روزنامه هفت صبح، سیدمحمدرضا دادگستر| مشکل کمبود تراشههای نیمههادی باعث شد تا خودروسازان در سال ۲۰۲۱ بهرغم سر و سامانی که به وضعیت اقتصادی خود در قیاس با سال ۲۰۲۰ داده بودند، به سمت کاهش تولید اجباری بروند. اگرچه امیدهایی وجود داشت که سال ۲۰۲۲ با اخبار امیدبخشی که بهخصوص از اروپا منتشر میشد، سالی نباشد که در آن کمبود ریزتراشه یک چالش برای خودروسازان در کشورهای مختلف باشد اما این سال در حالی شروع شده که روزنههای حل مشکل چندان امیدبخش به نظر نمیرسند.
شرکت مشاوره بینالمللی کرنی در روزهای اخیر گزارشی در خصوص چشمانداز بازار تراشههای نیمههادی منتشر کرد؛ گزارشی که دغدغه اصلی این حوزه، نیاز به سرمایهگذاری سنگین را پررنگ کرده است. طبق یافتههای کرنی، برای راهاندازی یک خط تولید با ۳۵ هزار تراشه ۵ نانومتری، چیزی حدود ۲۰ میلیارد دلار سرمایه لازم است.
همچنین تکنولوژی بالای آن باعث شده تا در حال حاضر تنها کمتر از ۱۲ کارخانه در جهان که در آمریکا، تایوان، اسرائیل و کرهجنوبی مستقر هستند بتوانند تراشههای در اندازه ۱۰ نانومتر و کمتر تولید کنند. در حال حاضر تنها جایی که چشمها برای افزایش تولید به آن دوخته شده و میتواند سرمایه سنگین و تکنولوژی بالا را فراهم کند، اروپاست.
در سال ۱۹۹۸، اروپا ۲۲ درصد از تراشههای نیمههادی جهان را تولید کرد اما این رقم در سال ۲۰۱۹ به ۸ درصد رسید. اروپا در حالی سهم تولید خود را تقدیم شرکای آسیایی یعنی تایوان و کرهجنوبی کرده بود که آنها مشوقهای سخاوتمندانهای را برای تولید تراشههای نیمههادی در نظر گرفته بودند.
اما سرمایه مورد نیاز رو به رشد برای حضور در این صنعت باعث شد تا شرکت فرانسوی-ایتالیایی STM که مهمترین شرکت اروپایی در زمینه تولید تراشه بود، از اواسط دهه گذشته فعالیتهایش برای تولید تراشههای پیشرفتهتر را متوقف کند. همین امر باعث شده تا اروپا الان به هزینه بالقوه سرمایهگذاری درازمدتی برسد که ۳۳ درصد بیشتر از کره جنوبی و ۴۳ درصد بیشتر از تایوان است.
در اواخر تابستان ۲۰۲۱ اتحادیه اروپا با پیشنهاد قانون چیپس برای ترویج تحقیقات و تولید محلی تراشه نیمههادی، با هدف بازگرداندن سهم اتحادیه اروپا به ۲۰ درصد وارد عمل شد. یکی از موانع احتمالی اما قوانین رقابت اتحادیه اروپا است که استفاده از کمکهای دولتی را برای به تعویق انداختن هزینهها در مرحله تولید تراشه ممنوع میکند.
طبق این قوانین، دولتها فقط میتوانند مشوقهایی برای تحقیقات و تولید آزمایشی ارائه دهند. البته انتظار میرود که دستورالعملی برای مستثنا شدن صنعت تراشه نیمههادی از این قوانین به صورت موقت در سال ۲۰۲۲ توسط اتحادیه اروپا تصویب شود اما هرگونه تغییر در قوانین منوط به تایید همه ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپاست که رسیدن به این دستورالعمل را تبدیل به فرآیندی طولانیمدت در اروپا میکند.
طبق برآوردهای اتوفورکست، صنعت خودروسازی جهان در سال ۲۰۲۱ حدود ۱۱٫۳ میلیون دستگاه کاهش تولید و ضرر ۲۱۰ میلیارد دلاری را به خاطر کمبود تراشههای نیمههادی تجربه کرد. همچنین IHS پیشبینی کرده که در صورت تداوم کمبود تراشه نیمههادی، باید با کاهش ۷ میلیون دستگاهی تولید خودرو در جهان در سال ۲۰۲۲ و کاهش ۱٫۶ میلیون دستگاهی در سال ۲۰۲۳ روبهرو شویم. شماری از کارشناسان بدبین کاکس اتومیتیو نیز اعلام کردهاند انتظار ندارند بازار خودروهای عمدهفروشی جهان تا قبل از سال ۲۰۲۵ به وضعیت پیش از پاندمی و کمبود ریزتراشه برگردد.
