روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| پرماجراترین دوره جشنواره فیلم فجر شنبهشب به پایان رسید و اتفاقاتی را پشتسر گذاشت که سابقهای در دورههای گذشته نداشته است. ماجرا از هنرمندانی که در کاخ جشنواره حاضر نشدند شروع شد و به خبر انصراف چند فیلم خارجی و سخنرانیهاي اختتامیه رسید. امسال سال تصمیمات جدید هم بود و دو جایزه هم اضافه شد: برای اولینبار «جایزه گوهرشاد» یا همان جایزه ویژه وزیر فرهنگ به «لیلی عاج» کارگردان فیلم «سرهنگ ثریا» تقدیم شد.
علاوه بر این برای سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد دو بازیگر انتخاب شدند و هیات داوران هم برخلاف سالهای قبل بیانیهای نخواندند. برای اولینبار هم به یک انیمیشن بهنام بچهزرنگ، سیمرغ بلورین بهترین پویانمایی اهدا شد و دو بخش بینالملل و ملی هم با هم ادغام شدند. مسئولان جشنواره در ابداعی دیگر خبر دادند که به بازیگر نقش اول مرد ماشین تارا و به بازیگر زن برگزیده نقش اول هم ماشین شاهین اهدا میکنند.
امسال چهرههای مطرح سینمایی کمی در نشستهای کاخ جشنواره حاضر شدند. در طول 10 روز برگزاری جشنواره بهغیر از کارگردانها، چهرههایی مثل جعفر دهقان، مصطفی زمانی، آزاده زارعی، فرزاد حسنی، اتابک نادری و ابوالفضل پورعرب در کاخ جشنواره حضور پیدا کردند. در مراسم اختتامیه هم بهغیر از هنرمندان برگزیده و نامزد جشنواره مثل هومن برقنورد، فرهاد قائمیان و ابوالفضل پورعرب، چهرههای دیگری مثل هوشنگ توکلی، دانش اقباشاوی، جهانگیر الماسی، عنایت بخشی، انسیه شاهحسینی و مهرداد خوشبخت هم حاضر بودند، اما علی نصیریان و پژمان جمشیدی در مراسم اختتامیه حضور نداشتند.
«خم به ابروی خود نیاورید، برمیگردند»
ماجرای حضور نداشتن بسیاری از بازیگران در این دوره از جشنواره فیلم فجر، خودش را در سخنرانیهای روز اختتامیه هم نشان داد. قسمتی از گفتههای محمدرضا شهیدیفرد که بهعنوان مجری این دوره انتخاب شده بود، درباره همین موضوع بود. او در سخنان خود گفته بود که «آقای امینی در صحبتهایشان به برخی از این نیامدهها اشاره کرد. ناراحت نشوید و خم به ابروی خود نیاورید؛ چون همهچیز بهزودی درست خواهد شد و برمیگردند. برخی از استراحتها هم اینطوری است و خم به ابرو نیاورید.»
محمد خزاعی رئیس سازمان سینمایی هم در پایان سخنرانی خود با بغض گفت که «مردم ما بعد از چهار ماه تبلیغات در راهپیمایی شرکت کردند… امروز من در جشنوارهای حضور پیدا کردم که بوی انقلاب میدهد و سالیان سال بهعنوان فیلمساز، تهیهکننده در جشنواره بودم و هر سال نگران برگزاری آن بودم، اما امسال من هیچ نگرانی ندارم.»
بابک خواجهپاشا که برای فیلمنامه «در آغوش درخت» سیمرغ گرفت، در این مراسم گفت که «سینما تحریمشدنی نیست. اگر اعتراضی داریم سینما بهترین موقعیت برای ابراز اعتراض ماست و نباید آن را تحریم کنیم.» گفتههای ابوالفضل پورعرب هم به همین موضوع اشاره داشت. او در این مراسم گفت که «این بچههایی که نیامدند بههر حال جوانند و ما هم در آن زمان اشتباهات زیادي داشتیم. ما باید جوانانی که به جشنواره نیامدند ببخشیم.»
