روزنامه هفت صبح، محمد صابری| «مردم با اینهمه گرفتاری میخوان دو ساعت توی سینما بخندن!» اصلا معلوم نیست کی و کجا این گزاره تبدیل به یک قاعده پذیرفتهشده در سینمای ایران شده اما گاهی واقعیتها چنان رقم میخورد که ما هم ناگزیر از پذیرش آن میشویم! بالاخره نمیتوان کتمان کرد در بحرانیترین شرایط سینمای ایران در سایه کرونا و تبعات پس از آن، این فیلم «دینامیت» بود که باعث انفجار در گیشههای راکد شد و جان دوباره به سینمای ایران بخشید. نمیتوان کتمان کرد که وقتی فهرست فیلمهای پرفروش سالانه سینمای ایران را مرور میکنیم، بیش از دو دهه است که فیلمهای کمدی، صدرنشین بلامنازع گیشهها بودهاند و جز در موارد استثنایی هیچ فیلم غیرکمدیای نتوانسته است عنوان پرفروشترین فیلم سال را از آن خود کند.
اینها نشان میدهد که با هر سختگیری و وسواسی هم که بخواهیم درباره تولیدات سینمای ایران نظر بدهیم، نمیتوانیم جنبه سرگرمی را از آن حذف کنیم؛ مخاطبان سینمای ایران مانند همه جای دنیا، هنوز بهدنبال سرگرمی و فراغت، مسیرشان به سالنهای تاریک سینما میافتد و طبیعی است که فیلمهای کمدی شانس بیشتری برای جلب رضایت آنها داشته باشند. اما این به معنای تسلیم مطلق فیلمهای غیرکمدی نیست. وضعیت قابل قبول فیلمهایی مانند «علفزار»، «تیتی» و این اواخر «ملاقات خصوصی» در اکران همین امسال بهانهای شد تا سراغ پرفروشترین فیلمهای غیرکمدی هر سال در یک دهه اخیر برویم؛ این فیلمها چطور مخاطبان خود را سرگرم کردند؟
علفزار/ 1401
فیلم «علفزار» با فروش بالغ بر 22 میلیارد تومانی در سال جاری توانسته است عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 650 هزار نفر را به سینماها کشانده است.
از فیلم چه میدانیم؟
درباره فیلم «علفزار» بیش از نام کاظم دانشی که بهعنوان یک فیلماولی این فیلم را به جشنواره فیلم فجر رسانده بود، حضور بهرام رادان در مقام تهیهکننده برای اصحاب رسانه و منتقدان کنجکاویبرانگیز بود. فیلم در حالی در جشنواره فجر دو سال پیش رونمایی شد که اطلاعات چندانی دربارهاش نداشتیم و به همین دلیل موقعیت داستانی تکاندهنده آن تبدیل به اصلیترین قلاب آن برای جلب رضایت مخاطبان در ایام جشنواره شد. «علفزار» دست روی سوژه ملتهبی گذاشته و سراغ پروندهای مرتبط با یک تجاوز گروهی رفته است!
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
اصلیترین برگ برنده فیلم سینمایی «علفزار» در برقراری ارتباط با مخاطب، بیتردید سوژه تکاندهنده آن است. هرچند ورود به موضوعی مرتبط با تجاوز گروهی بهشدت دست و پای فیلمساز را در اولین گام فیلمسازیاش بسته و دایره روایتگری را برای او محدود کرده اما به پشتوانه همین سوژه، مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است. کاظم دانشی با فضاسازی و قرار دادن کاراکترها در موقعیتی ملموس برای مخاطبان، تأثیرگذاری روایت فیلمش را دوچندان کرده است. درخشش پژمان جمشیدی با یک نقش جدی در این فیلم را هم نباید نادیده گرفت.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
اکران سینمای ایران در سال جاری، هر چند تا حدود زیادی از سایه کرونا خارج شده بود اما التهابات اجتماعی و شرایط پیشبینی نشدهای که در کشور بروز پیدا کرد، فعالیت طبیعی سینماها را هم تحتتأثیر خود قرار داد و بیشترین تأثیر را هم روی رغبت فیلمسازان برای ورود آثارشان به اکران عمومی داشت. در این شرایط بیشترین توفیق را مسعود اطیابی با فیلم «انفرادی» بهدست آورد. فیلمی که با نقشآفرینی رضا عطاران بالغ بر 77 میلیارد تومان فروش داشت. «سگبند» و «بخارست» هم دیگر فیلمهای کمدی پرفروش امسال هستند.
