روزنامه هفت صبح| نفری 5 هزار پوند! کمتر پیش آمده جوایز ادبی به نویسندگان مشترک یک کتاب اعطا شود. البته گاهی شده جایزه به دو نفر تعلق بگیرد اما اینکه دو نویسنده کتابی را با همراهی هم نوشته باشند و جایزهای به کتابشان تعلق گیرد، کم بوده. حالا برای نخستینبار در تاریخ اهدای جایزه ادبی «گلداسمیت»، اثر مشترک دو نویسنده به عنوان برگزیده نهایی انتخاب شد. نگارش این اثر، ۱۰ سال زمان برده است و به عنوان اثر برگزیده جایزه ۱۰,۰۰۰ پوندی «گلداسمیت» معرفی شد. این نخستینبار در تاریخ جایزه ادبی بریتانیایی «گلداسمیت» است که اثر مشترک دو نویسنده به عنوان برنده انتخاب میشود.
الی اسمیت، یکی از داوران جایزه «گلداسمیت»، رمان دیگو گارسیا نوشته ناتاشا سوبرامانین و لوک ویلیامز را که برگزیده امسال است، یک «دستاورد شگفتآور» توصیف کرد. امسال برای نخستینبار در سه سال اخیر برگزیده این جایزه ادبی مختص آثار داستانی، در یک مراسم حضوری معرفی شد. رمان «دیگو گارسیا» درباره دو دوست به نامهای «دماریس» و «اولیور» است که از لندن به «ادینبرو» شهری که برادر «اولیور» در آن جانش را از دست داده است، نقل مکان میکنند.
این دو در این شهر شاعری به نام «دیگو گارسیا» را ملاقات میکنند. «آرامش» به قلم «هلن اوییمی»، «هفت مناره» نوشته «سارا بائوم»، «چیزهای بیشتری وجود دارد» نوشته «یارا رودیریگز فولر»، «نقشه بدن باشکوه ما» نوشته «مدی مورتایمر» و «کسی دوستت دارد» نوشته «مونا ارشی» از دیگر شانسهای دریافت جایزه امسال بودند. در سال ۲۰۲۱ رمان «طلای تمام عیار» نوشته «ایزابل ویدنر» به عنوان اثر برگزیده انتخاب شد.
ادامه شاهکار «لارسن»
یک نویسنده زن سوئدی جلد جدید مجموعه رمانهای پرفروش «هزاره» که نخستینبار به قلم «استیگ لارسن» نویسنده و روزنامهنگار فقید نوشته شده بود را روانه بازار کرده است. کارین اسمیرنوف در واقع نخستین زنی است که مجموعه رمانهای پرفروش «هزاره» اثر «استیگ لارسن» را ادامه داده است. جلد جدید این مجموعه با عنوان «دختری در چنگال عقاب» و به قلم «کارین اسمیرنوف» منتشر شد.
سه جلد نخست مجموعه «هزاره» با عنوانهای «دختری با خالکوبی اژدها»، «دختری که با آتش بازی کرد» و «دختری که به لانه زنبور لگد زد» توسط «استیگ لارسن» نویسنده و روزنامهنگار سوئدی نوشته شد و پس از درگذشت ناگهانی او در سال ۲۰۰۴ به ترتیب منتشر شدند. «لارسن» قصد داشت این مجموعه رمانها را به ۱۰ جلد برسد، درنتیجه در سال ۲۰۱۵ یک نویسنده سوئدی دیگر به نام «دیوید لاگرکرانتس» جلد چهارم این مجموعه را با عنوان «دختری در تار عنکبوت» منتشر کرد.
«لاگرکرانتس» از که سوی «بنیاد لارسن» انتخاب شده بود علاوه بر جلد چهارم دو جلد دیگر از این مجموعه با عنوانهای «دختری که چشم در ازای چشم میگیرد» و «دختری که دو بار زندگی کرد» را نیز منتشر کرد. حالا «کارین اسمیرنوف» مسئولیت نگارش هفتمین جلد از این مجموعه رمانها را برعهده گرفته است. به گفته ناشر، تاکنون بیش از ۱۰۰ میلیون نسخه از ۶ جلد نخست این مجموعه در سراسر جهان به زبانهای مختلف فروخته شده است.