محمدعلی باشهآهنگر هم به حوادث ماههای اخیر اشارهای داشت و گفت که «بیتوجهی در بزنگاهها سبب شد بسیاری از جوانان ما و همینطور نیروهای امنیتی در کف خیابان دچار مسئله بشوند. در حالیکه با یک دلجویی و عذرخواهی میشد جلوی این اتفاقات را گرفت.»
غریب، سینما متروپل و چند سیمرغ بلورین
در این دوره از جشنواره که برای اولینبار بخش بینالملل و ملی با هم ادغام شدند، 24 فیلم در فهرست فیلمهای سودای سیمرغ بودند و چهار فیلم هم بهعنوان آثار رزرو معرفی شدند. هیات داوران جشنواره هم با تاخیر زیاد در روزهای پایانی جشنواره معرفی شدند. پرویز شیخطادی، مجید اسماعیلی، ابراهیم حاتمیکیا، محمد رضوی، محمدتقی فهیم و مسعود نقاشزاده فیلمهای جشنواره فجر ۴۱ را داوری کردند.
اثر لطیفی با پنج سیمرغ، بهترین فیلم این جشنواره شناخته شد. این فیلم در بخشهای جلوههای ویژه میدانی، بهترین فیلم از نگاه ملی، چهرهپردازی، طراحی صحنه و بازیگر نقش اول زن موفق به دریافت سیمرغ شد. علاوه بر این جایزه بهترین فیلم در بخش مقاومت هم به غریب رسید و لطیفی جایزهاش را به دختر شهید بروجردی تقدیم کرد.
فیلم «شماره 10» ساخته حمید زرگرنژاد هم سیمرغ بخشهای بهترین چهرهپردازی، طراحی صحنه، بازیگر نقش اول مرد و موسیقی را تصاحب کرد و با چهار سیمرغ در جایگاه دوم ایستاد. بعد از اثر زرگرنژاد هم «سینما متروپل» قرار گرفت که سه سیمرغ بهترین فیلمبرداری، کارگردانی و بهترین فیلم را دریافت کرد. فیلمهای «گلهای باوارده»، «یادگار جنوب»، «در آغوش درخت» و «اتاقک گلی» نیز هر کدام دو سیمرغ گرفتند.
سال چهرههای جوان
امسال سال چهرههای کمترشناخته شده در جشنواره فجر بود. پردیس عابدینی بازیگر جوانی است که در اولین حضور خود در این جشنواره، سیمرغ بهترین بازیگر زن را برای حضور در فیلم «غریب» محمدحسین لطیفی دریافت کرد. او از چهرههای تازهوارد سینماست که سیمرغ بهترین بازیگر زن این دوره از جشنواره را در اولین حضورش در جشنواره فجر بهدست آورد.
22 ساله است و بازیگری را با تئاتر آغاز کرده است. فیلم «غریب» در ژانر جنگی ساخته شده و برشی از دوران فرماندهی شهید محمد بروجردی، ملقب به «مسیح کردستان» در دوران جنگ ایران و عراق در کردستان را به تصویر میکشد. پورعابدینی در این فیلم در نقش یک زن کُرد ظاهر شده است. او در سال ۹۷ و در سن ۱۸ سالگی برای یادگیری بازیگری هنرجوی آموزشگاه سینمایی مسعود کیمیایی شد و همزمان با آن کار بازیگری تئاتر را هم آغاز کرد.
پس از آن در سال ۹۸ نسیم ادبی که بازی پورعابدینی را در نمایشی در یک جشنواره تئاتر دانشجویی دیده بود، از او برای بازی در تئاتر «قصه ظهر جمعه» به کارگردانی خودش دعوت کرد. بازی در این نمایش زمینهساز ورود او به دنیای تصویر شد و توانست در سریال آقازاده حضور پیدا کند. او در مصاحبه خود بعد از دریافت جایزهاش گفت که هیچ حسی نسبت به آن ندارد.
