت میکند که میخواهد به عرصه بدلکاری در سینما وارد شود. فروش فیلم در آمریکا چشمگیر نبوده و حتی به آثار پرفروش باکسآفیس هم راه پیدا نکرده اما در عوض با حمایت سینماگرانی چون ادگار رایت مواجه شده است. «بیو میترسد» دیگر فیلم پرسروصدا و تحسینشده این روزها نیز همچنان اوضاع خوبی در گیشه ندارد.
اما فیلم پرسروصدای هفته محصول جدید دیزنی یعنی «پیتر پن و وندی» بود که به جای نمایش در سالنهای سینما، مستقیم بر روی سرویس دیزنی پلاس منتشر شد. رفتاری که نشان میدهد دیزنی امید چندانی به فروش فیلم نداشته، درست مانند دیگر اقتباسهای لایو-اکشن اخیر از انیمیشنهای کلاسیک، یعنی «مولان» و «پینوکیو». با این وجود واکنش منتقدها به ساخته جدید دیوید لاوری نسبتا مثبت بوده و از اجرای هنرمندانه و تلاشش برای ساخت یک فیلم جدی و نه صرفا سرگرمی کودکانه استقبال کردهاند.
برخلاف منتقدان، تماشاگران اصلا «پیتر پن و وندی» را دوست ندارند و فیلم را در شبکههای اجتماعی مورد حمله قرار داده و از دستکاریهای دراماتیک تحت تاثیر جو زمانه (مانند مسائل نژادی) حسابی شاکی شدهاند. به نظر میرسد که «پیتر پن» یکی دیگر از آن متون طلسم شده است که در اقتباسهای لایواکشن تمام فیلمسازها را زمینگیر میکند. از استیون اسپیلبرگ با «هوک» بگیرید که یکی از ناموفقترین تجربیات کارنامهاش را رقم زد تا جو رایت و الان دیوید لاوری.
حتی اقتباس غیرمعمول و متفاوت بن زایتلین (خالق فیلم تحسینشده «هیولاهای حیات وحش جنوب») نیز سال 2020 با شکست مواجه شد. البته نفرین «پیتر پن» مهمترین نگرانی هالیوودیها در روزهای اخیر نیست، چرا که بعد از دو دهه دوباره شاهد اعتصاب گسترده فیلمنامهنویسان برای تغییر شرایط کاری و افزایش سهم خود از سود آثار سینمایی و تلویزیونی خواهیم بود و به احتمال زیاد تا چند هفته تمام تولیدات استودیویی تحت تاثیر این اعتصاب صنفی قرار میگیرد. اتفاقی که اگر طولانی و فرسایشی شود، ضررهای سنگینی را برای استودیوها، شبکههای تلویزیونی و سرویسهای استریم به دنبال خواهد داشت.
فعلا در مرحله آرامش قبل از طوفان قرار داریم و این را میشود در همایش سینماکان که هفته گذشته برگزار شد، مشاهده کرد. استودیوها محصولات مهم امسال خود را پشت درهای بسته برای اهالی رسانه معرفی کردند و طبعا به دلیل بگیر و ببند شدید، هیچ ویدئو یا عکسی از مراسم به بیرون درز نکرده.
اما به غیر از آثار کنجکاویبرانگیز فیلمسازانی چون مارتین اسکورسیزی، گرتا گرویگ، کریستوفر نولان و…، چند پروژه جدید هم رونمایی شدند. مانند پیشدرآمد «بازیهای عطش» یا همان «هانگر گیمز» که داستانش به سالها قبل از سری فیلمهای اصلی برمیگردد و چگونگی شکلگیری این بازیهای مرگبار را به تصویر میکشد.
همچنان بازار اظهارنظرهای سینمایی داغ است. مثلا هفته گذشته، مارتین اسکورسیزی که قبلا از علاقهاش به ساختههای اری استر گفته بود، در جلسهای که به بهانه نمایش فیلم جدید او یعنی «بیو میترسد» ترتیب داده شده بود، از شباهت این فیلم به «بری لیندونِ» استنلی کوبریک صحبت کرده. البته نه در بحث فرم، روایت یا ژانر بلکه از نظر جاهطلبی و بداعت.
