روزنامه هفت صبح، آرش خوشخو | در آخرین شماره این پاورقی و برای جمعبندی آخر، مروری داریم بر مهمترین چهرههای دهه هفتاد و دههای که بهجد معتقدم از سرنوشتسازترین دهههای تاریخ معاصر ایران بود. پس بیایيد ده چهره تاثیرگذار این دهه را با هم بشناسیم:
فائزه هاشمی از مهمترین و تاثیرگذارترین چهرههای دهه هفتاد بود. او آگاهانه یا غریزی در جهت استیفای حقوق دختران و زنان حرکت کرد و در برکه خزهزده طبقه متوسط شهری در سالهای پس از جنگ، سنگ پرت کرد و تلاطم ایجاد کرد.
علی لاریجانی از چهرههای مهم این دهه بود. هم بهخاطر تصمیمهای عقلانی که در وزارت ارشاد گرفت و ممنوعیت بیفایده استفاده از ویدئو را لغو کرد و هم بهخاطر تلاشهایش برای فراگیر کردن بیشتر تلویزیون و مسئله موسیقی پاپ و هم بهخاطر حضور تمامقدش بهعنوان شوالیه فرهنگی و رسانهای اصولگرایان در نبردشان با اصلاحطلبان. تاثیر و کنشگری سیاسی تلویزیون در دوران لاریجانی به بیشترین حد خود رسیده بود.
عطاءالله مهاجرانی هم از چهرههای مهم دهه هفتاد بود. چه بهعنوان معاون هاشمیرفسنجانی و ستوننویس روزنامه اطلاعات و چه بهعنوان وزیر ارشاد دولت خاتمی و تکاپویی که در حوزه مطبوعات و سینما بهوجود آورد. دو بار استیضاح او در مجلس از فراگیرترین و محبوبترین نمایشهای سیاسی تاریخ معاصر ایران محسوب میشوند.
شجاعت و ابتکار او در برگزاری مراسم برگزیدگان بیست سال ادبیات پس از انقلاب هم قابل تحسین بود. آیتالله مصباحیزدی از تاثیرگذارترین شخصیتهای سیاسی دهه هفتاد بود. او توانست به اردوگاه در ظاهر منهزم شده اصولگرایان پس از دوم خرداد 76، اعتماد بهنفس تئوریک ببخشد و آنها را گرد یک سنگر مشترک جمع کند. نقش او در احیای ایدئولوژیک اصولگرایی غیرقابل کتمان است هرچند ایدههای تئوریک و منسجم آیتالله مصباح، عصبیت مهاجم اصولگرایان را خواسته و ناخواسته تشدید کرد که حتی امروز هم با تبعات آن دستوپنجه نرم میکنیم.
غلامحسین کرباسچی بهعنوان شهردار تهران، مفاهیم مدرنی را به حاکمیت اسلامی تحمیل کرد. از تاسیس گسترده فرهنگسراها، پارکها و توسعه فضای سبز و مراکز تفریحی تا انتشار روزنامه همشهری بهعنوان قلب رسانهای و تجاری طبقه متوسط. محاکمه او در سال 77 از پرسروصداترین وقایع دهه هفتاد بود.
عباس کیارستمی مهمترین هنرمند ایرانی در این دهه است. بهخصوص با فیلمهای طعم گیلاس و زیردرختان زیتون که نام سینمای ایران را در جهان به یک برند استثنایی بدل کرد. مهران مدیری مهمترین چهره تلویزیونی دهه هفتاد بود. او استانداردهای طنازی در تلویزیون را چندین پله ارتقا بخشید و ما را صاحب یک شومن در ابعاد جهانی کرد. علی دایی و خداداد عزیزی دو فوتبالیست نخبهای که غرور ملی را در کشور ما ترمیم کردند و لحظاتی فوقالعاده دلانگیز را برای میلیونها طرفدار فوتبال در آن دهه خلق کردند.
رسول خادم که پس از دو دهه ایران را صاحب یک اعجوبه ورزشی کرد. یک نابغه در سطح جهان. بهنظرم این ده نفر مهمترین و تاثیرگذارترین چهرههای دهه هفتاد بر جامعه ایران بودند. اما میتوان یک فهرست دیگر هم تنظیم کرد. مثلا هدیه تهرانی که بازی غیرآکادمیک و غریزیاش الهامبخش هزاران هزار دختر نوجوان و جوان برای حضور موثرتر در سطح جامعه شد، داریوش مهرجویی و خسرو شکیبایی هم که از چهرههای مهم سینمای ایران در دهه هفتاد بودند.
احمد عابدزاده که نامش با لحظات فوقالعاده تاریخ ورزش ما گره خورده است، منوچهر نوذری که در اوایل دهه هفتاد چهرهای بسیار محبوب و نوستالژیک محسوب میشد، مجید مجیدی که با فیلم درخشان خود تا پای اسکار هم پیش رفت، ابراهیم حاتمیکیا که با هوش و ذکاوت خودش قبل از همه توفانها و تغییرات را حدس میزد،
مرتضی آوینی که خیلیزود رفت وگرنه میتوانست مهمترین چهره این دهه باشد، سعید حجاریان که نمایش تمامقد اصلاحطلبی رادیکال در دهه هفتاد محسوب میشد و نامش در پشت صحنه خیلی از حوادث سیاسی آن دهه به چشم میخورد و بالاخره سعید امامی که سایه هولناکش بر دهه هفتاد و حتی دهههای بعد بر جامعه ایرانی فرو افتاده است. یا حتی علی ربیعی و مرحوم احمد بورقانی و کیومرث صابری و…پراکندههای دهه هفتاد را همینجا به پایان میرسانیم و از شنبه یادداشتهای جدیدی را شروع میکنیم، البته اگر خدا بخواهد.
