روزنامه هفت صبح، محمد طالبیان| اگر به عمق ماجرا نگاه کنیم متوجه میشویم که تبدیل شدن یک شهر خاص به محلی برای پرورش ورزشکارانی در یک رشته خاص، معنایی جز پخش نشدن درست سیستم پرورشی ندارد. در جستوجو برای پیدا کردن شهرهایی با تخصص در پرورش ورزشکارهایی از یک رشته، عملا با بنبست روبهرو شدم.
جدای از نقاطی که اطلاعات قابل اشارهای از آنها یافت نمیشود، پرورش ورزش در سطح دنیا شاید کشور به کشور در سطح مختلفی قرار گیرد اما نمیتوان الگویی مشخص برای آن در ساختار شهری یا ایالتی پیدا کرد. زمانیکه شما سیستم آموزشی خود را به شکل درست در سطح کشور توزیع کنید احتمالا با چنین نتیجهای روبهرو میشوید. در الگویی که کشورهای دیگر دنبال میکنند، خروجی برای نام کشور مهم است نه شهر یا استان.
با این حال اندک نشانههای موجود به یک نکته جالب توجه اشاره دارند. در شرایطی که گستردگی ایران باعث شده تا ما مردم این کشور به انحصارطلبی علاقهمند شویم، به طرز جالبی آمریکاییها هم چنین رویکردی را دنبال میکنند. ساکنان هر شهر و منطقه ایران همواره سعی دارند تا چیزی را به اسم خود ثبت کنند. بهترین غذا، بهترین نقاط باستانی، بهترین آب و هوا، بهترین جاده، بهترین ورزشکار، بهترین بازیگر و… هر کدام از نقاط ایران در یکی از این موارد ادعایی دارند.
شمالیها کشتیگیرهای درجه یک پرورش میدهند. جنوبیها خوانندههای محشری دارند. تهران با اختلاف صاحب بدترین آب و هوای کشور است. الگوها را که دنبال میکنیم با چند مشخصه واضح روبهرو میشویم. آب و هوا و ساختار جغرافیایی ایران در کنار رشد نامساوی سیستم پرورشی دلایل اصلی چنین اوضاعی هستند. از طرفی در ایران اول خانواده و بعد همشهری، از آن اصول نانوشتهای است که معمولا توسط بسیاری مورد توجه قرار میگیرد.
اینکه ما در کنار هم میتوانیم همچنان در دیار غربت قدرتمند باشیم، ذهنیتی که اصلا به خوب یا بد بودنش کاری نداریم ولی به وضوح دیده میشود. آمریکا و ایالتهایش بهواسطه مستقل بودن از دید ساختار جزئی، در رقابت با یکدیگر قرار گرفتهاند. آنها برای بهتر بودن و رسیدن به بهترینها با یکدیگر در رقابت هستند. با اینکه ادعا شماره یک بودن دارند اما این ایدهای است که مطرح کردهاند تا حداقل توهم بهترین بودن را همراهی کنند. آمریکا لیگ بسکتبالی دارد که رتبه اولش با عنوان قهرمان دنیا شناخته میشود. قهرمان لیگ ملی بسکتبال آمریکا، نهایتا عنوان قهرمان دنیا را کسب میکند.
مردم یک شهر در آمریکا خود را قهرمان دنیا معرفی میکنند. باقی دنیا متوجه کمدی بودن موقعیت میشوند اما آمریکا و مردم این کشور خودشان برای خودشان قهرمان دنیا میشوند تا این ذهنیت را دنبال کنند که ما در دنیا بهترین هستیم. الگو را که دنبال کنیم به شباهت بسیاری با ایران میرسیم. ایرانی اما گول توهم بهترین در دنیا را نمیخورد پس او را به بهترین بودن در خاورمیانه راضی میکنیم. با تمام این تفاسیر در همان بسکتبال دو شهر آمریکا از باقی یک سر و گردن جلوتر هستند.
لسآنجلس لیکرز و بوستون سلتيکس تنها تیمهایی هستند که تاکنون 17 بار قهرمان انبیای شدهاند. در شرایطی که لیکرز و لسآنجلس بیهویتی هالیوود را الگو دارد اما سلتیکس تمرکز خود را روی گروهی خاص از بازیکنها قرار داده. آنها از همان دهه 70 میلادی که دوران اوج خود را شروع کردند با بازیکنهای محلی به نقطه فعلی رسیدند. بوستون شهری تجملگرا مانند لسآنجلس نیست و بخش کارگر عمده جمعیت آن را شکل میدهد.
شهری که به وضع مالی خوبش شناخته نمیشود و ایدههای مذهبی را با جدیت قابلتوجهی دنبال میکنند. بازیکنها برای زندگی لاکچری به بوستون نمیروند. آنها سلتیکس را انتخاب میکنند تا برای مردمی قهرمان شوند که چیزی جز بسکتبال در زندگی برایشان دلیل خوشحالی نیست. انتهای دهه 70 میلادی شاید بهترین فرصت برای بررسی این الگو باشد. بوستون در چند سری متوالی، لیکرز را در فینال شکست داد و بهعنوان قهرمان 78 وارد درفت تابستانی شد.
دو بازیکن خاص در آن مقطع مورد توجه تیمهای انبیای قرار داشتند. مجیک جانسون و لری برد. یکی از جنس بازیکنهایی که میخواهند نهایت زندگی لاکچری را تجربه کنند و دیگری از خانوادهای کارگر و پدری که چند سال قبل خودکشی کرده بود. هرچند تاریخ به ما میگوید، جانسون و لیکرز طی یک دهه به حکمرانی کلتها پایان دادند اما این شهر لسآنجلس نبود که مجیک را گرفتار خود کرده بود. لسآنجلسیها تا قبل از قهرمانی 79 حتی علاقهای برای تماشای بسکتبال نداشتند.
در آنسو اما یکی از مهمترین دلایل لری برد برای قبول پیشنهاد بوستون، خصوصیت اصلی این شهر یعنی سطح اقتصادی ضعیف مردمش بود. او به خوبی درک میکرد که بسکتبال تنها خانه امن این مردم است و باید به سلتیکس ملحق شود. رقابت برد و جانسون اما برای یک دهه ادامه داشت. حالا از برد که کمتر هم قهرمان شده به عنوان یکی از بهترینهای تاریخ یاد میشود و جانسون در مقابل یکی از مهمترین چهرههای ورزشی آمریکاست که سالهاست با بیماری ایدز مبارزه میکند.
