روزنامه هفت صبح، مصطفی آرانی | به خاطر اظهارنظرهای متعددی که این روزها از سعید حجاریان و بهزاد نبوی در مورد مسائل سیاسی داخلی میشنویم به سراغ این دو پیرمرد جریان اصلاحات رفتیم و زندگی و البته مواضعشان را با هم مقایسه کردیم. سعید حجاریان و بهزاد نبوی، دو پیرمرد جبهه اصلاحات، این روزها با اظهارات خود در مورد مسائل سیاسی و به طور مشخص در پاسخ به سوال هر روز سیاسیون در این شرایط یعنی «چه باید کرد؟» خبرساز هستند. رویکرد این دو البته با هم متفاوت است و شاید بتوانیم بگوییم که در دو مسیر کاملا مخالف هم حرکت میکنند. قبل از اینکه دو مسیر را با هم مقایسه کنیم بیایید زندگی این دو سیاستمرد را با هم مرور کنیم.
***حجاریان کیست؟***
سعید حجاریان متولد سال ۱۳۳۳ در نازیآباد تهران است. در سال ۵۱ در کنکور سراسری با رتبه دو رقمی در رشته مکانیک دانشکده فنی قبول شد. هنوز علایق علوم انسانی در وی جدی نبود و بیشتر برای تامین زندگی به مهندسی روی آورد. در دانشگاه هم اگرچه در رشته مکانیک درس میخواند اما در کلاسهای مطالعات علوم انسانی شرکت میکرد.بعد از انقلاب هم دوباره در دور اولی که بعد از انقلاب فرهنگی برای فوق لیسانس کنکور برگزار شد شرکت کرد و در سال ۱۳۷۲ با دفاع از پایاننامهای با عنوان «موعودیت در انقلاب ایران و روسیه» زیر نظر حسین بشیریه فوقلیسانس و دکترای علوم سیاسی خود را در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران گذراند. حجاریان، تقریبا سه دوره فعالیت جدی دارد.
در دوره اول، او در مشاغل اطلاعاتی فعال است و یکی از موسسین وزارت اطلاعات به شمار میرود. در دوره دوم، او در مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری و مجمع تشخیص مصلحت نظام به کادرسازی و تئوری پردازی پیرامون توسعه سیاسی و و در دوره سوم، به امور مدنی مثل عضویت در شورای شهر و حزب سیاسی (مشارکت) میپردازد. حواشی پیرامون حجاریان کم نیست. مهمترینش اما ترور او در سال ۱۳۷۷ است که عملا باعث شد از تحرک او در فضای سیاسی کشور کاسته شود. حجاریان پس از حوادث سال ۱۳۸۸ هم مدتی بازداشت شد.
***حجاریان چه میگوید؟***
حجاریان در روزهای گذشته از سال ۱۳۹۸ به شدت فعال شده است و به خصوص در سایتی تازهتاسیس به نام «مشق نو» مقالاتی راهبردی منتشر میکند. یکی از این مقالات با عنوان «اصلاحطلبی و مسئله بقا» به شدت خبرساز شده چراکه حجاریان در آن پیشنهاد داده که اصلاحطلبان در انتخابات آینده مشارکت مشروط کنند و به شرط رعایت بخشی از پیششرطها به خصوص در زمینه رد صلاحیت برای انتخابات، کاندیدا معرفی کنند. این رویکرد توسط اصولگرایانی مثل صفار هرندی نقد شده است. مصاحبه اخیر حجاریان با انصاف نیوز در مورد مقابله با تجزیه ایران هم که حاوی پیشبینیهایی از سوی او بود، به شدت مورد انتقاد برخی اصولگرایان مثل عباس سلیمی نمین قرار گرفته تا جایی که او حجاریان را به مناظره دعوت کرده است.
***نبوی کیست؟***
بهزاد نبوی متولد سال ۱۳۲۱ در حوالی میدان انقلاب تهران است. پیش از انقلاب اسلامی به خاطر فعالیتهای انقلابی و چریکی حدودا ۱۰ سال را در زندان گذراند. زندگی او پس از انقلاب به چهار دوره وزارتی، اقتصادی، سیاسی و خارج از حاکمیت تقسیم میشود. در دوره نخست، نبوی در دولت شهید رجایی، وزیر مشاور در امور اجرایی و در دو دولت میرحسین موسوی، وزیر صنایع سنگین بود. بعد از رحلت امام و در دولت هاشمی او وارد فضای اقتصادی شد و مشاور مدیرعامل شرکت مپنا و عضو هیات مدیره شرکت پتروپارس بود. پس از آن به مجلس ششم رفت و نایب رئیس آن مجلس شد اما بعد از رد صلاحیت در جریان مجلس ششم، دیگر مسئولیتی نداشت. البته او در تمام این سالها عضو ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، از احزاب بزرگ اصلاحطلب بود. بعد از سال ۱۳۸۸ هم با نبوی و هم با این سازمان برخورد شد و نبوی بیش از پیش به حاشیه رفت.
***نبوی چه میگوید؟***
آخرین سخنرانی نبوی که در جمع اعضای شورای سیاستگذاری اصلاحطلبان بوده و در آن گفته که الان وقت مذاکره با آمریکا نیست و باید مقاومت کنیم، حتی برای اصولگرایان هم به شدت جالب بوده و رسانههای راستی هم آن را پوشش دادند. به طور کلی نبوی در حدود یک سال اخیر در تمام سخنرانیها و نیز مصاحبههای خود ضمن دفاع جانانه از دولت روحانی، از سیاست نظام در مسائل کلی سیاست خارجی دفاع کرده و البته تلاش کرده با تاکید بر اصلاحطلبی از طریق صندوق رای و حضور فعال در انتخابات، در برابر ایدههای براندازانهای که از خارج کشور تزریق میشود بایستد.
***شباهتها و تفاوتها***
به نظر میرسد هم حجاریان و هم نبوی در یک نکته با هم اشتراک دارند و آن هم واقعنگری نسبت به وضعیت امروز است اما نقطه تفاوت آنها که باعث میشود تحلیلهایشان با هم این قدر تفاوت داشته باشد؛ داشتن یا نداشتن امید است. حجاریان واقعگرایی است که تقریبا میتوان گفت به بهبود وضعیت فعلی در خارج و داخل کشور امیدی ندارد و برای همین هم حتی برای انتخابات نسخه مشارکت مشروط را میدهد ولی نبوی به حل مشکلات اقتصادی و سیاست خارجی نیز امیدوار است و برای همین به مقاومت توصیه میکند.