رهایی هرگز
بین رمانهای ایرانی، آثار فراوانی هستند که فضای آنها در خارج از ایران میگذرد. بهخصوص بین نویسندگان ادبیات مهاجرت، از اینگونه آثار فراوان است. البته در سالهای اخیر بخشی از نویسندگانی که هم ایرانیالاصل بودهاند اما در خارج از کشور بزرگ شدهاند، فضای آثارشان طبیعتا خارج از کشور است. تفاوت بین این دو گروه عمدتا این است که مضامین آثار نویسندگان گروه اول اغلب مهاجرت است اما فحوای آثار گروه دوم، کاملا متفاوت از این فضا. البته نویسنده رمان «رهایی هرگز» جزو هیچکدام از این گروهها نیست.
انسیه تاجیک تلاش کرده با توسل به مستندات، رمانی تاریخی در فضا و زمانی خارج از ایران بنویسد. این رمان سرگذشت دختری از طبقه بالای ویتنام جنوبی را برای خواننده به رشته تحریر در آورده و مخاطب را با خود در لحظههای سخت و تلخ و کشتارها همراه کرده است. یام کیم، شخصیت اصلی داستان، راوی قصهای تلخ از هجوم و تجاوز کشورهایی چون فرانسه، ژاپن و در نهایت آمریکا است.
دراین داستان او از پدر و عمو و کسانی چون آنها که همراه دشمن به وطن خیانت کردند و متحمل دردناکترین مجازاتها شدند، سخن میگوید. نویسنده در نوشتن این رمان از مستندات و مقالهها و فیلمهایی در این خصوص و همچنین قدرت تخیل، بهره برده است. البته پیش از او، پرویز قاضی سعید، نویسنده ایرانی، هم در سال 1346 رمانی درباره ویتنام نوشته بود. اما بعد از سالها دوباره با نویسندهای مواجهیم که سراغ ویتنام رفته و تلاش کرده در آن فضا، داستانش را پیش ببرد.
گرگهای سرنوگراتس
«گرگهای سرنوگراتس» (گزیده داستانهای ساکی) نوشته هکتور هیو مونرو با ترجمه روبرت صفاریان از سوی «نشر نو» منتشر شد. ساکی (هکتور هیو مونرو) از استادان داستان کوتاه انگلیسیزبان است که در تمام آثارش شاهد تحقیر شیوه زیست بیرنگ و بو و ملالآور طبقه متوسط مرفه هستیم. او راوی دنیای خیالانگیز کودکان، دنیای عاری از اخلاق و طبیعی حیوانات، قصهگویی و تخیل و گذشتههای پرشکوه و اشرافی که بقایای آن را در شرق مییابد، تحقیر اخلاقیات و سبک زندگی و انضباط ریاکارانه طبقه متوسط است.
در یادداشت مترجم درباره نویسنده و کتاب آمده است: «ساکی از استادان داستان کوتاه در ادبیات انگلیسی است که در ایران تقریبا ناشناخته مانده است. او که در اوایل قرن بیستم مینوشت، در داستانهایش دنیایی را ترسیم میکند که بسیار خودویژه و جذاب است. نگرش او به مسائلی چون تربیت کودکان، جذابیت ادبیات عامهپسند و فولکلور و مقایسه زندگی بدون اخلاق و طبیعی جانوران با زندگی و اندیشههای نیکوکارانه طبقه متوسط که در قالب داستانهایی بسیار کوتاه فشردهاند، امروز هم قابل بحث هستند.
ساختار دقیق داستانها و زبان طنزآمیزی که پارودی زبان پر از تعارف و عاری از صراحت طبقات متوسط است که در گزینش آنها جنبههای نگرش و کار ساکی مورد توجه قرار گیرد. زندگی ساکی که نام اصلیاش هکتور هیو مونرو است، تاثیر مستقیمی بر آثار او نهاده است». ساکی علاوه برمجموعههای قصههای کوتاهی که منتشر کرده، رمان و نمایشنامه هم نوشته است، اما بیش از همه به خاطر قصههای کوتاه طنزآمیزش معروف است. این داستانها طنزی ظریف، مبادی ادب و گزنده دارند.