نکته ویژه
یکی از نکاتی که توفیق دو فیلم «علفزار» و «ملاقات خصوصی» در فرآیند اکران سال جاری بهخوبی به اثبات رسانده است، ظرفیت بالای فیلمسازان فیلماولی برای خلق روایتهایی متناسب با سلیقه مخاطبان امروز سینمای ایران است. ظرفیتی که در ویترین جشنواره فیلم فجر چهلویکم هم نمایندگانی داشت. این نسل جدید از فیلمسازان آیا میتوانند مخاطبان تازهای را هم با آثار خود همراه کرده و به سینمای ایران فرابخوانند؟
قهرمان/ 1400
فیلم «قهرمان» با فروش بالغ بر 12 میلیارد تومانی در سال 1400 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 500 هزار نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
الان دیگر میتوان عنوان پرحاشیهترین فیلم کارنامه اصغر فرهادی را به آن داد. فیلم «قهرمان» هر چند فرآیند تولید بیحاشیهای را در شیراز طی کرد و رونمایی از آن در جشنواره فیلم کن هم با اتفاقات خوبی برای عواملش همراه شد اما زمزمه کپیبرداری ایده مرکزی فیلم از یک فیلم مستند به کارگردانی یکی از هنرجویان کارگاههای اصغر فرهادی حاشیههایی را برای فیلم رقم زد که همچنان هم ادامه دارد. «قهرمان» داستانی تکاندهنده درباره جامعهای دارد که خودش قهرمانی را به اوج میرساند و خودش هم او را بر زمین میزند!
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
طبیعی است که اصلیترین عامل در توفیق فیلم «قهرمان» در گیشه را نام اصغر فرهادی بدانیم. کارگردان شاخصی که هم مخاطبان خاص و حرفهای سینما پیگیر آثار او هستند و هم مخاطبان عام در چرخه اکران عمومی از ساختههایش استقبال میکنند. «قهرمان» اما فراتر از این نکات به دلیل خبرهای مخابره شده درباره حضورش در جشنواره کن و جوایز بینالمللیای که شکار کرده بود، از فیلمهای موردانتظار برای مخاطبان سینمای ایران بهشمار میرفت. نقشآفرینی درخشان امیر جدیدی در نقش اصلی فیلم هم از برگبرندههای این فیلم فرهادی محسوب میشود.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
سال 1400 سالی بود که سینمای ایران در تکاپوی عبور از سایه سنگین کرونا بود و هنوز شرایط عمومی حاکم نشده بود. به همین دلیل هم فیلمها با تضمینهایی از سوی سازمان سینمایی حاضر به ورود به چرخه اکران میشدند. در این شرایط مسعود اطیابی با فیلم «دینامیت» پیشقدم شد و توانست با یک شوک، گیشه سینماها را احیا کند. «دینامیت» با حضور پژمان جمشیدی و احمد مهرانفر، 58 میلیارد تومان فروش کرد و صدرنشین جدول اکران سال شد. «گشت 3» با فروش 43 میلیاردی هم دیگر کمدی پرفروش این سال بود.
نکته ویژه
یکی از نکات مهم درباره کارنامه سینمایی اصغر فرهادی که از چهرههای بینالمللی سینمای ایران بهشمار میرود، توفیق بیشتر فیلمهای داخلی او به نسبت تجربههای خارجیاش در گیشه است. فرهادی که فیلمسازی در خارج از کشور و با ستارههای مطرح سینمای جهان را تجربه کرده، هنوز نتوانسته در خارج از ایران فیلمی بسازد که توفیق آثار داخلیاش را برایش به همراه داشته باشد و این نکتهای است که خودش نیز به آن واقف است.
