روزنامه هفت صبح، آرش پورابراهیمی| ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، حالا بیش از هر زمان دیگری این جمله معروف را درک میکند که «درباره جنگها تنها یک چیز را میتوان با قطعیت گفت و آن اینکه جنگ مطابق انتظار پیش نمیرود». حمله به اوکراین که قرار بود تنها چند روز طول بکشد حالا و پس از یکسال روسیه را تا آستانه نزاعی داخلی پیش برد و ضربه قابلتوجهی به اعتبار و موقعیت روسیه در نبرد با اوکراین زد.
خوشمان بیاید یا نه، نزدیکی شاید بیش از حد ایران به روسیه بهخصوص از زمان شروع جنگ اوکراین باعث شده که تحولات روسیه بر ایران هم تاثیرگذار باشد. سیاستمداران ایرانی باید بکوشند که از ریسکهای ناشی از تاثیر تحولات روسیه بر ایران بکاهند و این از طریق ایجاد توازن میان رابطه ایران با غرب و شرق حاصل میشود؛ اتفاقی که همین حالا هم بهنظر میرسد که ایرانیها در پی آن هستند.
مذاکرات نسبتا فشرده ایران و غرب طی چند هفته اخیر ظاهرا در حال پیشرفت است و انتظار میرود که بهزودی شاهد نتایج ملموس آن باشیم؛ هرچند که شاید طرفین مذاکره به توافقی شفاهی بسنده کنند. رابطه ایران با اروپا هم با چرخش قابلتوجهی مواجه شده است. بهخاطر داریم که در دوران ریاست جمهوری آقای ترامپ و در اوج فشار حداکثری آمریکا علیه ایران این حمایت سیاسی اروپا بود که برجام را زنده نگه داشت و اجازه نداد که فشار یکسویه آمریکا علیه ایران به فشاری همهجانبه از سوی نهادهای بینالمللی تبدیل شود.
با این حال جنگ اوکراین و آنچه اروپاییها همکاری ایران با روسیه در این جنگ مینامند رابطه ایران و اروپا را تخریب کرد و احتمالا به همین خاطر هم اروپاییها هنگام اعتراضات پاییز گذشته در ایران مواضع نسبتا سختی علیه ایران گرفتند و با آغوش باز از رهبران اپوزیسیون ایران استقبال کردند.
واکنش ایران نسبت به این رفتار اروپاییها که مصداق دخالت در امور داخلی دیگر کشورهاست چندان سخت نبود و البته جوزف بورل بهعنوان فرماندار سیاست خارجی اتحادیه اروپا اجازه نداد که رابطه شکرآب شده میان ایران و اروپا به وضعیتی بغرنج تبدیل شود. در این میان ایران هم بهدرستی مذاکره غیرمستقیم با آمریکا را از کانال دیگری غیر از کانال اروپا پی گرفت.
اما حالا بهنظر میرسد که زمستان سخت رابطه ایران و اروپا سپری شده است. آزادی چند زندانی اروپایی در ایران و سپس رفتار سختگیرانه اروپاییها در مورد یکی از گروههای اپوزیسیون ساکن اروپا نشان میدهد که دو طرف به سوی درکی متقابل از یکدیگر در حرکتند.
حوادث چند روز اخیر در روسیه که نشان داد اوضاع چقدر سریع ممکن است تغییر کند بار دیگر به سیاستمداران ایرانی یادآوری کرد که باید ریسکهای ناشی از تحولات جنگ اوکراین را برای ایران کاهش دهند. توافق ایران با غرب آنهم بدون اینکه سیاست ایران در قبال روسیه تغییر کند وضعیت ایران را هم در رابطه با غرب و هم در رابطه با روسیه بهبود خواهد بخشید و از نگرانیها بابت تاثیر سرنوشت جنگ اوکراین بر ایران هم خواهد کاست.
