روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| به اين چهار تصوير از پروژههاي معماري خوب نگاه كنيد؛ يكي ويلايي نامرئي در دل روستاي امامه تهران، آن يكي ورودي متروي ميدان جهاد همين شهر، ديگري آپارتماني خاص در اصفهان بهنام پروژه پاكت و آخري هم هتل بوتيكي در يزد است. اين چهار پروژه معماري وجه اشتراك مهمي دارند: آنها توانستند در فهرست نامزدهاي جايزه معماري دزين قرار بگيرند.
فهرست فيناليستهاي دزين دو بخش دارد: فهرست بلند كه امسال 132 اثر معماري از تمام دنيا توانستند به آن راه پيدا كنند و هر چهار پروژه ايراني هم در آن حضور داشتند. در فهرست كوتاه هم فقط پنج فيناليست حضور دارند و پروژه ميدانگاه متروي جهاد تهران- اثر استوديو كا- توانسته به اين مرحله برسد.
هرسال چند پروژه معماري ايراني به فهرست نامزدهاي دريافت جايزه راه پيدا ميكند، اما چرا جايزه دزين مهم است؟ چون يكي از معتبرترين جوايز اين حوزه است كه از شش سال پيش بهترین پروژههاي معماری، فضای داخلی، طراحی، استودیوها، معماران و طراحان برجسته از سراسر جهان را معرفي ميكند. امسال هم 90 معمار معروف دنيا در تيم داوري اين جايزه حضور دارند و پروژههايي كه در اين جايزه شركت ميكنند با توجه به طراحي و كاربريشان در 39 دسته مختلف قرار گرفتند.
تصويري تازه براي متروي جهاد
اگر در طول يكسال گذشته گذرتان به متروي ميدان جهاد تهران افتاده باشد، ميدانگاه جديد و تحسينبرانگيز آن را ديدهايد. استوديوي «كا» كه كار طراحي آن را انجام داده، تلاش كرده وروديهاي متروي شهر تهران را بازتعريف كند و نما و هويتي جديد براي آنها بسازد.
محمد خاوريان معمار اصلي پروژه است كه چند جايزه معتبر بينالمللي در حوزه كارياش گرفته و در طراحي اين ورودي سعي كرده فضايي آزاد و مناسب براي شهروندان و رويدادهاي شهري طراحي كند. مهرآسا نيكوكار و پرتو هدايتي هم عضو تيم طراحي اين پروژهاند. ويژگي مهم پلازاي متروي جهاد استفاده از مصالح بومي بهجاي صنعتي است. آجرهايي كه در ساخت اين پروژه استفاده شده، در كارگاههايي اطراف تهران ساخته شدهاند؛ ۳۰۰هزار آجر دستساز که در هشت کارگاه در اطراف تهران توليد شدند.
«خانه درون» كجاست؟
دومين پروژه ايراني حاضر در فهرست نامزدهاي جايزه دزين، ويلايي در روستاي امامه تهران است كه بهنام ويلاي نامرئي معروف شد. دليل نامگذاري اين پروژه اين است كه ويلا از بيرون ديده نميشود و با وجود زيربناي گستردهاي كه براي آن در نظر گرفته شده، تاثير منفي بر چشمانداز اطرافش ندارد. در واقع زمانيكه از بيرون به آن نگاه ميكنيد، چيزي بهغير از شيب يك تپه كوچك نميبينيد.
اين پروژه متعلق به استوديوي معماري الگو و معمار اصلي آنهم مهران خوشخو است و در روستايي ساخته شده كه سالها پيش به باغهای سرسبزش شناخته ميشد، اما ساختوساز گسترده و هجوم دلالان ملك براي ساخت ويلا و خريد و فروش قطعات زمين، ظاهر روستا را تغيير داد. به همين دليل طراحان ويلا تصميم گرفتند در واكنش به رشد سریع ساخت و ساز در این منطقه ییلاقی، ويلا را با طراحي متفاوتي بسازند.
ايده اصلي كه در نهايت هم بهثمر نشست، ساخت ویلايي به شكل زيرزميني بود كه بتواند فضاي سبز و چشمانداز اطراف را تغيير ندهد و با طبيعت سازگار باشد. فضای ویلای زیرزمینی با حالتی پنجضلعی و یک حیاط مرکزی به بخشهای گوناگونی تقسیم شده که یکی از آنها مخصوص اتاقهای نشیمن و پذیرایی، یکی مخصوص اتاقهای خواب و دیگری مختص فضاهای کاربردی و استخر است. حياط ويلا هم طوري طراحي شده كه بدون به خطر افتادن حريم خصوصي، ميتوانيد به چشمانداز خوبي دسترسي داشته باشيد.
يك آپارتمان خاص ايراني در فهرست نامزدهاي دزين
استوديو معماران رويداد هم با پروژه خانه-آپارتمان پاكت در فهرست نامزدهاي جايزه دزين قرار گرفت. طراحانش ميگويند اين پروژه براي خانواده اكبري در شهر اصفهان ساخته شده بود كه درخواست كرده بودند آپارتماني برای زندگی مشترک داشته باشند اما همزمان بتوانند مستقل هم باشند. معماران اين استوديو هم روي ساخت پنجره تاكيد زيادي داشتند. مصطفي اميدبخش، زهرا آرمند، مهسا شيخاكبري، سپيده غلامحسنيان و سارا غفوري اعضاي تيم معماري اين پروژه خاص بودند.
هتل بوتيك تاريخي يزد، اثر استوديو هرندي
جايزه دزين بخش ديگري بهغير از معماري و طراحي داخلي هم دارد و آنهم مربوط به هتلداري است. در اين بخش هم هتل بوتيك مينو در يزد به نمايندگي از ايران در فهرست بلند قرار گفت. معماري هتل توسط استوديوي هرندي انجام شده كه مهدي و هما هرندي، نگار گرجي ممتاز و مهديه مهديخواه در تيم معماري و طراحي آن حضور دارند.
هتل بوتيك مينو در خانهاي قديمي است كه بيش از 70 سال قدمت دارد و متعلق به دو خانواده معروف اين شهر بوده است؛ اول خانواده اوليا و بعد دكتر محمود مدني، دومين دندانپزشك رسمي شهر يزد. سبك اين خانه قديمي نزديك به معماري دوران صفوي است و هدف معمارانش حفظ هويت اثر و پايداري بيشتر آن بود.
بهدردبخور و كاربردي در هرمز
پروژه بعدي راهيافته به فهرست بلند دزين، پروژهاي بهنام «مركز فنون بهدردبخور» اثري از استوديوي معماري زاو است؛ مركزي براي يادگيري مهارتهاي مختلف كه در جزيره هرمز ساخته شده و كارش آموزش حرفههاي كاربردي به مردم اين جزيره است. محمدرضا قدوسی، فاطمه رضایی، گلناز بهرامی، هانیه علیزاده معماران اين پروژهاند كه قبل از دزين، فيناليست دو جايزه معماري ديگر هم شده بود.