شنای پروانه/ 1399
فیلم «شنای پروانه» با فروش بالغ بر 3 میلیارد تومانی در سال 99 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 200 هزار نفر را در شرایط کرونایی به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
سابقه محمد کارت در عرصه سینمای مستند و کوتاه آنقدر درخشان بود که بسیاری چشم انتظار رونمایی از اولین تجربه او در مقام کارگردان فیلم بلند سینمایی بودند. «شنای پروانه» فیلمی بود که تهیهکنندگی آن را رسول صدرعاملی برعهده داشت و اتفاقا فیلمی برخاسته از همان دغدغههای همیشگی محمد کارت در سینمای مستند و کوتاه بود. فیلم داستانی پرکشش از یک بحران در خانوادهای متعلق به طبقه پایین جامعه را روایت میکرد و بخش عمدهای از روایت آن متمرکز بر روابط لاتهای پایین شهری بود؛ همان قشری که کارت پیشتر درباره آنها مستندسازی کرده بود.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
بازخوردهای مثبت نسبت به فیلم «شنای پروانه» پس از رونمایی از این فیلم در جشنواره فیلم فجر را میتوان جدیترین پشتوانه آن برای ورود به چرخه اکران عمومی آنهم در یکی از عجیبترین دورههای اکران در سینمای ایران دانست. فیلم بهرغم اکران در دوران تعطیلی فراگیر سالنهای سینمایی به پشتوانه حضور بازیگرانی همچون جواد عزتی، طناز طباطبایی و امیر آقایی توانست عملکرد قابلقبولی در گیشه داشته باشد. البته که انتظارها از فیلم بسیار فراتر از آن چیزی بود که امروز بهعنوان فروش این فیلم در گیشه به ثبت رسیده است.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
سال 99 و در اوج دوران تعطیلات بلندمدت سینماها در پی فراگیری ویروس کرونا، فیلمهای شاخص هیچ رغبتی برای اکران عمومی نداشتند و میدانستند که شرایط نابسامانتر از آن است که بتوانند امید به فروش در سینماها داشته باشند. در این دوران و در میان معدود فیلمهایی که برای قربانی شدن پیشقدم شدند، «شنای پروانه» با 3 میلیارد و 300 میلیون تومان پرفروشترین فیلم سال شد و پس از آن فیلم کمدی «خوب، بد، جلف2» با 5/1میلیارد تومان جایگاه دوم را از آن خود کرد.
نکته ویژه
فیلمهایی که در سال 99 روی پرده رفتند را میتوان جدیترین قربانیان سینمای ایران در فرآیند عبور از بحران کرونا توصیف کرد. آثاری که هر چند طولانیمدت روی پرده بودند اما هراس از حضور در سالنهای سینما، شانس استقبال مخاطبان از آنها را به صفر رسانده بود. «شنای پروانه» بعدها در اکران آنلاین بیش از 5 میلیارد تومان فروش کرد تا ثابت شود حقش از اکران عمومی خیلی بیشتر از 3 میلیارد بود!