اسکورسیزی فیلم جدید استر را یکی از شگفتانگیزترین صداها در سینمای امروز خوانده و تعریف کرده که چطور خیلیها زمان نمایش «بری لیندون» نیز از فیلم کوبریک متنفر بودند اما سالها بعد که آن را درک کردند، دیگر نمیتوانستند ازش چشم بردارند. این حرفهای اسکورسیزی کنجکاویبرانگیز به نظر میرسد ولی آمار فروش هفتگی باکسآفیس نشان میدهد که هنوز به اندازه کافی روی فیلمبازها تاثیرگذار نبوده!
جیم جارموش هم که کار انتخاب بازیگر برای فیلم جدیدش را شروع کرده، در گفتوگویی که با گاردین داشته برای مناسبات سابق صنعت سینما ابراز دلتنگی کرده و توضیح داده که شرایط فیلمسازی در دنیای امروز به طور کامل تغییر کرده. ظاهرا در میان فیلمسازان کهنهکار، استیون اسپیلبرگ بیشتر با زمانه همراه است.
چون هفته گذشته در نشست شخصیتهای برگزیده نشریه تایم، به سوالات میزبان مراسم پاسخهای متفاوت داده. مثلا در باب اینکه چه زمانی قرار است امثال اسکورسیزی و اسپیلبرگ در نسل جدید فیلمسازان ظهور کنند، توضیح داده که لازم نیست خیلی به گذشته نگاه کنیم و برای پیدا کردن استعداد باید حواسمان به کسانی باشد که میتوانند فراتر از قراردادها و قواعد عمل کنند.
اسپیلبرگ از جردن پیل بهعنوان فیلمساز مورد علاقهاش در نسل جدید یاد کرده که هر بار به شیوهای متفاوت میتواند ایدهها را از آن خود کند و فیلمی اصیل و تازه بسازد. ضمنا در همین نشست اعلام کرد که قسمت پنجم «ایندیانا جونز» را دیده و از حال کار جیمز منگولد راضی بوده است.
سری هم بزنیم به تلویزیون. هفته گذشته «سیتادل» محصول جدید آمازون که با همکاری برادران روسو ساخته شده، سروصدای زیادی به پا کرد. علاوهبر حضور ریچارد مدن و پریانکا چوپرا بهعنوان بازیگران اصلی این تریلر-تخیلی که فصل اول آن در شش اپیزود ساخته شده، نکته قابل توجه بودجه بالای تولید سریال با رقمی در حدود سیصد میلیون دلار است که موجب شده تا بعد از «حلقههای قدرت»، بهعنوان گرانترین محصول تاریخ تلویزیون (و البته سرویسهای استریم) شناخته شود.
با این وجود واکنشها به دو اپیزود ابتدایی سریال چندان مثبت نبوده و منتقدها چندان روی خوش نشان ندادهاند. تجربههای قبلی نشان میدهد که برای قضاوت نهایی درباره محصولات آمازون باید کمی بیشتر صبر کنید.به بهانه همین سریال، برادران روسو طی روزهای گذشته در رسانههای سینمایی حضور پررنگی داشتهاند و در این میان بخشی از حرفهایشان خبرساز بود.
سازندگان فیلمهای ابرقهرمانی موفقی چون «انتقامجویان»، در حاشیه جشنواره فیلم سندز راجع به تاثیر هوش مصنوعی بر سینما، گفتهاند که حدود دو سال فاصله داریم تا هوش مصنوعی تمام ابزارهای لازم برای فیلمسازی را تسخیر کند و به جایی برسیم که بر اساس ایده به شما فیلم کامل تحویل بدهد! ایدهای که شاید ترسناک باشد و انگار بعد از تماشای محصولاتی که با توجه به الگوریتمهای دادهکاوی سرویسهای استریم ساخته شدهاند، باید خود را برای دیدن تولیدات مستقیم هوش مصنوعی آماده کنیم.