سجاد بابایی هم بازیگر جوان دیگری است که برای بازی در فیلم «استاد» سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را دریافت کرد. کارگردان فیلم سیدعماد حسینی است و فیلمنامه این اثر را پیام لاریان و عماد حسینی نوشتهاند و برداشت آزادی از نمایشنامه اولئانا اثر دیوید ممت است که ماجرایی ملتهب و اجتماعی را بررسی كرده و به نمایش میگذارد. آنطور که از فضای فیلم مشخص است عماد حسینی در اولین تجربه به سراغ سوژه ملتهب و روز رفته است و درباره تجاوز یک استاد نقاشی به شاگردانش فیلم ساخته است.
بابایی متولد سال 1372 است و کارش را بهعنوان بازیگر در سال ۷۸ با تئاتر شروع کرد. از سال ۹۴ بعد از چند فیلم کوتاه و در سال ۹۷ با فیلم سینمایی من، زهره، سوزن آب و تومان اولین نقشهای سینمایی خود را ایفا کرد. اولین حضور او در نمایش خانگی سریال خسوف بود و نقش مکمل فیلم سینمایی مرد بازنده به کارگردانی محمدحسین مهدویان را هم بهعهده داشت. او بازیگر نقش ژاکان در سریال «سقوط» است.سارا حاتمی هم بازیگر جوان دیگری است که در این جشنواره سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن را برای بازی در فیلم «کت چرمی» دریافت کرد.
او متولد دهه ۸۰ است و با بازی در سریال زخم کاری به شهرت رسید و به مخاطبان معرفی شد. در این فیلم یک کارمند دولت بریده از سیستم با انگیزههای شخصی و انسانی، پروندهای را دنبال میکند و از طرف دیگر یک مامور امنیتی قدرتمند، مثل سایه دنبال اوست و لابد نمادی از اینکه سیستم، کارمند قدیمی را در بنبست رها نمیکند. قصه فیلم کت چرمی از یک چالش بهظاهر کوچک در اداره بهزیستی آغاز و رفتهرفته بزرگ میشود.
دو سیمرغ برای یک نقش
مجید صالحی برای بازی در فیلم «شماره 10» و علی نصیریان برای ایفای نقش در فیلم «هفت بهار نارنج» سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کردند، اما نصیریان در اختتامیه جشنواره حضور نداشت. او اوایل بهمن هم در نامهای خطاب به دبیر جشنواره از او درخواست کرده بود که نامش را از حضور در هر مراسمی در این دوره حذف کند. فیلم هفت بهارنارنج اثر فرشاد گلسفیدی است و احمدرفیعزاده فیلمنامه آن را نوشته است.
فیلم، داستان زندگی مرد مسنی است که همسرش مدتهاست در وضعیت کما و زندگی نباتی بهسر میبرد، اما او به دلیل عشقی که به همسرش دارد حاضر نیست به جدا شدن دستگاههای پزشکی و اعلام رسمی مرگ همسرش رضایت دهد و به هر شکل ممکن میخواهد او را زنده نگه دارد. این فیلم اولین اثر گلسفیدی بهعنوان کارگردان است. او سابقهای طولانی در زمینه فیلمبرداری در سینمای ایران دارد و تا بهحال مدیر فیلمبرداری و فیلمبردار بسیاری از فیلمهای تلویزیون و سینما بوده است.
اثری که مجید صالحی برای حضور در آن سیمرغ بلورین بهترین بازیگر را دریافت کرد، داستان یک اسیر جنگی است که راهی بهغیر از فرار از زندان برایش باقی نمانده است. زرگرنژاد قصد دارد از دل داستانهای واقعی و مستند دفاع مقدس، قهرمانی را معرفی کند که در محدودیت و شرایط خاص اسارت، با طرح نقشه فرار از زندان حزب بعث عراق، شرایط آزادی تعداد زیادی از اسرای ایرانی و معرفی آنها به صلیب سرخ را فراهم میکند. او بعد از دریافت جایزهاش علاوه بر تسلیت به زلزلهزدگان خوی، سوریه و ترکیه، به همه خانوادههایی که در این یکسال داغدار شدند تسلیت و آزادی تعدادی از زندانیان اخیر را تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد که همه زندانیها آزاد شوند.