متری شیشونیم/ 1398
فیلم «متری شیشونیم» با فروش بالغ بر 27 میلیارد تومانی در سال 98 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم دو میلیون و 300 هزار نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
قابل پیشبینی بود که بعد از توفیقات بهدست آمده برای فیلم «ابد و یک روز» بهعنوان اولین فیلم بلند سعید روستایی، دومین فیلم او هم بهصورت ویژه مورد توجه قرار بگیرد اما جدیتر از انتظارات، «متری شیشونیم» ثابت کرد که توفیقات فیلم اول هم از سر اتفاق نبوده و سینما برای سعید روستایی جوان، بسیار جدی است. فیلم با داستانی پرکشش درباره تقابل یک مأمور پلیس با یک سرکرده شبکه قاچاق مواد مخدر، اکرانی موفق در جشنواره فیلم فجر داشت و توانست سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران جشنواره را هم شکار کند.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
سعید روستایی تا همینجا ثابت کرده است که توانایی ویژهای در پرداختن به موضوعات مرتبط با آسیبهای اجتماعی دارد. او که پیشتر در «ابد و یک روز» سراغ خانوادهای از طبقه پایین جامعه رفته بود اینبار سراغ معضل شبکه توزیع مواد مخدر رفت و لحظههایی را در «متری شیشونیم» خلق کرد که باعث تمایز فیلم از روایتهای کلیشهای درباره این موضوع تکراری شد. درخشش نوید محمدزاده و پیمان ابدی در نقشهای اصلی فیلم را هم نمیتوان در توفیق این فیلم در جذب مخاطب به سالنهای سینما نادیده گرفت.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
فیلم سینمایی «مطرب» با فروش 5/38 میلیارد تومانی نه فقط در سال 98 عنوان پرفروشترین فیلم سال را از آن خود کرد که جدول رتبهبندی فیلمهای تاریخ سینمای ایران از منظر فروش را هم دستخوش تغییر کرد. «متری شیشونیم» از این منظر رقیبی قدر برای فتح گیشه پیش روی خود داشت. فیلم روستایی البته در اکران این سال توانست فیلمهای «تگزاس 2» با مجموع فروش 25 میلیارد تومانی و «رحمان 1400» با مجموع فروش 22 میلیارد تومانی را پشتسر بگذارد و بعد از «مطرب» پرفروشترین فیلم سال شود.
نکته ویژه
سعید روستایی بعد از دو فیلم «ابد و یک روز» و «متری شیشونیم» ثابت کرد که علاوهبر جلب رضایت داوران جشنوارهای و منتقدان سینمایی، توانایی موفقیت در گیشه با جذب مخاطبان عام را هم دارد اما حالا سومین فیلمش یعنی «برادران لیلا» با چالشهای بسیاری برای ورود به چرخه اکران عمومی مواجه است. فیلم بهرغم توفیق در جشنوارههای جهانی، با اعلام سازمان سینمایی فعلا امکان اکران در ایران را ندارد.
لاتاری/ 1397
فیلم «لاتاری» با فروش بالغ بر 14 میلیارد تومانی در سال 97 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم یک میلیون و 600 هزار نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
بعد از فیلمهایی مانند «ایستاده در غبار» و «ماجرای نیمروز» این انتظار درباره محمدحسین مهدویان شکل گرفته بود که او برای فیلم بعدی خود هم سراغ روایتهایی از تاریخ انقلاب و دفاع مقدس خواهد رفت اما او دست به یک ریسک زد و داستانی اجتماعی با سوژهای ملتهب را دستمایه ساخت فیلم بعدیاش یعنی «لاتاری» قرار داد. داستان فیلم درباره ماجرای تکاندهنده تجارت دختران ایران به برخی کشورهای حاشیه خلیجفارس بود و به دلیل همین سوژه جسورانه، رونمایی از آن با واکنشهای متفاوتی در جشنواره فیلم فجر مواجه شد.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
هر چند با همان فیلمهای اولیه، نام محمدحسین مهدویان در فهرست فیلمسازان جوانی قرار گرفته بود که کنجکاوی نسبت به آثار تازهشان در میان فیلمبازها و سینمادوستان، میتوانست تضمینی برای فیلمهای تازهشان باشد اما درباره «لاتاری» نمیتوان از تأثیر سوژه ملتهب و البته واکنشهای تند و تیز نسبت به فیلم در فضای رسانهای بر فروش فیلم چشمپوشی کرد. ترکیب بازیگران فیلم هم با درخشش ساعد سهیلی و هادی حجازیفر در کنار نادر سلیمانی و حمید فرخنژاد ترکیبی بود که قابلیت جلب توجه مخاطبان را داشت و در فروش هم بیتأثیر نبود.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
«لاتاری» در سالی توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سال را از آن خود کند که فیلم سینمایی «هزارپا» با نقشآفرینی رضا عطاران و جواد عزتی، بهطور کامل رکوردهای فروش در تاریخ سینمای ایران را جابهجا کرده بود. فیلم «هزارپا» با فروش 38 میلیارد تومانی صدرنشین جدول بود اما دیگر فیلم کمدی آن سال یعنی «تگزاس» با فروش 14 میلیاردی، رقابتی شانهبهشانه با «لاتاری» را در فروش تجربه کرد. در این سال فیلم «به وقت شام» هم با فروش تقریبی 13 میلیارد تومانی، عملکرد موفقی در گیشه داشت.
