روزنامه هفت صبح| دیروز وزیر ارتباطات در مصاحبهای کوتاه گفت که نه او و نه مرکز ملی فضای مجازی تصمیمگیرنده اصلی فیلترینگ نیستند. ممکن است برایتان سوال شود که پس چه کسی تصمیم آخر در این رابطه را میگیرد که عیسی زارعپور جواب این سوال را هم داده و گفته حرف آخر را «شورای امنیت» میزند.
این اظهارنظر وزیر چند نکته دارد. اول اینکه او یکجورهایی به رئیس مرکز ملی فضای مجازی کنایه زده. یعنی کنایه به ابوالحسن فیروزآبادی که اول هفته گفته بود اگر متا جواب نامه آنها را ندهد، مجوز انسداد دائمی اینستاگرام صادر خواهد شد. او این حرفها را در گفتوگوی اختصاصی به روزنامه هفتصبح زده بود. فیروزآبادی گفته بود که اگر متا در همین 10 روز جواب ندهد، مقدمهای خواهد بود برای انسداد دائمی اینستاگرام و واتساپ.
تصمیمگیرنده اصلی کیست؟
نکته دوم اینکه در همان مصاحبه فیروزآبادی هم به شورای عالی امنیت ملی اشاره داشت و اتفاقا تاکید کرده بود که در حال حاضر دستور این مسدودسازی به فراخور اعتراضات با خواسته شورای امنیت ملی صادر شده اما ادامه آن نیاز به مجوز دارد. این مجوز را یا همان شورای امنیت باید بنویسد و امضا کند، یا مرکز ملی فضای مجازی باید ابلاغ کند و یا مانند فیلترینگ تلگرام یک قاضی درخواست آن را بدهد.
رقابت برای اول شدن در صدور مجوز فیلترینگ
نکته سوم هم اینکه از این اظهارنظرها میشود حدس زد که شاید رقابتی بین شورایعالی فضای مجازی و شورای امنیت شکل گرفته که چه کسی زودتر از بقیه دستور انسداد همیشگی متا را صادر میکند. متا هلدینگ اصلی واتساپ و اینستاگرام است که در راس آن مارک زاکربرگ قرار دارد.
دبیر مرکز ملی فضای مجازی بازه زمانی مشخص کرده که متا نماینده خود را بفرستد و با این مرکز بر سر میز مذاکره بنشیند. تهدید نهایی او هم این بوده که اگر این کار را نکنند، نامه انسداد و محدودسازی این دو اپلیکیشن را ارسال خواهد کرد. حالا ولی وزیر ارتباطات گفته تصمیم را شورای امنیت اتخاذ خواهد کرد.
سنبه کی پرزورتر است؟
این شورای امنیت که اینترنت ما به آن وابسته شده شامل چه افرادی میشود؟ تقریبا همه اعضای شورایعالی فضای مجازی در شورای امنیت هم حضور دارند اما با این تفاوت که در مرکز ملی فضای مجازی، فیروزآبادی منصوب از سوی رهبری است و در شورای امنیت، علی شمخانی و سعید جلیلی از سوی رهبری منصوب شدهاند.
تفاوت دیگر هم همان است که زارعپور گفته؛ وزیر ارتباطات و هیچ وزیر دیگری (بهجز وزیر کشور یا گاهی وزیر امور خارجه) نمیتواند عضو شورای امنیت باشد. همچنین در ترکیب این دو تفاوتهای دیگری هم وجود دارد که در دو جدول به آن اشاره شده. وزنه شورای امنیت سنگینتر از مرکز ملی فضای مجازی است. مرکز ملی فضای مجازی دبیرخانه شورای فضای مجازی است که فقط میتواند پیشنهادات خودش را به شورای امنیت فضای مجازی بدهد اما شورای امنیت ملی وقتی مصوبهای داشته باشد، درصورت تایید رهبری به قانون تبدیل خواهد شد.
مهره اصلی در هر دولت تغییر میکند؟
در دولت قبل هربار که وزیر ارتباطات از رفع فیلتر تلگرام جاخالی میداد، بهانه اصلی او این بود که شورایعالی فضای مجازی (نهاد فرادست مرکز فضای مجازی) تصمیمگیرنده اصلی است و تعداد آراي همراه دولت یک رای کمتر از مخالفان اوست، برای همین هیچوقت کابینه موفق به رفع فیلتر تلگرام نمیشود. حالا چه اتفاقی افتاده که این دولت میگوید شورای امنیت حرف آخر را میزند؟ به نظر میرسد یا نهاد تعیینکننده فیلترینگ در هر دولت جابهجا میشود و یا اینکه اصلا حرف آخر را هیچکدام از این دو شورا نمیزنند و فقط دولتها با دادن جوابهای رندوم درباره اینکه چه کسی نمیگذارد سایتها رفع فیلتر شوند، در حال فرافکنی است.
