روزنامه هفت صبح، آرش پورابراهیمی| به عنوان یک هوادار باشگاه منچستریونایتد آخرین امید من به اینترمیلان بود که جلوی کسب سهگانه توسط منچسترسیتی را بگیرد. امیدی که یادآور فیلم «خانهای روی آب» ساخته بهمن فرمانآرا بود، جایی که پسر رضا کیانیان که تازه از آمریکا به ایران بازگشته و با اعتیاد دست به گریبان است به پدرش میگوید «شما آخرین امید من هستید» و رضا کیانیان با آن بیحوصلگی جذابش پاسخ میدهد: «چه دنیای بدی که من آخرین امید یک کسیام».
حتی پیش از بازی هم نمیشد خیلی به اینترمیلان امید بست. نشریه اکونومیست در مطلبی نشان داد که بر اساس طبقهبندی الو (Elo) فینال امسال جام قهرمانان اروپا نابرابرترین فینال تاریخ این رقابتها از سال ۱۹۹۳ است. اکونومیست برای این مقاله از دادههای وبسایت کلاب الو (clubelo.com) استفاده کرده که سالهاست باشگاههای اروپایی را بر اساس عملکردشان طبقهبندی میکند.
اختلاف امتیاز منچسترسیتی و اینتر طبق این برآورد ۱۸۲ امتیاز بوده که بیشترین اختلاف امتیاز میان دو تیم فینالیست در تاریخ جام قهرمانان اروپا محسوب میشود (به خاطر داشته باشید که جام قهرمانان با این نام جدید از سال ۱۹۹۳ آغاز شده است). به طور مشابه بنگاههای شرطبندی هم شانس پیروزی منچسترسیتی را حدود ۸۰ درصد برآورد کرده بودند.
جالب اینکه نزدیکترین فینال تاریخ این رقابتها هم به سال ۱۹۹۹ باز میگردد جایی که منچستریونایتد در فینالی دراماتیک بایرنمونیخ را شکست داد. اما این فاصله قابل توجه میان منچسترسیتی و اینترمیلان هم باعث نشد که فینال یک طرفهای را شاهد باشیم و اینترمیلان در مقابل منچسترسیتی حریف دست و پا بستهای نبود.
جالب اینکه سیستم رتبهبندی الو که فاصله بین دو تیم را میسنجد آنقدرها هم بد عمل نکرده چرا که از 10 فینال اخیر جام باشگاههای اروپا در هشت فینال تیم قهرمان را به درستی پیشبینی کرده و یا به عبارت دقیقتر رتبه بهتری را به تیم قهرمان نسبت داده است. اگر فوتبال را دنبال میکنید و به علم آمار هم علاقهمندید میتوانید از بخش پایانی تازهترین قسمت پادکست فوتبال ۳۶۰ لذت ببرید، جایی که کارشناس برنامه (رضا عباسزاده) درباره کاربرد علم آمار و دیتا (داده) در فوتبال حرف میزند.
او شرح میدهد که تا سال ۲۰۱۳ مربیان فوتبال نسبت به استفاده از داده و آمار بدبین بودند آن هم نه به خاطر اینکه نگاهی سنتی داشتند بلکه به این خاطر که دادههایی که درباره فوتبال تولید میشد کاربرد چندانی نداشت. در واقع تولیدکنندگان آمار شاید درک خیلی دقیقی از فوتبال نداشتند تا اینکه یک بازیکن فوتبال تحولی را در شیوه جمعآوری و ارائه دادههای فوتبالی شکل میدهد و دادههایی را تولید میکند که به درد مربیان فوتبال هم میخورند.
درباره فوتبال باشگاهی ایران هم چنین دادههایی جمعآوری و تحلیل میشوند تا جایی که اگر اطلاعات کل موقعیتهای ایجاد شده در لیگ برتر ایران در فصل اخیر را در مدل آماری یکی از این موسسات جمعآوری و تحلیل داده قرار دهید با خطای نسبتا ناچیزی به شما میگویند که چه تعداد از این موقعیتها به گل تبدیل شده است.
زیبایی ماجرا اینجاست که این مدل آماری نمیتواند به طور جداگانه بگوید که کدام موقعیت تبدیل به گل شده و کدامیک از دست رفته اما میتواند بگوید که احتمالا چه تعداد از این موقعیتها به گل تبدیل شدهاند. تخمین رقم مورد انتظار گلها هم از تحلیل هزاران موقعیت ایجاد شده در فصلهای اخیر لیگ برتر بهدست آمده است.
فناوریهای تازه این امکان را برای بشر ایجاد کردهاند که بهراحتی و در مقیاسی حیرتانگیز دیتا و اطلاعات را جمعآوری و تحلیل کند و به همین خاطر کمتر بخشی از فعالیتهای بشر باقی مانده که از هجوم داده و آمار در امان مانده باشد. اگر شما در کسبوکارتان هنوز از آمار و اطلاعات برای پیشبینی و تصمیمگیری بهتر استفاده نمیکنید احتمالا یا هنوز دادههای مفیدی درباره کسبوکارتان تولید نمیشود (که خیلی بعید است) و یا اینکه از قافله عقب ماندهاید.