نکته ویژه
از نکات جالب درباره فیلم «لاتاری» فرآیند شکلگیری ایده اولیه آن است که البته در بازه اکران عمومی فیلم نتوانست تبدیل به ارزش افزوده تبلیغاتی برای فیلم شود. به گفته محمود رضوی تهیهکننده فیلم، ایده این فیلم با شنیدن قطعه «مسلخ» بهخوانندگی محسن چاووشی در ذهن محمدحسین مهدویان شکل گرفت. با این وجود و بهرغم انتظارات بعدها بهجای چاووشی از صدای روزبه بمانی در فیلم استفاده شد.
رگ خواب/ 1396
فیلم «رگ خواب» با فروش بالغ بر 5 میلیارد تومانی در سال 96 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 600 هزار نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
حمید نعمتالله از آن کارگردانهایی است که هم دنیای شخصیاش را در فیلمسازی حفظ کرده و هم به خوبی بلد است این دنیای شخصی را بهگونهای به تصویر درآورد تا مخاطبان عام هم با آن همراه شوند. تفاوتی هم ندارد بخواهد سراغ کمدی سیاهی از جنس «بیپولی» برود و یا داستانی تراژیک مانند «رگ خواب» را روایت کند. نعمتالله در فیلم «رگ خواب» تصویری تکاندهنده و تأثیرگذار از «تنهایی» آدمها ارائه کرده و بهخوبی توانسته به این تصویر با همراهی معصومه بیات در مقام نویسنده فیلمنامه، مختصاتی زنانه ببخشد.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
لیلا حاتمی یکی از بازیگران محبوب حمید نعمتالله است که یکی از بهترین نقشآفرینیهای خود در آثار این کارگردان را در همین «رگ خواب» ارائه کرده است. فیلمی که سیمرغ بلورین بهترین بازیگری را برای او به همراه داشت. در کنار لیلا حاتمی حضور کوروش تهامی هم در این فیلم بسیار تأثیرگذار است. با اینهمه اما فراتر از ترکیب بازیگران، فیلم «رگ خواب» از نظر جذابیت داستانی هم پتانسیل لازم برای جذب مخاطب به سالن سینما را داشت. نام و اعتبار حمید نعمتالله را هم در این توفیق نمیتوان نادیده گرفت.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
اکران سینمای ایران در سال 96 بهطرز عجیبی در سیطره فیلمهای کمدی قرار داشت. سالی که 7 رتبه بالای جدول پرفروشها به فیلمهای کمدی اختصاص داشت و «رگ خواب» با فروش 5 میلیارد تومانی در رتبه هشتم جدول پرفروشهای سال قرار گرفت. در صدر این جدول فیلم «نهنگ عنبر2» با فروش 20 میلیارد تومانی قرار داشت و با فاصلهای اندک از آن فیلم «آینه بغل» با همین میزان فروش رتبه دوم را از آن خود کرده بود. «گشت2» هم با 18 میلیارد تومان فروش در گیشه، در رتبه سوم جدول این سال قرار گرفت.
نکته ویژه
از نکات مهم درباره فیلم «رگ خواب» ارزش افزودهای بهنام موسیقی متن بود. موسیقی متن این فیلم با آهنگسازی سهراب پورناظری و خوانندگی همایون شجریان، بیتردید تأثیرگذاری روایت فیلم را دوچندان کرده بود و جذابیت این موسیقی بهاندازهای بود که بعدها وقتی آلبوم مستقل موسیقی متن فیلم با همین نام و با دکلمهخوانی حمید نعمتالله روانه بازار شد، بازهم مورد استقبال قرار گرفت.
