روزنامه هفت صبح، علی رستگار | علت تغییر رویکرد ملایم امارات درباره ایران و بحرانهای منطقهای چیست؟
***یک***
امارات نیروهای خود را در یمن کاهش میدهد. این خبری است که خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام بلندپایه اماراتی منتشر کرده. اینطور که در متن خبر آمده، این مقام اماراتی در جلسهای با خبرنگاران دوبی گفته: «برخیها میپرسند که آیا استقرار دوباره مرتبط با تنش روزافزون با ایران است؟ در جواب به این افراد میگویم نه اما در عین حال، نمیتوان وضعیت ژئواستراتژیک را بهطور کلی نادیده گرفت.»
***دو***
در عین حال دیروز یک منبع نظامی در دولت مستعفی یمن هم اعلام کرده که امارات اردوگاه الخوخه در جنوب الحدیده را به طور کامل تخلیه کرده و از چندروز پیش تحویل این دولت داده. به گزارش خبرگزاری ایسنا، جیمز دورسی کارشناس مسائل عربستان هم در این مورد گفته: «امارات با اتخاذ تصمیم کاهش و خروج بخشی از نیروهایش از یمن، اجازه میدهد که اختلافاتش با عربستان علنی شود اما با اینحال ائتلافش با این کشور را در معرض خطر قرار نخواهد داد. همچنین امارات بهدنبال افزایش آمار غیرنظامیان کشتهشده به دلیل جنگ، نسبت به جایگاه بینالمللیاش نگران است.» جدا از این والاستریت ژورنال هم در گزارشی نوشته که امارات از یکسال پیش خروج نیروهای خود را از یمن شروع کرده است.
***سه***
فارغ از این دومورد نشانههای دیگری هم از تغییر رویکرد امارات سراغ داریم. مثلا اینکه سفارت امارات در دمشق بازگشایی شد و حتی رفتار این کشور در قبال تحریم ایران هم با تغییراتی همراه بود. ازجمله اینکه در هفتههای اخیر فشار روی صرافیهای منتقلکننده پول به ایران کاهش چشمگیری پیدا کرده. این درحالی است که از زمستان ۹۶ و با مدیریت وزارت خزانهداری آمریکا در قالب قانون مالیات بر ارزش افزوده، بخش مهمی از ساختار انتقال غیررسمی پول در امارات شناسایی شده بود و با بعضی از صرافیها برخوردهای امنیتی هم شد. یادمان نرود حتی در جریان حمله به نفتکشهای بندر فجیره هم امارات خیلی با مواضع مورد نظر عربستان و آمریکا همراهی نکرد. یعنی امارات در آن مقطع بهوضوح سعی میکرد، بهطور مستقیم خود را وارد بحران نکند. برآیند این اتفاقات ما را به این نتیجه میرساند که شاهد یک تغییر رفتار ملایم از سوی مقامات اماراتی هستیم.
***چهار***
سوال اما اینجاست علت این تغییر رفتار اماراتیها چیست؟ وبسایت مشرقنیوز روز گذشته در گزارشی علت این تغییر رویکرد امارات را مرتبط با مسائل مالی تفسیر کرد. ماجرا اینجاست که درگیرشدن امارات در بحرانهای اخیر منطقه و بهخصوص تقابل با ایران، شاخصهای مالی دوبی را تحت تاثیر قرار داده و وضعیت تا حدودی شبیه سال ۲۰۰۹ شده که دوبی تا مرز ورشکستگی پیش رفت. بهطور مشخص در سهبخش املاک، گردشگری و مالی، اقتصاد دوبی کاملا تحت تاثیر قرار گرفته. در بخش املاک دوبی برای سومینسال متوالی نوعی رکود را تجربه میکند. گزارش بانک مرکزی امارات نشان میدهد، قیمت املاک در دوبی به میزان ۷٫۴درصد در سهماهه سوم سال ۲۰۱۸ کاهش یافته. در همین مقطع قیمت املاک در ابوظبی هم ۶٫۱درصد نزولی شده. یک کارشناس اقتصادی در این زمینه در گفتوگو با شبکه بلومبرگ آمریکا این رکود و عقبگرد را تایید کرده و گفته بعضی شرکتها از شدت سقوط ارزش سهام نابود شدهاند.
***پنج***
دوبی در بخش گردشگری ضرر هنگفتی را تجربه میکند. اخیرا رویترز گزارشی منتشر کرده که در آن آمده: «در برهه اخیر، بسیاری از تاسیسات گردشگری در دوبی از هتلها و بازارها و فروشگاهها گرفته تا رستورانها و کافهها بسته شده است.» آماری هم وجود دارد که میگوید، میزان گردشگران برج خلیفه دوبی در دوسال اخیر درجا زده. روزنامه قدسالعربی در گزارشی نوشته: «برای نخستینبار در ۳۵سال گذشته میتوان مغازههای خالی در بازار طلای دوبی را مشاهده کرد، این درحالی است که پیش از این سخت میشد مغازهای برای اجاره یا خرید در بازار پیدا کرد. در مرکز تجاری «المرکز العربی»، «سانست مال» و «الغریر» مغازههایی وجود دارد که تمام هفته بسته است. همچنین ۱۸هتل که برخی از آنها از هتلهای مشهور دوبی هستند، درهایش بسته شده است. بیش از ۹۰درصد ساکنان دوبی اتباع خارجی هستند، ولی تعدادی از مدارس مخصوص اتباع خارجی تعطیل شده است. بهگفته شرکتهای حملونقل، تعداد خانوادههایی که دوبی را ترک میکنند، بسیار بیشتر از تعدادی است که برای سکونت به دوبی میآیند.»
***شش***
در بخش مالی هم این نکته مهم است که سرمایهگذاریهای خارجی به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرده. بورس دوبی در سال ۲۰۱۸ با کاهش ۱۶درصدی مواجه شده بود و بانکهای این کشور اوضاع نابسامانی دارند. گفته شده که میزان چکهای برگشتی در پنجماه ابتدایی ۲۰۱۸ در امارات بیش از هفتمیلیارد دلار بوده. همه این مواردی که گفتیم نشان میدهد، اوضاع کسبوکار و گردشگری در دوبی اصلا خوب نیست. فارغ از اینکه خصومت دولت این کشور با ایران بهطور غیرمستقیم در این بحرانها دخیل است، بعضی مسائل هم سراغ داریم که ایرانیها بهطور مستقیم روی اقتصاد این کشور تاثیر دارند. تا قبل از این بحرانهای یکیدوسال اخیر تقریبا سالانه نیممیلیون نفر ایرانی به دوبی سفر میکردند. از زمان شروع فشارهای جدید روی ایران و از سال ۲۰۱۷ اما گزارش شد که سفر ایرانیان به دوبی ۲۱درصد کاهش پیدا کرده. از طرفی سرمایهگذاری ایرانیها در دوبی هم سقوط چشمگیری داشته. از سال ۲۰۱۸ به بعد در گزارشهای سالانه وزارت اقتصاد امارات دیگر نام هیچ ایرانیای بین ۲۵سرمایهگذار اول دوبی دیده نمیشود درصورتیکه قبلا ایرانیها در رتبههای اول تا دهم جا میگرفتند. این را در نظر بگیرید تا سال ۲۰۱۳ ایرانیها با ۱٫۵میلیارد دلار در بخش سرمایهگذاری روی بخش املاک دوبی، رتبه دوم را داشتند اما حالا دیگر ایرانیها بین رتبههای برتر نیستند.
