روزنامه هفت صبح | تحولات هستهای را تا بیانیه تند تروئیکای اروپایی برایتان روایت کرده بودیم. بیانیهای که شنبه شب منتشر شد و در آن توسعه برنامه هستهای ایران «فراتر از هرگونه توجیه غیرنظامی قابل قبول» خوانده شد و در آن سه کشور اروپایی اعلام کردند که خواستههای پادمانی ایران «تردیدهایی جدی درباره مقاصد و تعهدات ایران درمورد نتیجه موفقیتآمیز برجام ایجاد میکند. موضع ایران با تعهدات قانونی الزامآور ایران مغایرت دارد و چشمانداز احیای برجام را به خطر میاندازد.» واکنش ایران به این بیانیه چه بود؟
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به این بیانیه گفت: «باعث تعجب و تاسف است در شرایطی که تعاملات دیپلماتیک و تبادل پیام بین طرفهای مذاکره و هماهنگکننده گفتوگوها برای نهاییکردن مذاکرات جریان دارد، سه کشور اروپایی در اقدامی انحرافی و به دور از رویکرد نتیجهبخش در مذاکرات، اقدام به صدور چنین بیانیهای میکنند… (و) گام در مسیر رژیم صهیونیستی مبنی بر شکست مذاکرات گذاشتهاند و بدیهی است در صورت تداوم چنین رویکردی، باید مسئولیت نتایج آن را نیز بپذیرند.» محمد مرندی، مشاور ارشد تیم مذاکرهکننده هستهای به شبکه المیادین گفت: شرایط بهگونهای است که ایران نمیتواند به طرفهای اروپایی اعتماد کند. اروپاییها مطیع سیاستهای کاخ سفید هستند و برای رسیدن به توافق با ایران، باید جسارت داشته باشند.
واکنش روسیه و پاسخ فرانسه
«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین در واکنش به این بیانیه نوشت: «واقعا بسیار نابهنگام بود. درست در لحظه حساس گفتوگوهای وین و در آستانه نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی» و «فیلیپ اررا» دیپلمات فرانسوی در پاسخ به اولیانوف در توئیتر خود نوشت: «شما بهتر از دیگران میدانید که این درست نیست. از زمان آخرین پاسخ ایران دیگر مذاکره فعالی وجود نداشته است.»
استقبال اسرائیل از بیانیه تروئیکا
یائیر لاپید، نخستوزیر اسرائیل در ابتدای نشست هفتگی کابینه اسرائیل با اشاره به بیانیه اخیر پاریس، لندن و برلین در مورد مذاکرات احیای برجام گفت: «از فرانسه، بریتانیا و آلمان برای موضع قاطعشان در مورد این موضوع تشکر میکنم.» نخستوزیر اسرائیل همچنین گفت: «در ماههای اخیر گفتوگوهای فشردهای با آنها [سه کشور اروپایی] داشتهایم و اطلاعات بهروز از سرویسهای اطلاعاتی درباره فعالیتهای ایران در سایتهای اتمی به آنها ارائه شد.»
لاپید افزود که همراه با نفتالی بنت نخستوزیر پیشین و بنی گانتس وزیر دفاع اسرائیل «کارزاری دیپلماتیک موفق برای توقف توافق هستهای و جلوگیری از لغو تحریمها علیه ایران» تلاش میکند. او ادامه داد «هنوز [این کارزار] تمام نشده است. راه طولانی در پیش است، اما علائم دلگرمکننده وجود دارد.» لاپید قرار است بعدازظهر یکشنبه به سمت آلمان پرواز و در آنجا با صدراعظم این کشور دیدار و گفتوگو کند. او گفت: «هدف از این سفر، هماهنگی مواضع در مورد برنامه هستهای [ایران] و نهایی کردن جزئیات سند همکاری راهبری، اقتصادی و امنیتی است که در شرف امضا هستیم.»
پرونده ایران در شورای حکام بررسی میشود
«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین در پیامی توئیتری نوشت: «نشست ماه سپتامبر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه آغاز خواهد شد. انتظار میرود موضوعات محوری از این قرار باشند: انتقال مواد هستهای تحت قرار (زیردریایی هستهای) آمریکا-انگلیس- استرالیا، ایمنی هستهای، امنیت و پادمانها در اوکراین و نظارت و پادمانها در ایران».
و در این میان پاکستان که تاکنون پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای را امضا نکرده و مسلح به سلاح اتمی است، روز دوشنبه به ریاست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی رسید. به گزارش رویترز، بر اساس بیانیهای که آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر کرده است، «انصار پرویز»، نماینده پاکستان در آژانس به مدت ۱۲ ماه ریاست شورای حکام را برعهده خواهد داشت.
شورای حکام، مهمترین رکن تصمیمگیری در آژانس بینالمللی انرژی اتمی است که ریاست پیشین آن بر عهده مالزی بود؛ از میان ۱۵۱ عضو آژانس، ۳۵ عضو در شورای حکام عضویت دارند. در میان کشورها، تنها پاکستان، هند و رژیم اسرائیل پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای را امضا نکردهاند؛ کرهشمالی نیز در سال ۲۰۰۳ از این پیمان خارج شد. نماینده پاکستان در آژانس دوشنبه گفت که امضا نکردن پیمان انپیتی، هیچ تناقضی با ریاست شورای حکام ندارد.
انصار پرویز پس از آنکه کشورش به ریاست شورای حکام رسید به خبرنگاران گفت: «ما از بدو تاسیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، عضوی از آن بودهایم و تاسیسات غیرنظامی ما زیر نظر آژانس است. چه بسا بتوانیم درباره پارهای از امور که آژانس بینالمللی انرژی اتمی با آن سروکار دارد، پادرمیانی کنیم.»
روزنامه دولت: شورای حکام کاری نخواهد کرد
روزنامه ایران در مطلبی که روز یکشنبه منتشر کرده نوشته: با توجه به شرایطی که پیشتر ذکر شد، بعید بهنظر میرسد که شاهد سناریوی بدبینانهای باشیم که ضمن آن غربیها قید هرگونه توافق با ایران را بزنند و شورای حکام پرونده هستهای ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهد. آن چیزی که بیشتر محتمل است، این است که مجدداً یک قطعنامه تذکرآمیز صادر شود که در آن از ایران همکاری بیشتر با آژانس درخواست شود.
نکته بسیار مهم در رابطه با توافق هستهای نیز بحث ضرورت بسته شدن پرونده پیامدی از طرف ایران است. این پرونده که به ابعاد ادعایی فعالیت صنعت هستهای میپردازد، از زمان خروج یکجانبه امریکا از برجام مجدداً فعال شده و به بهانههای واهی ایران را زیر فشارهای بینالمللی برده است.
اهمیت بسته شدن این پرونده در این است که اگر توافق برجام بخواهد احیا شود استفاده از مکانیزم ماشه منوط به گزارش آژانس علیه ایران و تخلف و تخطی کشورمان از برجام خواهد بود. بنابراین اگر پرونده پیام دی بنا به خواست ایران، بسته نشود حتماً میتواند دستاویزی برای کشورهای غربی بهویژه آمریکا باشد.
به محض اینکه شرایط دنیا تغییر کند و تمرکز احتمالی ایالات متحده از روسیه و چین کاسته شود، ایران مرکز توجه قرار میگیرد.یا اگر دولت متفاوتی در ایالات متحده روی کار بیاید که بخواهد بیشتر به بحث هستهای ایران توجه کند، احتمالاً میتواند به واسطه گزارشهای خلاف واقع آژانس به راحتی از مکانیسم ماشه استفاده کند.