فروشنده/ 1395
فیلم «فروشنده» با فروش بالغ بر 15 میلیارد تومانی در سال 95 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 2 میلیون نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
برخلاف اکثر فیلمهای اصغر فرهادی که بهپشتوانه رونماییهای پرسروصدا در جشنواره فیلم فجر تبدیل به آثار خبرسازی شدهاند، «فروشنده» برای اولینبار در جشنواره فیلم کن رونمایی شد و از آثار غایب در جشنواره فیلم فجر آن سال بود. فیلم در جشنواره کن توانست دو جایزه مهم بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگری برای شهاب حسینی را از آن خود کند و همین اتفاق بهترین بهانه برای سینمادوستان بود تا برای اکران فیلم در داخل کشور لحظهشماری کنند. «فروشنده» در نخستین روز اکران شاهد استقبالی بینظیر از سوی مخاطبان بود.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
غیر از ماجرای حضور جشنوارهای و توفیقاتی که کنجکاوی بسیاری برای سینمادوستان بهوجود آورده بود، «فروشنده» نام اصغر فرهادی را پای خود داشت که بیشک یکی از مهمترین فیلمسازان سینمای ایران بهحساب میآید و نامش تضمینی برای فروش فیلمها محسوب میشود. در کنار نام فرهادی ترکیب شهاب حسینی و ترانه علیدوستی هم ویترین جذابی برای این فیلم بهوجود آورده بود. هر چند درباره کیفیت و مقبولیت این فیلم شاهد اتفاق نظر در فضای منتقدان نبودیم اما «فروشنده» مانند دیگر آثار فرهادی داستانی پرکشش داشت که در همراه کردن مخاطب بیتأثیر نبود.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
شاید جالب باشد بدانید فیلم «فروشنده» در حالی در سال 95 صدرنشین گیشه سالانه سینمای ایران شد که رقبای کمدی قدری مانند «من سالوادور نیستم» و «سلام بمبئی» هم در همین سال روی پرده رفتند. «فروشنده» با فروش 15 میلیارد تومانی توانست این دو فیلم را که هر دو در حدود 14 میلیارد تومان فروش در گیشه داشتند، پشتسر بگذارد. «من سالوادور نیستم» با رضا عطاران و «سلام بمبئی» با محمدرضا گلزار در آن سال از مدعیان اصلی فتح گیشهها بودند اما مخاطبان فیلم تازه فرهادی را ترجیح دادند.
نکته ویژه
چند سال بعد از توفیق غیرمنتظره فیلم «جدایی نادر از سیمین» در شکار مجسمه طلایی اسکار، اصغر فرهادی باردیگر با فیلم «فروشنده» نماینده سینمای ایران در جشن آکادمی شد و توانست دومین مجسمه اسکار را هم به ویترین افتخارات خود اضافه کند اما اینبار بسیاری بر این باور بودند که حواشی سیاسی ناشی از روی کار آمدن دونالد ترامپ در آمریکا، در اهدای این جایزه بیتأثیر نبوده است.
