روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون| سال 91 اولین شبکه تلویزیونی کودکان با نام پویا افتتاح شد. از سال 94 با راهاندازی شبکه کودک و نوجوان، کانال پویا به این شبکه منتقل شد و از اول مهر این سال پخش آزمایشی خود را برای خردسالان زیر شش سال آغاز کرد. شبکه پویا در این سالها افتوخیز زیادي داشته است که در هفت صبح بارها عملکرد آن مورد ارزیابی قرار گرفته. پویا مورد توجه بسياری از کودکان و خانوادههاست و نیاز خود را از این طریق تامین میکنند. محصولات این شبکه در سالهای فعالیتش خالی از حاشیه نبوده که در گزارش امروز برخی از آنها مرور شده است.
مورد اول| پوشش حادثه تروریستی
تازهترین اتفاق پر سروصدای شبکه پویا، پنجشنبه اخیر و یک روز پس از حادثه تروریستی حرم شاهچراغ رقم خورد. برنامه عادی این شبکه متوقف شد و گزارشگر از بیمارستان شهید رجایی شیراز به شکل زنده با بچهها صحبت کرد. او پیش از مصاحبه با حاضران در بیمارستان، با لحنی کودکانه توضیح داد و گفت حتما از طریق پدر و مادرتان مطلع شدهاید که یک تروریست وارد حرم شاهچراغ شد و…
بعد هم به دو کودک 5 ساله و یکونیم ساله اشاره کرد که از ناحیه شکم و مچ دست مورد اصابت گلوله قرار گرفتهاند. گزارشگر این را هم گفت که حال این دو کودک خوب است اما یک پسر 5 ساله شهید شده است. این ماجرا بازتاب فراواني در برخی رسانههای رسمی و نیز فضای مجازی داشت. غالب نقد و نظرها هم مثبت نبودند و رویه شبکه پویا مورد اعتراض قرار گرفت. کلیدواژه انتقادها مسائلی چون چرایی آشنایی مخاطب کودک با موضوعی بهنام تروریسم، عدم تناسب مفاهیم برای این گروه سنی و… است.
مورد دوم| بیگانه از کودک
شبکه پویا را میتوان حساسترین شبکه تلویزیون دانست. علاوه بر کودکان، خانوادهها هم با دقت به برنامهها توجه میکنند و طبیعی است واکنش و حساسیتشان درباره محتوای ارائه شده دوچندان باشد. در این سالها تحلیلهای زیادی را شاهد بودهایم که رویکرد محتوایی شبکه پویا را نقد کردهاند.
یکی از نمونههای آن به 21 اسفند 99 برمیگردد که حمیده صفایینبات، کارشناس ارشد جامعهشناسی یادداشتی در انصافنیوز با عنوان «شبکه پویا؛ شبکه کودک اما بیگانه از کودک» نوشت. در این نوشتار بهطور مصداقی رویه نادرست برنامههای پویا مورد نقد قرار گرفته است. بهعنوان نمونه، نویسنده پس از مرور داستانهای انیمیشن «نظر شما چیه؟» این پرسشها را مطرح کرد: «یعنی رندی بد و سادهدل بودن خوب است؟ چاقها همه رند و لاغرها همه سادهدل هستند؟» و…
مورد سوم| تو هدیه خدایی
دیگر جنجال شبکه پویا به برنامه «تو هدیه خدایی» برمیگردد که به معرفی مشاهیر و چهرههای مهم سیاسی و فرهنگی و اجتماعی کشورمان به کودکان اختصاص داشت. در این برنامه که سال 98 به مناسبت تولد چهرهها روی آنتن میرفت، نقدهایی بهخاطر رفتار گزینشی شبکه پویا شکل گرفت. روزنامه جامجم ضمن تمجید از این برنامه نوشت: «نوع انتخاب چهرههای فکری و سیاسی باعث شده بود که بیشتر رسانههای سیاسی و منتقد صداوسیما دست به کار انتشار نقدهایی تند و تیز علیه رسانهملی شوند.»
مورد چهارم| شائبه ترویج همجنسگرایی
18 مرداد سال 94 سایت جهان به نقل از مشرق مطلبی منتشر کرد که حاوی انتقاد از پخش انیميشن «اردوگاه حیوانات» بود: «در بخشی از این کارتون، ازدواج دو حیوان همجنس به نمایش درمیآید. مسئولان دوبله این کارتون سعی کردند فقط با تغییر محتوای دیالوگ این ازدواج، کودکان ایرانی را از دیدن این تصاویر محروم نکنند!»
مشابه این انتقاد سال 99 هم مطرح شد که محمد سرشار، مدیر وقت این شبکه در کانال تلگرامی خود واکنش نشان داد: «حجتالاسلام دکتر مهکام نمایش خوابیدن دو حیوان خردسال روی یک تخت را، ترویج همجنسگرایی، «نشانه نفوذ در شبکه کودک»، «ادبیات رختخوابی» و «همخوابگی» دانستهاند.» سرشار در یادداشت مفصل خود این نقد را رد کرده بود.
مورد پنجم| دیالوگهای منشوری
شهریور 99 ویدئویی از انیميشن «کنام اژدها» منتشر شد که حاوی یک لفظ منشوری بود. مدیر وقت شبکه پویا اینطور واکنش نشان داد: «…جمله اصلی شخصیت «تافلون» با آن گویش بامزهاش دقیقا این است: «میخوای ما رو به کشتن بدی؟! آره؟» اما ظاهرا ادمین کانال سرائر، کلمه «کشتن» را چیز دیگری شنیده و به این بهانه، نکات نادرستی را درباره شبکه کودک منتشر کرده.» آذر 99 صحبت از اعدام در انیميشن ایرانی «پهلوانان» مورد اعتراض قرار گرفت و سال پیش استفاده از کلمه خس و خاشاک در یک کارتون حاشیهساز شد.
مورد ششم| ماجرای حجاب
«بچههای ساختمان گلها» نام یک کارتون ایرانی است که اواخر سال 95 در کنداکتور شبکه پویا قرار گرفت. سازندگان با این تمهید خواستهاند حجاب را به خردسالان تفهیم کنند و بگویند خانمها در هر موقعیتی چه پوششی باید داشته باشند. این اتفاق واکنشهای متفاوت مردم را به همراه داشت. برخی معتقد بودند مصداق ترویج بیحجابی است و برخی از سازندگان بابت اشاعه روش صحیح آموزش حجاب تشکر کردند… به اینها میتوان چند مورد دیگر ازجمله اعتراض به پخش آگهی بازرگانی را افزود. در نهایت مهر 98 اعلام شد پخش آگهی بازرگانی در شبکه پویا ممنوع است.