محمد رسولالله(ص)/ 1394
فیلم «محمدرسولالله(ص)» با فروش بالغ بر 14 میلیارد و 500 میلیون تومانی در سال 94 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 2 میلیون و 400 هزار نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
هنوز هم درباره هزینههای کلان صرف شده برای تولید این فیلم سینمایی حرفوحدیثهای بسیاری وجود دارد و هیچگاه بهصورت شفاف اعلام نشد که گرانترین فیلم سینمای ایران با چه بودجهای به تولید رسیده است. مجید مجیدی در مقام کارگردان، برای یکی از مهمترین تجربههای کارنامه فیلمسازی خود، با رویکردی بلندپروازانه سراغ جمعی از نیروهای فنی نامآور در عرصه جهانی رفت و پای چند سینماگر اسکاری را به پروژهای در سینمای ایران باز کرد اما واقعیت این است که خروجی نهایی نتوانست موردتوجه منتقدان و صاحبنظران سینما قرار بگیرد.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
بیشک میتوان یکی از مهمترین دلایل توفیق فیلم «محمد رسولالله(ص)» در گیشه را تبلیغات دانست. فیلم بهدلیل حمایتی که از سوی نهادهای حاکمیتی در فرآیند تولید برخوردار بود، سهم ویژهای از ویترین رسانهها در زمینه اطلاعرسانی داشته و به همین دلیل در همان مقطع تولید کنجکاویهای بسیاری برای رونمایی از آن وجود داشت. در بازه اکران عمومی هم تبلیغات پرحجم تلویزیون از یکسو و سهم ویژه و گسترده در تخصیص سالنهای سینمایی در بازه زمانی طولانیمدت به اکران این فیلم هم تضمینی برای گیشه آن بود.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
وضعیت فیلم «محمد رسولالله(ص)» در چرخه اکران را به سختی میتوان با عملکرد فیلمهای دیگر قیاس کرد. واقعا به دلایلی که به برخی از آنها اشاره شد، این ساخته مجید مجیدی تجربهای به کل منحصر بهفرد را هم در فرآیند تولید و هم در فرآیند اکران بهنام خود ثبت کرده است. با اینهمه در سالی که این فیلم رقم فروش 5/14 میلیارد تومانی را در گیشه بهنام خود ثبت کرد، فیلم کمدی «نهنگ عنبر» با فروش 7 میلیارد تومانی در رتبه دوم جدول فروش سالانه قرار گرفت.
نکته ویژه
یکی از نکاتی که در افزایش مجموع رقم فروش فیلم «محمد رسولالله(ص)» بیتأثیر نبود، افزایش اختصاصی قیمت بلیتهای این فیلم بود. فیلم نزدیک به 3 ساعت بود و به همین دلیل اکران آن در سینماها جدول سانسبندیهای دوساعته را تغییر میداد. همین تغییر اجباری در تعداد سانسهای نمایش در یک روز باعث شد که با تصمیم شورای اکران قیمت بلیت این فیلم گرانتر از فیلمهای دیگر در نظر گرفته شود.
شیار 143/ 1393
فیلم «شیار 143» با فروش بالغ بر 2 میلیارد و 700 میلیون تومانی در سال 93 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 615 هزار نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
بعد از فیلم خاص «اشیا از آنچه در آینه میبینید به شما نزدیکترند» که نرگس آبیار را بهعنوان یک فیلمساز فیلماولی در جشنواره فیلم فجر معرفی کرد، کمتر کسی انتظار داشت که او با فیلم دومش تبدیل به یکی از پدیدههای این رویداد شود. «شیار 143» فیلمی تحسینبرانگیز درباره سوژهای به ظاهر کلیشهای بود. فیلمی که با نگاهی متفاوت به مادران شهیدی پرداخت که سالها چشمبهراه بازگشت فرزند خود بودند و سرانجام پیکر آنها را تحویل گرفتند. فیلم در جشنواره سیوسوم فجر توانست سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را کسب کند.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
نرگس آبیار بهواسطه پشتوانهای که در دنیای نویسندگی و ادبیات داشت، بهخوبی توانست در مقام راوی برای مخاطب قصه بگوید و شخصیتی را در «شیار 143» خلق کرد که به یکی از مادران ماندگار در سینمای ایران تبدیل شد. کاراکتری که بیتردید نمیتوان درخشش مریلا زارعی در ایفای نقش آن را هم در تأثیرگذاریاش نادیده گرفت. فیلم «شیار 143» علاوهبر داستان گیرا و موقعیت احساسی، از نظر اجرا و ترکیب بازیگران توانست نظر مخاطبان را هم در بازه جشنواره و هم پس از آن در چرخه اکران عمومی به سوی خود جلب کند.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
«شیار 143» در حالی توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سال با فروش بیش از 5/2 میلیارد تومانی را از آن خود کند که در گیشه سال 93 فیلم «شهرموشها2» با مجموع فروش نزدیک به 10 میلیارد تومانی صدرنشین بود. فیلمهای کمدی «طبقه حساس» و «آتش بس2» هم در همین سال روی پرده رفتند که هر یک حدود 4 میلیارد تومان در گیشه فروش داشتند. در این شرایط بود که فیلم تلخ و البته تأثیرگذار نرگس آبیار هم توانست سهمی قابل قبول از فروش سینمای ایران را از آن خود کند.
نکته ویژه
فیلم «شیار 143» فارغ از امتیازات بسیاری که داشت و به برخی از آنها اشاره کردیم، فیلمی اقتباسی بهشمار میرفت که نرگس آبیار آن را برمبنای یکی از داستانهای خود به تصویر درآورده بود. واقعیت این است که نمیتوان از تأثیرگذاری عنصر اقتباس در موفقیت فیلمی با این مختصات گذشت. آبیار بعدها به پشتوانه توفیقات فیلمش، نسخهای مکتوب از آن را هم با نام «شیار 143» روانه بازار کرد.
هیس دخترها فریاد نمیزنند/ 1392
فیلم «هیس دخترها فریاد نمیزنند» با فروش بالغ بر 3 میلیارد و 300 میلیون تومانی در سال 92 توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران را از آن خود کند؛ این فیلم 832 هزار نفر را به سینماها کشاند.
از فیلم چه میدانیم؟
پوران درخشنده یکی از جسورترین فیلمسازان زن سینمای ایران در زمینه انتخاب سوژههای ملتهب است. او که در آثارش همواره نیمنگاهی تلخ نسبت به سوژههای اجتماعی دارد در سال 92 سراغ سوژه تکاندهنده تجاوز به دختران نوجوان از سوی آشنایان و نزدیکان رفت. سوژهای که از ابتدا میشد حدس زد پرداختن به آن در مختصات سینمای ایران نمیتواند کار سادهای باشد اما درخشنده بهخوبی از پس آن برآمد. «هیس دخترها فریاد نمیزنند» در جشنواره سیویکم فیلم فجر توانست عنوان فیلم برگزیده از نگاه تماشاگران را از آن خود کند.
اصلیترین دلایل موفقیتش چه بود؟
«هیس دخترها فریاد نمیزنند» علاوهبر سوژه ملتهب ویترین جذابی از بازیگران هم برای جلب توجه مخاطبان داشت. از طناز طباطبایی گرفته که در نقش اصلی فیلم یکی از بهترین نقشآفرینیها را در کارنامه خود ثبت کرده تا شهاب حسینی و مریلا زارعی که هر یک حضوری قابل قبول در فیلم دارند. شکار سیمرغ مردمی جشنواره فجر بهترین پشتوانه برای ورود فیلم به چرخه اکران بود و استفاده از ظرفیت اکران عید فطر باعث شد فیلم بهصورت ویژهتر هم مورد توجه مخاطبان قرار بگیرد و فروشی بالغ بر 3 میلیارد تومان را تجربه کند.
اصلیترین رقبای کمدیاش کدامها بودند؟
در گیشه سال 92 سینمای ایران عنوان پرفروشترین فیلم سال به «رسوایی» به کارگردانی مسعود دهنمکی تعلق گرفت. فیلمی که البته تنها 400 میلیون تومان بیشتر از «هیس» فروش کرد و با مجموع فروش 3 میلیارد و 700 میلیون تومان صدرنشین گیشه آن سال شد. دیگر فیلم مدعی اکران در آن سال که البته رقابت نزدیکی با این دو فیلم صدرنشین نداشت اما عنوان سومین فیلم پرفروش سال را از آن خود کرد انیمیشن سینمایی «تهران 1500» بود که با حضور یک دوجین ستاره سینمایی توانست 5/1 میلیارد تومان فروش را تجربه کند.
نکته ویژه
در میان فیلمهای کارنامه پوران درخشنده که غالباً داستانهای تلخ و گزنده هم دارند، «هیس دخترها فریاد نمیزنند» یکی از موفقترین عملکردها را در گیشه داشته و میتوان آن را جزو آثار پرفروش کارنامه او دانست. شاید به همین دلیل درخشنده تصمیم گرفت دنبالهای بر این فیلم با عنوان «هیس پسرها گریه نمیکنند» بسازد؛ فیلمی که البته پس از چند سال هنوز کلید نخورده و در مرحله تأمین سرمایه باقی مانده است.
